‘हे’ दोन देश अजूनही मुलांना अपंग करणाऱ्या ‘या’ आजाराशी झुंज देत आहे, जाणून घ्या

जागतिक स्तरावर संसर्गजन्य रोगांमुळे दरवर्षी लाखो लोकांचा मृत्यू होतो. काही आजार फार जीवघेणा नसतात, परंतु यामुळे आजीवन अपंगत्वासारख्या समस्यांचा धोका असतो. शेजारील देश पाकिस्तान आणि अफगाणिस्तान अजूनही अशाच आजाराशी झुंज देत आहेत. आपण पोलिओ संसर्गाबद्दल बोलत आहोत.

जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (WHO) अहवालानुसार पोलिओ आता केवळ जगातील याच दोन देशांमध्येच स्थानिक आहे. लसीकरणाच्या व्यापक प्रयत्नांमुळे, गेल्या दशकात पोलिओच्या घटनांमध्ये घट झाली आहे, परंतु हा रोग अजूनही येथे गंभीर चिंतेचे कारण आहे. मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, पाकिस्तानात वायव्य जिल्ह्यात पोलिओ विषाणूचा एक नवीन रुग्ण आढळला आहे. यासह, पाकिस्तानमध्ये यावर्षी पोलिओच्या एकूण रुग्णांची संख्या 30 झाली आहे. पाकिस्तानव्यतिरिक्त अफगाणिस्तानच्या काही भागांतही पोलिओचे रुग्ण आढळले आहेत.

जगभरातील पोलिओमायलायटीस (पोलिओ) निर्मूलनासाठी जागतिक प्रयत्नांना गती देण्यासाठी आणि त्याच्या आव्हानांवर चर्चा करण्यासाठी दरवर्षी 24 ऑक्टोबर रोजी जागतिक पोलिओ दिन साजरा केला जातो. चला तर मग जाणून घेऊया या आजाराबद्दल.

पोलिओ विषाणूमुळे होणारा एक जीवघेणा रोग पोलिओ 1988 मध्ये जागतिक आरोग्य सभेने त्याचे पूर्णपणे निर्मूलन करण्याचे वचन दिले होते. वायव्य खैबर पख्तुनख्वा प्रांतात एका 12 महिन्यांच्या मुलाला पोलिओचा नवा रुग्ण आढळला आहे. या भागातील पोलिओची ही 19 वी घटना आहे, तर सिंधमध्ये नऊ रुग्ण आढळला आहे.

यापूर्वी ऑगस्टमध्ये खैबर पख्तुनख्वा प्रांत आणि सिंध प्रांतातील कोहिस्तान लोअर जिल्ह्यात दोन प्रकरणे नोंदली गेली होती. पाकिस्तानात बऱ्याच काळापासून पोलिओ लसीकरण मोहीम राबवली जात आहे. तथापि, वैद्यकीय तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की निरक्षरता आणि लोकांमध्ये जागरूकता नसल्यामुळे मोठ्या संख्येने लोक मुलांना पोलिओचा थेंब देत नाहीत, ज्यामुळे या संसर्गजन्य रोगाचा धोका येथे वाढत आहे.

अनेकदा अशा प्रकरणांमध्ये प्रशासनाने कठोर पावले उचलली आहेत. स्थानिक माध्यमांच्या वृत्तानुसार, क्वेटा प्रशासनाने फेब्रुवारीमध्ये आपल्या मुलांना पोलिओचे लसीकरण करण्यास नकार देणाऱ्या पाच लोकांना अटक केली होती. जिल्हा प्रशासनाने दिलेल्या माहितीनुसार, वारंवार इशारा देऊनही पालक मुलांना पोलिओचा थेंब देत नाहीत.

अफगाणिस्तानच्या उरुझगान प्रांतात नवीन प्रकरणाची पुष्टी झाली आहे, ज्यामुळे यावर्षी देशातील एकूण प्रकरणांची संख्या नऊ झाली आहे.अधिकाऱ्यांनी असा इशारा दिला आहे की असुरक्षिततेची स्थिती देशव्यापी लसीकरण प्रयत्नांना अडथळा आणत आहे. मिळालेल्या माहितीनुसार, येथील आठ महिन्यांच्या मुलीमध्ये हा नवा रुग्ण आढळला आहे.

उरुझगनच्या लसीकरण कार्यक्रमाचे सदस्य

सय्यदुल्ला मोहाजर यांनी पत्रकारांना सांगितले की, उद्रेक नियंत्रित करण्यासाठी आणि जवळच्या जिल्ह्यांमध्ये आपत्कालीन लसीकरण मोहीम सुरू करण्यासाठी एक प्रतिसाद पथक तैनात करण्यात आले आहे. गंभीर प्रकरणांमध्ये पोलिओमायलायटीस नावाच्या विषाणूमुळे अर्धांगवायू पोलिओ रोग होऊ शकतो. हा विषाणू संसर्ग झालेल्या व्यक्तीच्या घशात आणि आतड्यांमध्ये आढळतो.

संसर्ग झालेल्या व्यक्तीच्या विष्ठेच्या संपर्कात आल्याने संसर्ग होण्याचा धोका सर्वाधिक असतो, शिंकणे किंवा खोकल्यामुळे मिळणाऱ्या थेंबामुळेही दुसऱ्या व्यक्तीला संसर्ग होऊ शकतो. त्यातील सुमारे 70 टक्के प्रकरणे लक्षणे नसलेली किंवा सौम्य लक्षणे असलेली आहेत. पोलिओ विषाणूच्या संसर्गाच्या गंभीर प्रकरणांमध्ये, याचा पाठीचा कणा आणि मेंदूवरही परिणाम होऊ शकतो, ज्यामुळे संक्रमित व्यक्तीला अर्धांगवायू होण्याचा धोका असतो.