अमेरिकेवरुन शी जिनपिंग राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांना काय म्हणाले? कशावर केली चर्चा?

चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांनी भारताच्या राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्याशी चर्चा केली आहे. लोकसंख्या आणि बाजारपेठेच्या दृष्टीने जगातील दोन मोठ्या देशांच्या राष्ट्रप्रमुखांनी द्विपक्षीय संबंधांना 75 वर्ष पूर्ण झाल्याबद्दल एकमेकांना शुभेच्छा दिल्या आहेत. राष्ट्रपती मुर्मू आणि राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्यातील ही चर्चा अशा वेळी झाली जेव्हा अमेरिकेचे ट्रम्प सरकार शुल्कयुद्ध छेडत आहे.

डोनाल्ड ट्रम्प यांनी पारंपरिक शुल्कासाठी (आयात कर देशावर लादला जात आहे) तारीख जाहीर केली आहे. म्हणजेच ट्रम्प आपल्या भूमिकेवर ठाम राहिले तर बुधवारपासून जगातील आर्थिक आणि द्विपक्षीय संबंधांचे चित्र बदलू शकते. ट्रम्प सरकारच्या या भूमिकेचे अर्थकारण आणि धोरणाच्या पातळीवर गंभीर परिणामाना सामोरे जावे लागू शकते.

शी जिनपिंग आणि द्रौपदी मुर्मू यांच्या संभाषणाला महत्त्व

चीनच्या राष्ट्राध्यक्षांनी पुढे येऊन भारताच्या राष्ट्रपतींशी चर्चा केल्याचे फार कमी वेळा दिसून आले आहे, पण ते 1 एप्रिल 2025 रोजी झाले आहे. चीनच्या राष्ट्राध्यक्षांनी भारताच्या राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्याशी चर्चा केली आहे. यावेळी शी जिनपिंग यांनी भारतासोबतचे संबंध आणखी सुधारण्यावर भर दिला. बदललेल्या वातावरणात ड्रॅगन आणि हत्ती मिळून चमत्कार करू शकतात, असं शी जिनपिंग म्हणाले. ड्रॅगन हे चीनचे आणि हत्ती हे भारताचे प्रतीक आहे. ट्रम्प यांनी सुरू केलेल्या शुल्कयुद्धाच्या पार्श्वभूमीवर शी जिनपिंग आणि द्रौपदी मुर्मू यांच्यातील या संभाषणाला स्वतःचे महत्त्व आहे.

आर्थिक संबंध सुधारण्याच्या दिशेने मोठे पाऊल

भारत आणि चीन आपले संबंध सुधारण्यासाठी सातत्याने प्रयत्नशील आहेत. लडाख भागात जवळपास 5 वर्षांपासून सुरू असलेला सीमावादही चर्चेच्या माध्यमातून सोडवण्यात आला आहे. आता दोन्ही देश इतर क्षेत्रातही हा वाद शांततेने सोडवण्याच्या दिशेने काम करत आहेत. ट्रम्प यांच्या टॅरिफ वॉरदरम्यान चीनने भारतासोबत आर्थिक संबंध सुधारण्याच्या दिशेने मोठे पाऊल उचलण्याचे संकेत दिले आहेत.

खरे तर दोन्ही देशांमधील व्यापारातील तफावत (आयात-निर्यात) बरीच मोठी आहे. 2023-24 या आर्थिक वर्षात भारताने चीनला 16.65 अब्ज डॉलरच्या वस्तूंची निर्यात केली, तर 101.75 अब्ज डॉलरची आयात केली. त्यामुळे दोन्ही देशांमधील व्यापार तूट 85 अब्ज डॉलर्सपेक्षा अधिक झाली आहे. ट्रम्प यांच्या धोरणामुळे आता प्रत्येक देश आपली भूमिका बदलत आर्थिक संबंध सुधारण्यात गुंतला आहे.

बीजिंगला अधिक भारतीय वस्तू आयात करण्याची इच्छा

या अनुषंगाने चीनने भारतासोबतची व्यापार तूट कमी करण्याचा प्रस्ताव ठेवला आहे. चीनने अधिकाधिक भारतीय वस्तू आयात करण्याची तयारी दर्शविली आहे. चीनचे राजदूत शू फेयांग यांनी ट्रम्प प्रशासनाची शुल्क घोषणा लागू होण्यापूर्वी सांगितले होते की, व्यापारातील तफावत कमी करण्यासाठी बीजिंगला अधिक भारतीय वस्तू आयात करण्याची इच्छा आहे.

डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या धोरणांमुळे अमेरिका एकाकी पडत चालली आहे. अमेरिकेचे जुने मित्रही वॉशिंग्टनच्या शत्रूंशी हातमिळवणी करत आहेत. कॅनडा आणि युरोपपाठोपाठ आता आशियातही टॅरिफ वॉरचा परिणाम दिसू लागला आहे. चीनचे कट्टर शत्रू आणि अमेरिकेचे जुने मित्र जपान आणि दक्षिण कोरिया यांनी बीजिंगशी हातमिळवणी करण्याची घोषणा केली आहे. परस्पर शुल्क लागू केल्यास ते अमेरिकेच्या अर्थव्यवस्थेसाठी अत्यंत घातक ठरू शकते. त्याचबरोबर सामरिकदृष्ट्या हे पाऊल अमेरिकेसाठी आत्मघातकी ठरू शकते. अमेरिकेच्या अनेक अर्थतज्ज्ञांनी याबाबत ट्रम्प सरकारला इशारा दिला असला तरी डोनाल्ड ट्रम्प अजूनही आपल्या भूमिकेवर ठाम आहेत.