मुलांना आर्थिक साक्षर कसं बनवायचं? बचत करायला शिकवण्यासाठी ‘या’ पद्धतींचा वापर करा

मुले कोरी पाटीसारखी असतात, त्यांना तुम्ही जसे वळण लावाल, तसे ते वागू लागतात. म्हणूनच, त्यांना लहानपणापासूनच चांगल्या गोष्टी शिकवण्याचा सल्ला दिला जातो. पण मुलांना पैसे वाचवणे आणि बचत कधी शिकवायला सुरुवात करावी? चला, मुलांना पैसे वाचवायला शिकवण्यासाठी योग्य वय काय आहे, आणि यासाठी कोणत्या सोप्या पद्धती आहेत, त्या जाणून घेऊया.

तर मुलांना पैसे वाचवायला कधी शिकवावे?

जेव्हा मूल 4 ते 5 वर्षांचे होते, तेव्हा ते गोष्टी चांगल्या प्रकारे समजून घेऊ लागते. हे वय मुलांना पैशाचे महत्त्व आणि बचत करायला शिकवण्यासाठी योग्य आहे. मुलाला सांगा की, पैसा कमावण्यासाठी मेहनत लागते. त्यामुळे त्याची किंमत समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.

मुलांना बचत करायला शिकवण्याच्या सोप्या पद्धती

1. पॉकेट मनी

मुलांना बचत करायला शिकवण्याचा सर्वात चांगला मार्ग म्हणजे त्यांना ठराविक पॉकेट मनी देणे. मुलाला सांगा की या पैशातूनच त्याला त्याच्या सर्व गरजा आणि मौजमजा भागवावी लागेल. यामुळे त्याला मिळालेल्या पैशाचा योग्य वापर करायला शिकायला मिळेल आणि तो अनावश्यक खर्च टाळेल.

2. ‘गरज’ आणि ‘इच्छा’:

जेव्हा मुलाला पॉकेट मनी मिळते, तेव्हा तो सुरुवातीला सर्व पैसे मौजमजेवर खर्च करेल. अशा वेळी त्याला ‘गरज’ (Need) आणि ‘इच्छा’ (Want) यातील फरक समजावून सांगा. जेव्हा तो या दोन्ही गोष्टींमधील फरक समजून घेईल, तेव्हा त्याला बचत करण्याचे महत्त्व कळेल.

3. बक्षीस

मुलाला बचत करायला शिकवण्यासाठी तुम्ही त्याला पिगी बँक (Piggy Bank) किंवा गुल्लक देऊ शकता. जेव्हा तो थोडे पैसे वाचवेल, तेव्हा तुम्ही त्याला आणखी बचत करण्यासाठी प्रोत्साहित करू शकता. उदा. तो महिन्याला किती पैसे वाचवतो, ते पाहून तुम्ही त्याला त्याहून अधिक पैसे ‘इन्सेंटिव्ह’ म्हणून देऊ शकता. यामुळे तो बचत करण्याबद्दल अधिक जागरूक होईल आणि त्याला प्रोत्साहन मिळेल.

4. बँकेत अकाउंट

जेव्हा मूल काही पैसे जमा करेल, तेव्हा ते पैसे तुम्ही बँकेत त्याच्या नावावर जमा करू शकता. यामुळे त्याला बचतीचे फायदे समजतील आणि ही सवय कायम राहील.

लहानपणापासूनच मुलांना पैशाची बचत करायला शिकवल्यास मोठे झाल्यावर ते आर्थिकदृष्ट्या अधिक जबाबदार आणि आत्मनिर्भर बनतील. ही शिकवण त्यांच्या भविष्यात खूप उपयोगी येईल.