वजन कमी करण्याची औषधे वजन कमी करतात की धोका वाढवतात? जाणून घ्या
वजन कमी करण्याच्या औषधांच्या किंमती आधीच कमी झाल्या आहेत. ही औषधे जेनेरिक स्वरूपातही आली आहेत. अशा परिस्थितीत त्यांची मागणीही वाढत आहे. परंतु ही औषधे प्रत्येक लठ्ठ व्यक्तीसाठी ठीक आहेत का? वैद्यकीय देखरेखीशिवाय त्यांना घेतल्याने आरोग्य का बिघडू शकते? याबद्दल डॉक्टरांकडून जाणून घेऊया.
नोव्हो नॉर्डिस्क कंपनीने वजन कमी करण्याच्या औषधाचे दर कमी केले आहेत. लठ्ठपणा कमी करणाऱ्या जेनेरिक औषधांचा बाजारात प्रवेश झाल्यानंतर आणि पेटंटची मुदत संपल्यानंतर हे पाऊल उचलण्यात आले आहे. अशा परिस्थितीत अशी अपेक्षा केली जाते की, भारतात या औषधांची मागणी वेगाने वाढू शकते. कारण या औषधांमुळे बर्याच लोकांचे वजन कमी झाले आहे. दर कमी झाल्यामुळे, अधिक लोक ते खरेदी करतील आणि वापरतील. ओझेम्पिक मूळतः टाइप 2 मधुमेहावर उपचार करण्यासाठी तयार केले गेले होते, परंतु आता वजन कमी करण्यासाठी देखील याचा वापर केला जात आहे. अशा परिस्थितीत, प्रत्येक लठ्ठ व्यक्तीने स्वस्त झाल्यानंतर त्यांचा वापर करावा की नाही हा प्रश्न उद्भवतो. वैद्यकीय देखरेखीशिवाय ही औषधे का घेऊ नयेत?
ही औषधे शरीरात हार्मोन्ससारखे कार्य करतात (जीएलपी -1). हा तोच संप्रेरक आहे जो आपली भूक नियंत्रित करतो. ही औषधे खाल्ल्यानंतर पोट भरल्यासारखे वाटते . जर व्यक्तीला भूक लागली नाही तर ती व्यक्ती काहीही खात नाही. शरीरात कॅलरी कमी असतात, ज्यामुळे वजन देखील हळूहळू कमी होऊ लागते. तथापि, तज्ञांचे म्हणणे आहे की हे औषध प्रत्येकासाठी नाही. डॉक्टरांचा सल्ला घेतल्याशिवाय वापरणे धोकादायक असू शकते. अशी अनेक संशोधनेदेखील झाली आहेत ज्यात औषधांचे अनेक प्रकारचे दुष्परिणामदेखील सिद्ध झाले आहेत
ही औषधे प्रत्येकासाठी नाहीत. असेही दिसून आले आहे की त्यांचे काही साइड इफेक्ट्स आहेत आणि औषधे सोडल्यानंतर वजन पुन्हा वाढू लागते. काही प्रकरणांमध्ये, यामुळे स्वादुपिंडाचा दाह किंवा पित्ताशयाचा त्रास होण्याचा धोका यासारख्या गंभीर समस्या देखील उद्भवू शकतात. अशा परिस्थितीत, ही औषधे आपल्या डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय कधीही घेऊ नयेत. त्यांना डॉक्टरांच्या देखरेखीखाली घेणे चांगले आहे. वजन कमी करण्यासाठी केवळ औषधावर अवलंबून राहणे चांगले नाही. औषधे त्यांचे काम करतात, परंतु आपला आहार आणि जीवनशैली सुधारून वजन कमी करणे आपल्यासाठी महत्वाचे आहे. अशा प्रकारे, वजन कमी केल्याने कोणतेही दुष्परिणाम होत नाहीत किंवा पुन्हा वेगाने वजन वाढण्याची शक्यता नाही. वजन कमी करण्यासाठी औषध घेणे आजकाल सामान्य झाले आहे, परंतु त्याचे आरोग्यावर सकारात्मक आणि नकारात्मक दोन्ही परिणाम होऊ शकतात.
काही औषधे शरीरातील चरबी कमी करण्यास मदत करतात, भूक कमी करतात किंवा मेटाबॉलिझम वाढवतात. योग्य डॉक्टरांच्या सल्ल्याने घेतलेली औषधे काही प्रमाणात वजन कमी करण्यास मदत करू शकतात, विशेषतः जेव्हा स्थूलता (obesity) गंभीर पातळीवर असते. अशा वेळी औषधे आहार आणि व्यायामासोबत वापरल्यास चांगले परिणाम मिळू शकतात. परंतु, स्वतःहून किंवा चुकीच्या पद्धतीने घेतलेली वजन कमी करण्याची औषधे आरोग्यासाठी धोकादायक ठरू शकतात. अशा औषधांमुळे हृदयाचे ठोके वाढणे, उच्च रक्तदाब, चक्कर येणे, अनिद्रा, तणाव आणि पचनाच्या समस्या निर्माण होऊ शकतात. काही औषधे शरीरातील पोषक तत्त्वांचे शोषण कमी करतात, ज्यामुळे कमजोरी, थकवा आणि रोगप्रतिकारशक्ती कमी होण्याचा धोका असतो.
याशिवाय, काही वजन कमी करणाऱ्या गोळ्यांमुळे मानसिक आरोग्यावरही परिणाम होऊ शकतो. चिंता, चिडचिड आणि नैराश्य यांसारख्या समस्या वाढू शकतात. दीर्घकाळ वापरल्यास यकृत (लिव्हर) आणि मूत्रपिंडांवरही वाईट परिणाम होण्याची शक्यता असते. त्यामुळे अशा औषधांचा वापर नेहमी वैद्यकीय सल्ल्यानेच करावा. वजन कमी करण्यासाठी औषधांवर पूर्णपणे अवलंबून राहणे योग्य नाही. त्याऐवजी संतुलित आहार, नियमित व्यायाम, पुरेशी झोप आणि ताण कमी करणे हे अधिक सुरक्षित आणि प्रभावी उपाय आहेत. नैसर्गिक पद्धतीने वजन कमी केल्यास त्याचा शरीरावर दीर्घकालीन चांगला परिणाम होतो.सारांशतः, वजन कमी करण्यासाठी औषधांचा वापर विचारपूर्वक आणि डॉक्टरांच्या मार्गदर्शनाखालीच करावा. चुकीच्या पद्धतीने वापर केल्यास त्याचे गंभीर दुष्परिणाम होऊ शकतात, त्यामुळे आरोग्याची काळजी घेणे आणि योग्य मार्ग निवडणे अत्यंत आवश्यक आहे.
