मासिक पाळीदरम्यान पुरळ उठतेय का? असू शकतात ‘ऑटोइम्यून प्रोजेस्टेरॉन’ त्वचारोगाची लक्षणे!

मुंबई : मासिक पाळीच्या काळात (During Menstruation) शरीरात अनेक बदल जाणवू शकतात. काही मुलींना या स्थितीत पोटदुखी, चिडचिड, मूड बदलणे यासारख्या समस्या असतात, तर काहींना हार्मोन्सच्या असंतुलनामुळे गंभीर समस्या देखील उद्भवू शकतात. पीरियड्स दरम्यान शरीरावर पुरळ किंवा पुरळ येण्याची समस्या (Acne problem) ही अशीच समस्या आहे. जर तुम्हालाही अशा प्रकारची समस्या वारंवार येत असेल, तर त्याबद्दल निश्चितपणे स्त्रीरोगतज्ञाचा सल्ला घ्या, काही परिस्थितींमध्ये हे ‘ऑटोइम्यून प्रोजेस्टेरॉन डर्माटायटीस’चे (Autoimmune progesterone dermatitis) लक्षण असू शकते. शरीरावर पुरळ येणे किंवा पुरळ उठणे हे सामान्य असले तरी काही प्रकारच्या ऍलर्जींमुळे ते होऊ शकते, असे आरोग्य तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे. परंतु, जर तुम्हाला अशा प्रकारची समस्या फक्त मासिक पाळीत होत असेल आणि मासिक पाळी संपल्यानंतर ती बरी होत असेल, तर याबाबत काळजी घेण्याची गरज आहे. जाणून घ्या, या प्रकारच्या समस्येची कारणे काय आहेत.

प्रोजेस्टेरॉन संप्रेरक असंतुलन

महिलांच्या शरीरात काही विशेष हार्मोन्स असतात जे गर्भधारणेपासून गर्भधारणेपर्यंत मासिक पाळी सुरळीत ठेवण्यास मदत करतात. प्रोजेस्टेरॉन हा असाच एक हार्मोन आहे, त्याचे मुख्य कार्य मासिक पाळीचे नियमन करणे आहे. हे अंडाशयाद्वारे सोडले जाणारे हार्मोन आहे. कोणत्याही कारणामुळे प्रोजेस्टेरॉनच्या पातळीत असंतुलन असल्यास, यामुळे मासिक पाळीत असंतुलन आणि अकाली रजोनिवृत्ती होऊ शकते. सामान्य गर्भधारणेमध्येही यामुळे अनेक समस्या उद्भवू शकतात.

स्वयंप्रतिकार प्रोजेस्टेरॉन त्वचारोग

काही स्त्रियांना मासिक पाळीच्या दरम्यान वेदना, चिडचिड, मूड बदलणे, पुरळ किंवा पुरळ यासारख्या समस्या देखील असू शकतात. यासाठी ऑटोइम्यून प्रोजेस्टेरॉन डर्माटायटीसची समस्या एक घटक म्हणून पाहिली जाते. ज्या लोकांना ही समस्या आहे त्यांना मासिक पाळीच्या 3-4 दिवस आधी पुरळ सुरू होते, ही अशी वेळ आहे जेव्हा प्रोजेस्टेरॉनची पातळी उच्च पातळीवर असते. त्याची पातळी कमी झाल्यामुळे, मासिक पाळी सुरू झाल्यापासून काही दिवसांत पुरळ बरी होते. मासिक पाळीच्या अशा लक्षणांबद्दल काळजी घेण्याची गरज आहे.

काय येते ही समस्या

ऑटोइम्यून प्रोजेस्टेरॉन डर्माटायटीस का होतो हे स्पष्ट नसले तरी, संशोधकांचा असा विश्वास आहे की, काही महिलांचे शरीर या संप्रेरकांसाठी अतिक्रियाशील होते, ज्यामुळे स्वयंप्रतिकार प्रतिक्रिया सुरू होते. असे देखील असू शकते की काही स्त्रियांमध्ये, हार्मोनची पातळी वाढल्याने इतर ऍलर्जीनला वाढलेला प्रतिसाद ट्रिगर होतो, ज्यामुळे अशी लक्षणे उद्भवू शकतात. आरोग्य तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, जर तुम्हालाही अशा समस्या जाणवत असतील तर त्याबाबत तज्ज्ञांचा सल्ला जरूर घ्या, जेणेकरून कोणत्याही गंभीर समस्येवर वेळीच उपचार करता येईल.