हिन्दी News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు বাংলা ગુજરાતી ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
LATEST NEWS IPL 2026 महाराष्ट्र मुंबई पुणे क्रीडा सिनेमा Reels Videos फोटो गॅलरी राजकारण क्राईम राष्ट्रीय आंतरराष्ट्रीय बिझनेस हेल्थ लाईफस्टाईल राशीभविष्य अध्यात्म वेब स्टोरीज Topics

हायवे की एक्सप्रेस वे? तुम्हीही दोघांना एकच समजता का? मग हा फरक नक्की जाणून घ्या

महामार्ग आणि द्रुतगती मार्ग यात नेमका काय फरक असतो? वेगमर्यादा, टोलचे नियम आणि प्रवेशाचे निकष यांबाबतची सविस्तर माहिती या बातमीतून जाणून घ्या.

| Updated on: May 02, 2026 | 1:58 PM
Share
आपण जेव्हा लांबच्या प्रवासाला निघतो, तेव्हा महामार्ग (Highway) आणि द्रुतगती मार्ग (Expressway) हे शब्द अनेकदा ऐकतो. आपल्याला हे दोन्ही रस्ते एकच वाटतात, पण तांत्रिकदृष्ट्या यात जमीन-अस्मानाचा फरक असतो.

आपण जेव्हा लांबच्या प्रवासाला निघतो, तेव्हा महामार्ग (Highway) आणि द्रुतगती मार्ग (Expressway) हे शब्द अनेकदा ऐकतो. आपल्याला हे दोन्ही रस्ते एकच वाटतात, पण तांत्रिकदृष्ट्या यात जमीन-अस्मानाचा फरक असतो.

1 / 8
हायवे आणि एक्सप्रेस वे या दोघांची रचना, वेगमर्यादा आणि प्रवेशाचे नियम पूर्णपणे वेगळे असतात. आज आपण यात नक्की फरक काय असतो याबद्दलची माहिती जाणून घेणार आहोत.

हायवे आणि एक्सप्रेस वे या दोघांची रचना, वेगमर्यादा आणि प्रवेशाचे नियम पूर्णपणे वेगळे असतात. आज आपण यात नक्की फरक काय असतो याबद्दलची माहिती जाणून घेणार आहोत.

2 / 8
राष्ट्रीय महामार्ग म्हणजेच हायवे हे देशातील विविध शहरे, राज्ये आणि महत्त्वाची ठिकाणे एकमेकांना जोडतात. हे रस्ते अनेक ठिकाणी स्थानिक रस्ते किंवा गल्ल्यांना जोडलेले असतात. त्यामुळे महामार्गावर ठिकठिकाणी चौक किंवा सिग्नल पाहायला मिळतात.

राष्ट्रीय महामार्ग म्हणजेच हायवे हे देशातील विविध शहरे, राज्ये आणि महत्त्वाची ठिकाणे एकमेकांना जोडतात. हे रस्ते अनेक ठिकाणी स्थानिक रस्ते किंवा गल्ल्यांना जोडलेले असतात. त्यामुळे महामार्गावर ठिकठिकाणी चौक किंवा सिग्नल पाहायला मिळतात.

3 / 8
द्रुतगती मार्ग म्हणजेच एक्सप्रेस वे हे महामार्गांचे प्रगत रूप आहे. हे रस्ते कंट्रोल्ड ॲक्सेस (Controlled Access) असतात. याचा अर्थ असा की, तुम्ही महामार्गाप्रमाणे कुठूनही या रस्त्यावर शिरू शकत नाही किंवा बाहेर पडू शकत नाही. यासाठी ठराविक इंटरचेंज किंवा रॅम्प बनवलेले असतात.

द्रुतगती मार्ग म्हणजेच एक्सप्रेस वे हे महामार्गांचे प्रगत रूप आहे. हे रस्ते कंट्रोल्ड ॲक्सेस (Controlled Access) असतात. याचा अर्थ असा की, तुम्ही महामार्गाप्रमाणे कुठूनही या रस्त्यावर शिरू शकत नाही किंवा बाहेर पडू शकत नाही. यासाठी ठराविक इंटरचेंज किंवा रॅम्प बनवलेले असतात.

4 / 8
हायवेवर स्थानिक वाहतूक आणि चौक असल्याने वाहनांचा वेग साधारणपणे १०० किमी प्रति तास मर्यादित असतो. तर एक्सप्रेस वे हे रस्ते विनाअडथळा प्रवासासाठी डिझाइन केलेले असतात, त्यामुळे येथे वेगमर्यादा १२० किमी प्रति तास पर्यंत असते.

हायवेवर स्थानिक वाहतूक आणि चौक असल्याने वाहनांचा वेग साधारणपणे १०० किमी प्रति तास मर्यादित असतो. तर एक्सप्रेस वे हे रस्ते विनाअडथळा प्रवासासाठी डिझाइन केलेले असतात, त्यामुळे येथे वेगमर्यादा १२० किमी प्रति तास पर्यंत असते.

5 / 8
हायवेवर दुचाकी, ट्रॅक्टर, रिक्षा आणि बैलगाड्या यांसारखी सर्व प्रकारची वाहने धावू शकतात. मात्र, एक्सप्रेस वे वर सुरक्षिततेच्या कारणास्तव कमी वेगाच्या वाहनांना (उदा. दुचाकी, सायकल, ट्रॅक्टर) यांना अनेकदा प्रवेश नाकारला जातो. येथे फक्त अवजड आणि वेगवान चारचाकी वाहनांनाच परवानगी असते.

हायवेवर दुचाकी, ट्रॅक्टर, रिक्षा आणि बैलगाड्या यांसारखी सर्व प्रकारची वाहने धावू शकतात. मात्र, एक्सप्रेस वे वर सुरक्षिततेच्या कारणास्तव कमी वेगाच्या वाहनांना (उदा. दुचाकी, सायकल, ट्रॅक्टर) यांना अनेकदा प्रवेश नाकारला जातो. येथे फक्त अवजड आणि वेगवान चारचाकी वाहनांनाच परवानगी असते.

6 / 8
या दोन्ही रस्त्यांवर टोल आकारला जातो, पण एक्सप्रेस वे वर प्रवासाचा वेग जास्त आणि सुविधा (उदा. सीसीटीव्ही, कुंपण, फूड मॉल्स) अधिक असल्याने तेथील टोलचे दर हायवेच्या तुलनेत थोडे जास्त असू शकतात.

या दोन्ही रस्त्यांवर टोल आकारला जातो, पण एक्सप्रेस वे वर प्रवासाचा वेग जास्त आणि सुविधा (उदा. सीसीटीव्ही, कुंपण, फूड मॉल्स) अधिक असल्याने तेथील टोलचे दर हायवेच्या तुलनेत थोडे जास्त असू शकतात.

7 / 8
एक्सप्रेस वे च्या दोन्ही बाजूंना कुंपण (Fencing) असते, ज्यामुळे प्राणी किंवा पादचारी अचानक रस्त्यावर येत नाहीत. यामुळे अपघाताचा धोका कमी होतो आणि प्रवास अधिक सुरक्षित होतो. याउलट हायवेवर स्थानिक वस्तीतून रस्ता जात असल्याने तेथे अधिक खबरदारी घ्यावी लागते.

एक्सप्रेस वे च्या दोन्ही बाजूंना कुंपण (Fencing) असते, ज्यामुळे प्राणी किंवा पादचारी अचानक रस्त्यावर येत नाहीत. यामुळे अपघाताचा धोका कमी होतो आणि प्रवास अधिक सुरक्षित होतो. याउलट हायवेवर स्थानिक वस्तीतून रस्ता जात असल्याने तेथे अधिक खबरदारी घ्यावी लागते.

8 / 8
Follow Us
LIVETV
Visual Stories View more
झोपण्यापूर्वी ही कामे अवश्य करा, अन्यथा होईल अडचण
झोपण्यापूर्वी ही कामे अवश्य करा, अन्यथा होईल अडचण
आयपीएल स्पर्धेत सर्वात कमी वयात कोणत्या खेळाडूला कॅप्टन्सी मिळाली होती?
आयपीएल स्पर्धेत सर्वात कमी वयात कोणत्या खेळाडूला कॅप्टन्सी मिळाली होती?
IPL 2026 : अरेरे, काय हे? राजस्थान रॉयल्ससोबत सातव्यांदा असं घडलं
IPL 2026 : अरेरे, काय हे? राजस्थान रॉयल्ससोबत सातव्यांदा असं घडलं
फक्त या 3 गोष्टी लक्षात ठेवा, नवरा-बायकोमध्ये कधीच होणार नाही भांडण
फक्त या 3 गोष्टी लक्षात ठेवा, नवरा-बायकोमध्ये कधीच होणार नाही भांडण
सिगारेट्स पिल्याने खरंच आवाज भारदस्त होतो का ? सत्य नेमके काय ?
सिगारेट्स पिल्याने खरंच आवाज भारदस्त होतो का ? सत्य नेमके काय ?
वजन कमी करणाऱ्यांनी एका दिवसात किती चपाती खाव्यात ?
वजन कमी करणाऱ्यांनी एका दिवसात किती चपाती खाव्यात ?
व्हिडीओ View more
आमदार जितेंद्र आव्हाडांचा घोड्यावर बसून प्रवास, PM मोदींच्या आवाहनाचा
आमदार जितेंद्र आव्हाडांचा घोड्यावर बसून प्रवास, PM मोदींच्या आवाहनाचा.
ठाण्याचंही नाव आलं समोर, NEET पेपरफुटी प्रकरणी आत्तापर्यंत काय काय...
ठाण्याचंही नाव आलं समोर, NEET पेपरफुटी प्रकरणी आत्तापर्यंत काय काय....
मोदींचे मंत्री हे नियम पाळणार का? मोदींच्या आवाहनानंतर ठाकरेंचा सवाल!
मोदींचे मंत्री हे नियम पाळणार का? मोदींच्या आवाहनानंतर ठाकरेंचा सवाल!.
...म्हणून याला भाजप कारणीभूरत, NEET पेपरफुटी प्रकरणी राहुल गांधींची...
...म्हणून याला भाजप कारणीभूरत, NEET पेपरफुटी प्रकरणी राहुल गांधींची....
नाशिकच्या प्रिटींग प्रेसमध्ये... NEET पेपरफुटीचं नाशिक कनेक्शन उघड
नाशिकच्या प्रिटींग प्रेसमध्ये... NEET पेपरफुटीचं नाशिक कनेक्शन उघड.
सोने व्यवसायासह कारागीरांनाही मोठा फटका बसू शकतो?
सोने व्यवसायासह कारागीरांनाही मोठा फटका बसू शकतो?.
भारतात कच्च्या तेलाचा किती साठा उरलाय? राजनाथ सिंह यांनी सागितलेल्या..
भारतात कच्च्या तेलाचा किती साठा उरलाय? राजनाथ सिंह यांनी सागितलेल्या...
पंतप्रधान मोदींच्या आवाहनानंतर शरद पवार यांची पोस्ट चर्चेत, म्हणाले...
पंतप्रधान मोदींच्या आवाहनानंतर शरद पवार यांची पोस्ट चर्चेत, म्हणाले....
राष्ट्रवादीच्या नव्या यादीवरून वाद, प्रफुल पटेल यांना डावललं?
राष्ट्रवादीच्या नव्या यादीवरून वाद, प्रफुल पटेल यांना डावललं?.
NEET परीक्षा रद्द होताच विद्यार्थ्यांचा संताप अनावर; रस्त्यावर उतरून..
NEET परीक्षा रद्द होताच विद्यार्थ्यांचा संताप अनावर; रस्त्यावर उतरून...