हिन्दी News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు বাংলা ગુજરાતી ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
LATEST NEWS महाराष्ट्र मुंबई पुणे क्रीडा सिनेमा Reels Videos फोटो गॅलरी राजकारण क्राईम राष्ट्रीय आंतरराष्ट्रीय बिझनेस हेल्थ लाईफस्टाईल राशीभविष्य अध्यात्म वेब स्टोरीज Topics

हायवे की एक्सप्रेस वे? तुम्हीही दोघांना एकच समजता का? मग हा फरक नक्की जाणून घ्या

महामार्ग आणि द्रुतगती मार्ग यात नेमका काय फरक असतो? वेगमर्यादा, टोलचे नियम आणि प्रवेशाचे निकष यांबाबतची सविस्तर माहिती या बातमीतून जाणून घ्या.

| Updated on: May 02, 2026 | 1:58 PM
Share
आपण जेव्हा लांबच्या प्रवासाला निघतो, तेव्हा महामार्ग (Highway) आणि द्रुतगती मार्ग (Expressway) हे शब्द अनेकदा ऐकतो. आपल्याला हे दोन्ही रस्ते एकच वाटतात, पण तांत्रिकदृष्ट्या यात जमीन-अस्मानाचा फरक असतो.

आपण जेव्हा लांबच्या प्रवासाला निघतो, तेव्हा महामार्ग (Highway) आणि द्रुतगती मार्ग (Expressway) हे शब्द अनेकदा ऐकतो. आपल्याला हे दोन्ही रस्ते एकच वाटतात, पण तांत्रिकदृष्ट्या यात जमीन-अस्मानाचा फरक असतो.

1 / 8
हायवे आणि एक्सप्रेस वे या दोघांची रचना, वेगमर्यादा आणि प्रवेशाचे नियम पूर्णपणे वेगळे असतात. आज आपण यात नक्की फरक काय असतो याबद्दलची माहिती जाणून घेणार आहोत.

हायवे आणि एक्सप्रेस वे या दोघांची रचना, वेगमर्यादा आणि प्रवेशाचे नियम पूर्णपणे वेगळे असतात. आज आपण यात नक्की फरक काय असतो याबद्दलची माहिती जाणून घेणार आहोत.

2 / 8
राष्ट्रीय महामार्ग म्हणजेच हायवे हे देशातील विविध शहरे, राज्ये आणि महत्त्वाची ठिकाणे एकमेकांना जोडतात. हे रस्ते अनेक ठिकाणी स्थानिक रस्ते किंवा गल्ल्यांना जोडलेले असतात. त्यामुळे महामार्गावर ठिकठिकाणी चौक किंवा सिग्नल पाहायला मिळतात.

राष्ट्रीय महामार्ग म्हणजेच हायवे हे देशातील विविध शहरे, राज्ये आणि महत्त्वाची ठिकाणे एकमेकांना जोडतात. हे रस्ते अनेक ठिकाणी स्थानिक रस्ते किंवा गल्ल्यांना जोडलेले असतात. त्यामुळे महामार्गावर ठिकठिकाणी चौक किंवा सिग्नल पाहायला मिळतात.

3 / 8
द्रुतगती मार्ग म्हणजेच एक्सप्रेस वे हे महामार्गांचे प्रगत रूप आहे. हे रस्ते कंट्रोल्ड ॲक्सेस (Controlled Access) असतात. याचा अर्थ असा की, तुम्ही महामार्गाप्रमाणे कुठूनही या रस्त्यावर शिरू शकत नाही किंवा बाहेर पडू शकत नाही. यासाठी ठराविक इंटरचेंज किंवा रॅम्प बनवलेले असतात.

द्रुतगती मार्ग म्हणजेच एक्सप्रेस वे हे महामार्गांचे प्रगत रूप आहे. हे रस्ते कंट्रोल्ड ॲक्सेस (Controlled Access) असतात. याचा अर्थ असा की, तुम्ही महामार्गाप्रमाणे कुठूनही या रस्त्यावर शिरू शकत नाही किंवा बाहेर पडू शकत नाही. यासाठी ठराविक इंटरचेंज किंवा रॅम्प बनवलेले असतात.

4 / 8
हायवेवर स्थानिक वाहतूक आणि चौक असल्याने वाहनांचा वेग साधारणपणे १०० किमी प्रति तास मर्यादित असतो. तर एक्सप्रेस वे हे रस्ते विनाअडथळा प्रवासासाठी डिझाइन केलेले असतात, त्यामुळे येथे वेगमर्यादा १२० किमी प्रति तास पर्यंत असते.

हायवेवर स्थानिक वाहतूक आणि चौक असल्याने वाहनांचा वेग साधारणपणे १०० किमी प्रति तास मर्यादित असतो. तर एक्सप्रेस वे हे रस्ते विनाअडथळा प्रवासासाठी डिझाइन केलेले असतात, त्यामुळे येथे वेगमर्यादा १२० किमी प्रति तास पर्यंत असते.

5 / 8
हायवेवर दुचाकी, ट्रॅक्टर, रिक्षा आणि बैलगाड्या यांसारखी सर्व प्रकारची वाहने धावू शकतात. मात्र, एक्सप्रेस वे वर सुरक्षिततेच्या कारणास्तव कमी वेगाच्या वाहनांना (उदा. दुचाकी, सायकल, ट्रॅक्टर) यांना अनेकदा प्रवेश नाकारला जातो. येथे फक्त अवजड आणि वेगवान चारचाकी वाहनांनाच परवानगी असते.

हायवेवर दुचाकी, ट्रॅक्टर, रिक्षा आणि बैलगाड्या यांसारखी सर्व प्रकारची वाहने धावू शकतात. मात्र, एक्सप्रेस वे वर सुरक्षिततेच्या कारणास्तव कमी वेगाच्या वाहनांना (उदा. दुचाकी, सायकल, ट्रॅक्टर) यांना अनेकदा प्रवेश नाकारला जातो. येथे फक्त अवजड आणि वेगवान चारचाकी वाहनांनाच परवानगी असते.

6 / 8
या दोन्ही रस्त्यांवर टोल आकारला जातो, पण एक्सप्रेस वे वर प्रवासाचा वेग जास्त आणि सुविधा (उदा. सीसीटीव्ही, कुंपण, फूड मॉल्स) अधिक असल्याने तेथील टोलचे दर हायवेच्या तुलनेत थोडे जास्त असू शकतात.

या दोन्ही रस्त्यांवर टोल आकारला जातो, पण एक्सप्रेस वे वर प्रवासाचा वेग जास्त आणि सुविधा (उदा. सीसीटीव्ही, कुंपण, फूड मॉल्स) अधिक असल्याने तेथील टोलचे दर हायवेच्या तुलनेत थोडे जास्त असू शकतात.

7 / 8
एक्सप्रेस वे च्या दोन्ही बाजूंना कुंपण (Fencing) असते, ज्यामुळे प्राणी किंवा पादचारी अचानक रस्त्यावर येत नाहीत. यामुळे अपघाताचा धोका कमी होतो आणि प्रवास अधिक सुरक्षित होतो. याउलट हायवेवर स्थानिक वस्तीतून रस्ता जात असल्याने तेथे अधिक खबरदारी घ्यावी लागते.

एक्सप्रेस वे च्या दोन्ही बाजूंना कुंपण (Fencing) असते, ज्यामुळे प्राणी किंवा पादचारी अचानक रस्त्यावर येत नाहीत. यामुळे अपघाताचा धोका कमी होतो आणि प्रवास अधिक सुरक्षित होतो. याउलट हायवेवर स्थानिक वस्तीतून रस्ता जात असल्याने तेथे अधिक खबरदारी घ्यावी लागते.

8 / 8
Follow Us
LIVETV
Visual Stories View more
GK : सर्वात जास्त टेस्ट मॅच खेळणारी टीम कोणती?
GK : सर्वात जास्त टेस्ट मॅच खेळणारी टीम कोणती?
IND vs SL टेस्टमध्ये सर्वाधिक रन करणारे 5 फलंदाज
IND vs SL टेस्टमध्ये सर्वाधिक रन करणारे 5 फलंदाज
मुंबईपासून सर्वात जवळ आहेत प्रचंड सुंदर हिल स्टेशन, सौंदर्य पाहूनच...
मुंबईपासून सर्वात जवळ आहेत प्रचंड सुंदर हिल स्टेशन, सौंदर्य पाहूनच...
कोट्यवधींमध्ये फॉलोअर्स असणारी ही अभिनेत्री घरात करतेय काम, फोटो पाहून...
कोट्यवधींमध्ये फॉलोअर्स असणारी ही अभिनेत्री घरात करतेय काम, फोटो पाहून...
किती हॉट दिसते! अनाया बांगरच्या फोटोंनी खळबळ
किती हॉट दिसते! अनाया बांगरच्या फोटोंनी खळबळ
GK - भारताच्या 10 सर्वात कठीण प्रवेश परीक्षा कोणत्या ?
GK - भारताच्या 10 सर्वात कठीण प्रवेश परीक्षा कोणत्या ?
व्हिडीओ View more
सह्याद्रीवर धुक्याची चादर, दऱ्याखोऱ्यात धबधबे; ‘मिसिंग लिंक’चं हे...
सह्याद्रीवर धुक्याची चादर, दऱ्याखोऱ्यात धबधबे; ‘मिसिंग लिंक’चं हे दृश्य पाहाच!
संजय राऊतांवर अमृता फडणवीस संतापल्या, थेट म्हणाल्या राऊतांसारखं....
संजय राऊतांवर अमृता फडणवीस संतापल्या, थेट म्हणाल्या राऊतांसारखं बरळण्यापेक्षा...
डॉ. डी. वाय. पाटील यांना अखेरचा निरोप, शासकीय इतमामात अंत्यसंस्कार
डॉ. डी. वाय. पाटील यांना अखेरचा निरोप, शासकीय इतमामात अंत्यसंस्कार
शिवसेना चिन्हाबाबतच्या सुनावणीनंतर शिंदे गटाकडून पहिली प्रतिक्रिया...
शिवसेना चिन्हाबाबतच्या सुनावणीनंतर शिंदे गटाकडून पहिली प्रतिक्रिया समोर, एका वाक्यातच...
मोठी बातमी! पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचा व्हिडीओ Delete केल्याप्रकरणी
मोठी बातमी! पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचा व्हिडीओ Delete केल्याप्रकरणी अखेर Metaने मागितली माफी, पहा व्हिडीओ
वाल्मिक कराड पुन्हा चर्चेत, राष्ट्रवादीतील बड्या नेत्याच्या ट्वीटने खळ
Walmik Karad | वाल्मिक कराड पुन्हा चर्चेत, राष्ट्रवादीतील बड्या नेत्याच्या ट्वीटने खळबळ
शिवसेना कुणाची? कपिल सिब्बलांचा जोरदार युक्तिवाद; शिंदे गट अडचणीत?
शिवसेना कुणाची? कपिल सिब्बलांचा जोरदार युक्तिवाद; शिंदे गट अडचणीत? सुप्रीम कोर्टात नेमकं काय घडलं?
शिंदे गटाचे सर्व आमदार अपात्र ठरणार?; सुनावणीनंतर राऊतांचा मोठा दावा
Sanjay Raut On SC Hearing | शिंदे गटाचे सर्व आमदार अपात्र ठरणार?; सुनावणीनंतर संजय राऊतांचा मोठा दावा
शिवसेना कुणाची? जोरदार युक्तावादनंतर आजची सुनावणी संपली, कोर्टात...
शिवसेना कुणाची? जोरदार युक्तावादनंतर आजची सुनावणी संपली, कोर्टात नेमकं काय घडलं?
कुणबी प्रमाणपत्र अवैध, मराठा समाजाच्या... छत्रपती संभाजीनगरातून...
Kunbi Certficate | कुणबी प्रमाणपत्र अवैध, मराठा समाजाच्या... छत्रपती संभाजीनगरातून मोठी अपडेट समोर!