विमानतळ की मिरवणुकीचा मार्ग? वर्षातून दोनदा चक्क धावपट्टीवरून जाते देवांची पालखी

Painkuni Arattu Shobhayatra 2026: जेथे आधुनिक तंत्रज्ञान आणि प्राचीन परंपरा एकत्र येतात, तिथेच भारताचे खरे वैभव दिसते. केरळमधील तिरुवनंतपुरम आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर दरवर्षी एक असा चमत्कार पाहायला मिळतो, जो जगात इतर कोठेही दिसत नाही. आम्ही केरळमधील पद्मनाभस्वामी मंदिराच्या ‘पैंकुनी आरट्टू’ मिरवणुकीबद्दल बोलत आहोत. त्रावणकोरच्या राजांची परंपरा आजही कायम असून मिरवणुकीसाठी धावपट्टी थांबली.

केरळमधील तिरुवनंतपुरम येथील श्री पद्मनाभस्वामी मंदिराच्या पवित्र पैनकुनी अरट्टू यात्रेसाठी गुरुवारी संध्याकाळनंतर आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील विमान सेवा सुमारे 5 तास थांबविण्यात आली. विमानतळावरून विमान सेवा बंद करण्याची ही पहिली वेळ नाही, ही व्यवस्था बऱ्याच दिवसांपासून सुरू आहे.

तिरुवनंतपुरम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ लिमिटेडने (TIAL) सांगितले की, श्री पद्मनाभस्वामी मंदिराच्या पवित्र ‘पंकुनी आरत्ता’ उत्सवासाठी गुरुवारी दुपारी आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील उड्डाणे सुमारे 5 तास बंद करण्यात आली. सायंकाळी 4.45 वाजता विमान सेवा बंद करण्यात आली आणि मिरवणूक मंदिरात परतल्यानंतर रात्री 9 वाजता पुन्हा सुरू झाली.

वर्षातून 2 वेळा हवाई सेवा बंद केली जाते

गेल्या अनेक दशकांपासून, आंतरराष्ट्रीय विमानतळाने वर्षातून दोनदा काही तासांसाठी आपली सेवा बंद केली आहे आणि मंदिराची शतकानुशतके जुनी, वर्षातून दोनदा औपचारिक मिरवणूक धावपट्टीवरून जाण्याची परवानगी देण्यासाठी उड्डाण ऑपरेशनचे वेळापत्रक बदलले आहे.

सायंकाळी 5 वाजण्याच्या सुमारास मंदिरापासून मिरवणूक सुरू झाली. त्यात मोठ्या संख्येने भाविक, अनेक सजवलेले हत्ती, घोडेस्वार पोलिसांची एक तुकडी आणि एक पोलिस बँड तसेच त्रावणकोर राजघराण्यातील पुरुष सदस्यांचा समावेश होता. त्रावणकोर राजघराण्याचे विद्यमान प्रमुख, श्री मूलम तिरुनल राम वर्मा, ज्यांनी पारंपारिक हिरव्या रेशमी टोपी आणि पाचूचा हार परिधान केला होता, तसेच हातात औपचारिक तलवार धरली होती, त्यांनी मंदिरापासून विमानतळाच्या धावपट्टीपर्यंत शंकुमुखम समुद्रकिनार् यापर्यंत धार्मिक मिरवणुकीचे नेतृत्व केले.

आंघोळीसाठी समुद्रकिनाऱ्यावर

या मिरवणुकीत पोलिसांची एक छोटीशी तुकडी देखील त्याच्यासोबत चालत होती. ही मिरवणूक धावपट्टीवरून पुढे गेली आणि तुतारी आणि ढोल-ताशांच्या गजरात समुद्रकिनार् यावर पोहोचली. विमानतळाच्या आवारात प्रवेश केल्यानंतर पद्मनाभ स्वामी, नरसिंह मूर्ती आणि कृष्ण स्वामी यांच्या “उत्सव विग्रह” (मूर्ती) देखील धावपट्टीजवळ असलेल्या “आरट्टा मंडपम” मध्ये काही काळ ठेवण्यात आल्या आणि नंतर पुढील विधींसाठी जवळच्या समुद्रकिनार् यावर नेण्यात आल्या.

शांकुमुघम बीचजवळील समुद्रात डुबकी घेतल्यानंतर, पारंपरिक मशालीच्या प्रकाशात मिरवणूक काढून, मूर्ती पुन्हा मंदिरात नेण्यात आल्या, ज्यामुळे भव्य उत्सवाची सांगता झाली. तिरुवनंतपुरम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ लिमिटेडनेही मिरवणुकीची अनेक छायाचित्रे आणि व्हिडिओ सोशल मीडिया फेसबुकवर शेअर केले आहेत, ज्यात त्यांनी लिहिले आहे की, “जेव्हा श्री पद्मनाभस्वामी मंदिराची ‘अराट्टू’ मिरवणूक आमच्या धावपट्टीवरून गेली, तेव्हा ती केरळच्या वारसा आणि भक्तीशी एक खोल संबंध देखील घेऊन गेली.

शतकानुशतके चालत आलेली परंपरा

विमानतळावर या पवित्र परंपरेचे साक्षीदार बनताना आपल्याला अभिमान वाटत आहे. विमानतळाच्या एका सूत्राने सांगितले की, जेव्हा मिरवणूक मंदिराच्या दिशेने परत आली तेव्हा धावपट्टी साफ करण्यात आली आणि उड्डाणांसाठी सुरक्षित घोषित करण्यात आली, त्यानंतर रात्री 9 च्या सुमारास विमान सेवा पुन्हा सुरू झाली.

मूर्तींना स्नान करण्यासाठी मंदिराची मिरवणूक या मार्गाने शंकुमुखम समुद्रकिनाऱ्यावर जात होती – ही परंपरा शतकानुशतके सुरू झाली आणि 1932 मध्ये विमानतळ बांधल्यानंतरही चालू राहिली.

त्रावणकोरच्या राजाने ‘ही’ घोषणा केली होती

इतिहासकारांच्या मते, जेव्हा या विशिष्ट ठिकाणी विमानतळ बांधला जात होता, तेव्हा त्रावणकोरचे तत्कालीन राजे श्री चिथिरा थिरुनल यांनी हे स्पष्ट केले होते की हा विमानतळ वर्षातील 363 दिवस सामान्य लोकांसाठी खुला असेल आणि 2 दिवस राजघराण्याच्या कुलगुरू (भगवान पद्मनाभ) यांना समर्पित केले जातील. राजकाळापासून चालत आलेली ही परंपरा अदानी समूहाने विमानतळाचे व्यवस्थापन ताब्यात घेतल्यानंतरही सुरू आहे.

या विमानतळाची धावपट्टी दरवर्षी 2 वेळा बंद केली जाते. एक म्हणजे ऑक्टोबर-नोव्हेंबरमध्ये अर्धवार्षिक ‘अल्पासी’ उत्सव आणि दुसरा मार्च-एप्रिलमध्ये ‘पंकुनी’ उत्सवादरम्यान, विमानतळाकडून एनओटीएएम (नोटीस) जारी केले जाते.