AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

हायवे की एक्सप्रेस वे? तुम्हीही दोघांना एकच समजता का? मग हा फरक नक्की जाणून घ्या

महामार्ग आणि द्रुतगती मार्ग यात नेमका काय फरक असतो? वेगमर्यादा, टोलचे नियम आणि प्रवेशाचे निकष यांबाबतची सविस्तर माहिती या बातमीतून जाणून घ्या.

| Updated on: May 02, 2026 | 1:58 PM
Share
आपण जेव्हा लांबच्या प्रवासाला निघतो, तेव्हा महामार्ग (Highway) आणि द्रुतगती मार्ग (Expressway) हे शब्द अनेकदा ऐकतो. आपल्याला हे दोन्ही रस्ते एकच वाटतात, पण तांत्रिकदृष्ट्या यात जमीन-अस्मानाचा फरक असतो.

आपण जेव्हा लांबच्या प्रवासाला निघतो, तेव्हा महामार्ग (Highway) आणि द्रुतगती मार्ग (Expressway) हे शब्द अनेकदा ऐकतो. आपल्याला हे दोन्ही रस्ते एकच वाटतात, पण तांत्रिकदृष्ट्या यात जमीन-अस्मानाचा फरक असतो.

1 / 8
हायवे आणि एक्सप्रेस वे या दोघांची रचना, वेगमर्यादा आणि प्रवेशाचे नियम पूर्णपणे वेगळे असतात. आज आपण यात नक्की फरक काय असतो याबद्दलची माहिती जाणून घेणार आहोत.

हायवे आणि एक्सप्रेस वे या दोघांची रचना, वेगमर्यादा आणि प्रवेशाचे नियम पूर्णपणे वेगळे असतात. आज आपण यात नक्की फरक काय असतो याबद्दलची माहिती जाणून घेणार आहोत.

2 / 8
राष्ट्रीय महामार्ग म्हणजेच हायवे हे देशातील विविध शहरे, राज्ये आणि महत्त्वाची ठिकाणे एकमेकांना जोडतात. हे रस्ते अनेक ठिकाणी स्थानिक रस्ते किंवा गल्ल्यांना जोडलेले असतात. त्यामुळे महामार्गावर ठिकठिकाणी चौक किंवा सिग्नल पाहायला मिळतात.

राष्ट्रीय महामार्ग म्हणजेच हायवे हे देशातील विविध शहरे, राज्ये आणि महत्त्वाची ठिकाणे एकमेकांना जोडतात. हे रस्ते अनेक ठिकाणी स्थानिक रस्ते किंवा गल्ल्यांना जोडलेले असतात. त्यामुळे महामार्गावर ठिकठिकाणी चौक किंवा सिग्नल पाहायला मिळतात.

3 / 8
द्रुतगती मार्ग म्हणजेच एक्सप्रेस वे हे महामार्गांचे प्रगत रूप आहे. हे रस्ते कंट्रोल्ड ॲक्सेस (Controlled Access) असतात. याचा अर्थ असा की, तुम्ही महामार्गाप्रमाणे कुठूनही या रस्त्यावर शिरू शकत नाही किंवा बाहेर पडू शकत नाही. यासाठी ठराविक इंटरचेंज किंवा रॅम्प बनवलेले असतात.

द्रुतगती मार्ग म्हणजेच एक्सप्रेस वे हे महामार्गांचे प्रगत रूप आहे. हे रस्ते कंट्रोल्ड ॲक्सेस (Controlled Access) असतात. याचा अर्थ असा की, तुम्ही महामार्गाप्रमाणे कुठूनही या रस्त्यावर शिरू शकत नाही किंवा बाहेर पडू शकत नाही. यासाठी ठराविक इंटरचेंज किंवा रॅम्प बनवलेले असतात.

4 / 8
हायवेवर स्थानिक वाहतूक आणि चौक असल्याने वाहनांचा वेग साधारणपणे १०० किमी प्रति तास मर्यादित असतो. तर एक्सप्रेस वे हे रस्ते विनाअडथळा प्रवासासाठी डिझाइन केलेले असतात, त्यामुळे येथे वेगमर्यादा १२० किमी प्रति तास पर्यंत असते.

हायवेवर स्थानिक वाहतूक आणि चौक असल्याने वाहनांचा वेग साधारणपणे १०० किमी प्रति तास मर्यादित असतो. तर एक्सप्रेस वे हे रस्ते विनाअडथळा प्रवासासाठी डिझाइन केलेले असतात, त्यामुळे येथे वेगमर्यादा १२० किमी प्रति तास पर्यंत असते.

5 / 8
हायवेवर दुचाकी, ट्रॅक्टर, रिक्षा आणि बैलगाड्या यांसारखी सर्व प्रकारची वाहने धावू शकतात. मात्र, एक्सप्रेस वे वर सुरक्षिततेच्या कारणास्तव कमी वेगाच्या वाहनांना (उदा. दुचाकी, सायकल, ट्रॅक्टर) यांना अनेकदा प्रवेश नाकारला जातो. येथे फक्त अवजड आणि वेगवान चारचाकी वाहनांनाच परवानगी असते.

हायवेवर दुचाकी, ट्रॅक्टर, रिक्षा आणि बैलगाड्या यांसारखी सर्व प्रकारची वाहने धावू शकतात. मात्र, एक्सप्रेस वे वर सुरक्षिततेच्या कारणास्तव कमी वेगाच्या वाहनांना (उदा. दुचाकी, सायकल, ट्रॅक्टर) यांना अनेकदा प्रवेश नाकारला जातो. येथे फक्त अवजड आणि वेगवान चारचाकी वाहनांनाच परवानगी असते.

6 / 8
या दोन्ही रस्त्यांवर टोल आकारला जातो, पण एक्सप्रेस वे वर प्रवासाचा वेग जास्त आणि सुविधा (उदा. सीसीटीव्ही, कुंपण, फूड मॉल्स) अधिक असल्याने तेथील टोलचे दर हायवेच्या तुलनेत थोडे जास्त असू शकतात.

या दोन्ही रस्त्यांवर टोल आकारला जातो, पण एक्सप्रेस वे वर प्रवासाचा वेग जास्त आणि सुविधा (उदा. सीसीटीव्ही, कुंपण, फूड मॉल्स) अधिक असल्याने तेथील टोलचे दर हायवेच्या तुलनेत थोडे जास्त असू शकतात.

7 / 8
एक्सप्रेस वे च्या दोन्ही बाजूंना कुंपण (Fencing) असते, ज्यामुळे प्राणी किंवा पादचारी अचानक रस्त्यावर येत नाहीत. यामुळे अपघाताचा धोका कमी होतो आणि प्रवास अधिक सुरक्षित होतो. याउलट हायवेवर स्थानिक वस्तीतून रस्ता जात असल्याने तेथे अधिक खबरदारी घ्यावी लागते.

एक्सप्रेस वे च्या दोन्ही बाजूंना कुंपण (Fencing) असते, ज्यामुळे प्राणी किंवा पादचारी अचानक रस्त्यावर येत नाहीत. यामुळे अपघाताचा धोका कमी होतो आणि प्रवास अधिक सुरक्षित होतो. याउलट हायवेवर स्थानिक वस्तीतून रस्ता जात असल्याने तेथे अधिक खबरदारी घ्यावी लागते.

8 / 8
Follow Us
'2029 ची निवडणूक भाजप-शिवसेना स्वबळावर...', शिरसाटांचं महायूतीबाबत मोठ
'2029 ची निवडणूक भाजप-शिवसेना स्वबळावर...', शिरसाटांचं महायूतीबाबत मोठ.
नवापूरमध्ये बर्ड फ्लूचा शिरकाव, एक किलोमीटरच्या आतील कोंबड्या ठार.....
नवापूरमध्ये बर्ड फ्लूचा शिरकाव, एक किलोमीटरच्या आतील कोंबड्या ठार......
आरोपीला आमच्या ताब्यात द्या अन्... नागरिकांची संतप्त मगाणी, पुण्यात...
आरोपीला आमच्या ताब्यात द्या अन्... नागरिकांची संतप्त मगाणी, पुण्यात....
कोल्हापुरातील आंबाबाई मंदिर परिसर भाविकांनी गजबजला
कोल्हापुरातील आंबाबाई मंदिर परिसर भाविकांनी गजबजला.
इयत्ता बारावीचा गेल्या वर्षीपेक्षा या वर्षीचा एकूण निकाल कमी, किती टक्
इयत्ता बारावीचा गेल्या वर्षीपेक्षा या वर्षीचा एकूण निकाल कमी, किती टक्.
इयत्ता बारावीचा निकाल जाहीर; कोकण विभागाचा दबदबा कायम, तर कमी निकाल...
इयत्ता बारावीचा निकाल जाहीर; कोकण विभागाचा दबदबा कायम, तर कमी निकाल....
पुणे हादरलं! 4 वर्षांच्या चिमूरडीवर लैंगिक अत्याचार, अंगावर काटा आणणाऱ
पुणे हादरलं! 4 वर्षांच्या चिमूरडीवर लैंगिक अत्याचार, अंगावर काटा आणणाऱ.
3 जिल्हे, एकच सर्जन? शस्रक्रियेनंतर महिलेसोबत नेमकं झालं काय?
3 जिल्हे, एकच सर्जन? शस्रक्रियेनंतर महिलेसोबत नेमकं झालं काय?.
चकित करणारे आकडे, अंबादास दानवे, नीलम गोऱ्हे अन् सिद्दीकींच्या संपत्ती
चकित करणारे आकडे, अंबादास दानवे, नीलम गोऱ्हे अन् सिद्दीकींच्या संपत्ती.
11 वाजता बोर्डाची पत्रकार परिषद; तर बारावीचा निकाल आज दुपारी....
11 वाजता बोर्डाची पत्रकार परिषद; तर बारावीचा निकाल आज दुपारी.....