हिन्दी English ಕನ್ನಡ తెలుగు বাংলা ગુજરાતી ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் অসমীয়া മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
LATEST NEWS महाराष्ट्र मुंबई पुणे क्रीडा सिनेमा Reels Videos फोटो गॅलरी राजकारण क्राईम राष्ट्रीय आंतरराष्ट्रीय बिझनेस हेल्थ लाईफस्टाईल राशीभविष्य अध्यात्म वेब स्टोरीज Topics

विवाहित पुरुषाने एखाद्या महिलेशी प्रेमसंबंध ठेवणे गुन्हा आहे का? कायदा काय सांगतो?

जर एखाद्या विवाहित पुरुषाचे दुसऱ्या महिलेशी शारीरिक किंवा प्रेमसंबंध असतील, तर तो कायदेशीर गुन्हा आहे का? आज आपण याचे उत्तर जाणून घेणार आहोत.

| Updated on: Sep 29, 2025 | 2:40 PM
Share
भारतीय संस्कृतीत लग्न हे एक पवित्र बंधन मानले जाते. मात्र, जर एखाद्या विवाहित पुरुषाचे दुसऱ्या महिलेशी शारीरिक किंवा प्रेमसंबंध असतील, तर तो कायदेशीर गुन्हा आहे का? असा प्रश्न अनेकदा विचारला जातो. आज आपण भारतीय दंड संहिता आणि सर्वोच्च न्यायालयाच्या महत्त्वपूर्ण निर्णयांनुसार याचे उत्तर जाणून घेणार आहोत.

भारतीय संस्कृतीत लग्न हे एक पवित्र बंधन मानले जाते. मात्र, जर एखाद्या विवाहित पुरुषाचे दुसऱ्या महिलेशी शारीरिक किंवा प्रेमसंबंध असतील, तर तो कायदेशीर गुन्हा आहे का? असा प्रश्न अनेकदा विचारला जातो. आज आपण भारतीय दंड संहिता आणि सर्वोच्च न्यायालयाच्या महत्त्वपूर्ण निर्णयांनुसार याचे उत्तर जाणून घेणार आहोत.

1 / 8
भारतीय दंड संहिता (IPC) कलम ४९७ नुसार, पूर्वी व्यभिचार हा एक फौजदारी गुन्हा (Criminal Offence) मानला जात होता. यानुसार, जर एखाद्या विवाहित पुरुषाने दुसऱ्या विवाहित महिलेशी तिच्या पतीच्या संमतीशिवाय संबंध ठेवले, तर तो गुन्हा मानला जायचा.

भारतीय दंड संहिता (IPC) कलम ४९७ नुसार, पूर्वी व्यभिचार हा एक फौजदारी गुन्हा (Criminal Offence) मानला जात होता. यानुसार, जर एखाद्या विवाहित पुरुषाने दुसऱ्या विवाहित महिलेशी तिच्या पतीच्या संमतीशिवाय संबंध ठेवले, तर तो गुन्हा मानला जायचा.

2 / 8
या गुन्ह्यासाठी ५ वर्षांपर्यंत तुरुंगवास किंवा दंडाची तरतूद होती. या कायद्यानुसार, केवळ पुरुषालाच दोषी मानले जात असे, तर विवाहित स्त्रीला पीडित मानले जात होते आणि तिला शिक्षा होत नसे.

या गुन्ह्यासाठी ५ वर्षांपर्यंत तुरुंगवास किंवा दंडाची तरतूद होती. या कायद्यानुसार, केवळ पुरुषालाच दोषी मानले जात असे, तर विवाहित स्त्रीला पीडित मानले जात होते आणि तिला शिक्षा होत नसे.

3 / 8
यानंतर सप्टेंबर २०१८ मध्ये सर्वोच्च न्यायालयाने जोसेफ शाईन विरुद्ध युनियन ऑफ इंडिया या केसमध्ये एक ऐतिहासिक निर्णय दिला. या निकालानुसार, न्यायालयाने IPC चे कलम ४९७ असंवैधानिक ठरवले.

यानंतर सप्टेंबर २०१८ मध्ये सर्वोच्च न्यायालयाने जोसेफ शाईन विरुद्ध युनियन ऑफ इंडिया या केसमध्ये एक ऐतिहासिक निर्णय दिला. या निकालानुसार, न्यायालयाने IPC चे कलम ४९७ असंवैधानिक ठरवले.

4 / 8
व्यभिचार हा आता फौजदारी गुन्हा नाही असे न्यायालयाने स्पष्ट केले. जर एखाद्या पुरुषाने (विवाहित असो वा नसो) विवाहित महिलेशी (किंवा अविवाहित महिलेशी) लैंगिक संबंध ठेवले, तर त्याला IPC अंतर्गत तुरुंगवास किंवा दंड होणार नाही.

व्यभिचार हा आता फौजदारी गुन्हा नाही असे न्यायालयाने स्पष्ट केले. जर एखाद्या पुरुषाने (विवाहित असो वा नसो) विवाहित महिलेशी (किंवा अविवाहित महिलेशी) लैंगिक संबंध ठेवले, तर त्याला IPC अंतर्गत तुरुंगवास किंवा दंड होणार नाही.

5 / 8
न्यायालयाने म्हटले की, हा संबंध आता गुन्हा नसून वैयक्तिक निवडीचा विषय आहे जुन्या कायद्यात स्त्रीला तिच्या पतीची मालमत्ता मानले जात होते. हा कायदा समानतेच्या अधिकाराचे उल्लंघन करणारा होता. तसेच महिलांच्या सन्मानाला धक्का पोहोचवत होता. त्यामुळे तो रद्द करण्यात आला.

न्यायालयाने म्हटले की, हा संबंध आता गुन्हा नसून वैयक्तिक निवडीचा विषय आहे जुन्या कायद्यात स्त्रीला तिच्या पतीची मालमत्ता मानले जात होते. हा कायदा समानतेच्या अधिकाराचे उल्लंघन करणारा होता. तसेच महिलांच्या सन्मानाला धक्का पोहोचवत होता. त्यामुळे तो रद्द करण्यात आला.

6 / 8
मात्र व्यभिचार हा आता फौजदारी गुन्हा नसला तरी, त्याचे गंभीर सामाजिक आणि कायदेशीर परिणाम होऊ शकतात. व्यभिचार हा घटस्फोटासाठी एक मजबूत कायदेशीर आधार ठरु शकतो. ज्या आधारे पती किंवा पत्नी न्यायालयात घटस्फोटासाठी अर्ज करू शकतात. कायदा आता याला गुन्हा मानत नसला तरी हे भारतीय संस्कृती ही एक अत्यंत गंभीर समस्या नक्कीच आहे.

मात्र व्यभिचार हा आता फौजदारी गुन्हा नसला तरी, त्याचे गंभीर सामाजिक आणि कायदेशीर परिणाम होऊ शकतात. व्यभिचार हा घटस्फोटासाठी एक मजबूत कायदेशीर आधार ठरु शकतो. ज्या आधारे पती किंवा पत्नी न्यायालयात घटस्फोटासाठी अर्ज करू शकतात. कायदा आता याला गुन्हा मानत नसला तरी हे भारतीय संस्कृती ही एक अत्यंत गंभीर समस्या नक्कीच आहे.

7 / 8
(डिस्क्लेमर : ही माहिती केवळ सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्णयांवर आधारित आहे. तुमच्या विशिष्ट केससाठी किंवा कायदेशीर सल्ल्यासाठी, कृपया कायदेशीर तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे योग्य राहील.)

(डिस्क्लेमर : ही माहिती केवळ सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्णयांवर आधारित आहे. तुमच्या विशिष्ट केससाठी किंवा कायदेशीर सल्ल्यासाठी, कृपया कायदेशीर तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे योग्य राहील.)

8 / 8
Visual Stories View more
मलायका अरोरा हिच्या क्लासी लूकवर खिळल्या चाहत्यांच्या नजरा
मलायका अरोरा हिच्या क्लासी लूकवर खिळल्या चाहत्यांच्या नजरा
आयुर्वेदात कफबद्दल काय सांगितलंय, काजूमुळे होतात कफ?
आयुर्वेदात कफबद्दल काय सांगितलंय, काजूमुळे होतात कफ?
टीम इंडियासाठी भारतात सर्वात जास्त एकदिवसीय सामने खेळणार खेळाडू, पहिल्या स्थानी कोण?
टीम इंडियासाठी भारतात सर्वात जास्त एकदिवसीय सामने खेळणार खेळाडू, पहिल्या स्थानी कोण?
अंडर 19 वर्ल्ड कप स्पर्धेच्या इतिहासात सर्वाधिक धावांचा वर्ल्ड रेकॉर्ड कुणाच्या नावावर?
अंडर 19 वर्ल्ड कप स्पर्धेच्या इतिहासात सर्वाधिक धावांचा वर्ल्ड रेकॉर्ड कुणाच्या नावावर?
जीवनाची 7 आश्चर्यकारक तथ्ये जी तुम्हाला हादरवून सोडतील
जीवनाची 7 आश्चर्यकारक तथ्ये जी तुम्हाला हादरवून सोडतील
या 7 देशात नागरिकत्व मिळवणे सर्वात अवघड काम
या 7 देशात नागरिकत्व मिळवणे सर्वात अवघड काम
व्हिडीओ View more
वाशीममध्ये लाडक्या बहिणीचा हप्ता बंद झाल्याने महिला आक्रमक
वाशीममध्ये लाडक्या बहिणीचा हप्ता बंद झाल्याने महिला आक्रमक.
धनुष्यबाण कोणाला मिळणार ठाकरेंना कि शिंदेंना? उद्या फैसला होणार
धनुष्यबाण कोणाला मिळणार ठाकरेंना कि शिंदेंना? उद्या फैसला होणार.
भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाचा मोर्चा पालघर जिल्हाधिकारी कार्यालयावर धडकणार
भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाचा मोर्चा पालघर जिल्हाधिकारी कार्यालयावर धडकणार.
नितीन नबीन भाजपचे नवे राष्ट्रीय अध्यक्ष, पंतप्रधान मोदींकडून अभिनंदन
नितीन नबीन भाजपचे नवे राष्ट्रीय अध्यक्ष, पंतप्रधान मोदींकडून अभिनंदन.
मुंबई महापालिकेवर महायुतीचाच महापौर बसणार; अमित साटम यांचा दावा
मुंबई महापालिकेवर महायुतीचाच महापौर बसणार; अमित साटम यांचा दावा.
दिल्लीतून मुंबईचा महापौर ठरणं हा महाराष्ट्राचा अपमान
दिल्लीतून मुंबईचा महापौर ठरणं हा महाराष्ट्राचा अपमान.
महापालिकांमध्ये सत्तेचा पेच; महाराष्ट्रात पुन्हा ‘घोडेबाजार’ रंगणार?
महापालिकांमध्ये सत्तेचा पेच; महाराष्ट्रात पुन्हा ‘घोडेबाजार’ रंगणार?.
निष्ठावंतांची कोंडी, फडणवीसांच्या निकटवर्तीय नेत्याचा संन्यास
निष्ठावंतांची कोंडी, फडणवीसांच्या निकटवर्तीय नेत्याचा संन्यास.
मुंबईत बिहार भवन उभारणीवरून नवा वाद; मनसेचा थेट इशारा
मुंबईत बिहार भवन उभारणीवरून नवा वाद; मनसेचा थेट इशारा.
चंद्रपूर महापौर पदावर मोठा ट्विस्ट; काँग्रेसच्या गटबाजीचा भाजपला फायदा
चंद्रपूर महापौर पदावर मोठा ट्विस्ट; काँग्रेसच्या गटबाजीचा भाजपला फायदा.