AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

विवाहित पुरुषाने एखाद्या महिलेशी प्रेमसंबंध ठेवणे गुन्हा आहे का? कायदा काय सांगतो?

जर एखाद्या विवाहित पुरुषाचे दुसऱ्या महिलेशी शारीरिक किंवा प्रेमसंबंध असतील, तर तो कायदेशीर गुन्हा आहे का? आज आपण याचे उत्तर जाणून घेणार आहोत.

| Updated on: Sep 29, 2025 | 2:40 PM
Share
भारतीय संस्कृतीत लग्न हे एक पवित्र बंधन मानले जाते. मात्र, जर एखाद्या विवाहित पुरुषाचे दुसऱ्या महिलेशी शारीरिक किंवा प्रेमसंबंध असतील, तर तो कायदेशीर गुन्हा आहे का? असा प्रश्न अनेकदा विचारला जातो. आज आपण भारतीय दंड संहिता आणि सर्वोच्च न्यायालयाच्या महत्त्वपूर्ण निर्णयांनुसार याचे उत्तर जाणून घेणार आहोत.

भारतीय संस्कृतीत लग्न हे एक पवित्र बंधन मानले जाते. मात्र, जर एखाद्या विवाहित पुरुषाचे दुसऱ्या महिलेशी शारीरिक किंवा प्रेमसंबंध असतील, तर तो कायदेशीर गुन्हा आहे का? असा प्रश्न अनेकदा विचारला जातो. आज आपण भारतीय दंड संहिता आणि सर्वोच्च न्यायालयाच्या महत्त्वपूर्ण निर्णयांनुसार याचे उत्तर जाणून घेणार आहोत.

1 / 8
भारतीय दंड संहिता (IPC) कलम ४९७ नुसार, पूर्वी व्यभिचार हा एक फौजदारी गुन्हा (Criminal Offence) मानला जात होता. यानुसार, जर एखाद्या विवाहित पुरुषाने दुसऱ्या विवाहित महिलेशी तिच्या पतीच्या संमतीशिवाय संबंध ठेवले, तर तो गुन्हा मानला जायचा.

भारतीय दंड संहिता (IPC) कलम ४९७ नुसार, पूर्वी व्यभिचार हा एक फौजदारी गुन्हा (Criminal Offence) मानला जात होता. यानुसार, जर एखाद्या विवाहित पुरुषाने दुसऱ्या विवाहित महिलेशी तिच्या पतीच्या संमतीशिवाय संबंध ठेवले, तर तो गुन्हा मानला जायचा.

2 / 8
या गुन्ह्यासाठी ५ वर्षांपर्यंत तुरुंगवास किंवा दंडाची तरतूद होती. या कायद्यानुसार, केवळ पुरुषालाच दोषी मानले जात असे, तर विवाहित स्त्रीला पीडित मानले जात होते आणि तिला शिक्षा होत नसे.

या गुन्ह्यासाठी ५ वर्षांपर्यंत तुरुंगवास किंवा दंडाची तरतूद होती. या कायद्यानुसार, केवळ पुरुषालाच दोषी मानले जात असे, तर विवाहित स्त्रीला पीडित मानले जात होते आणि तिला शिक्षा होत नसे.

3 / 8
यानंतर सप्टेंबर २०१८ मध्ये सर्वोच्च न्यायालयाने जोसेफ शाईन विरुद्ध युनियन ऑफ इंडिया या केसमध्ये एक ऐतिहासिक निर्णय दिला. या निकालानुसार, न्यायालयाने IPC चे कलम ४९७ असंवैधानिक ठरवले.

यानंतर सप्टेंबर २०१८ मध्ये सर्वोच्च न्यायालयाने जोसेफ शाईन विरुद्ध युनियन ऑफ इंडिया या केसमध्ये एक ऐतिहासिक निर्णय दिला. या निकालानुसार, न्यायालयाने IPC चे कलम ४९७ असंवैधानिक ठरवले.

4 / 8
व्यभिचार हा आता फौजदारी गुन्हा नाही असे न्यायालयाने स्पष्ट केले. जर एखाद्या पुरुषाने (विवाहित असो वा नसो) विवाहित महिलेशी (किंवा अविवाहित महिलेशी) लैंगिक संबंध ठेवले, तर त्याला IPC अंतर्गत तुरुंगवास किंवा दंड होणार नाही.

व्यभिचार हा आता फौजदारी गुन्हा नाही असे न्यायालयाने स्पष्ट केले. जर एखाद्या पुरुषाने (विवाहित असो वा नसो) विवाहित महिलेशी (किंवा अविवाहित महिलेशी) लैंगिक संबंध ठेवले, तर त्याला IPC अंतर्गत तुरुंगवास किंवा दंड होणार नाही.

5 / 8
न्यायालयाने म्हटले की, हा संबंध आता गुन्हा नसून वैयक्तिक निवडीचा विषय आहे जुन्या कायद्यात स्त्रीला तिच्या पतीची मालमत्ता मानले जात होते. हा कायदा समानतेच्या अधिकाराचे उल्लंघन करणारा होता. तसेच महिलांच्या सन्मानाला धक्का पोहोचवत होता. त्यामुळे तो रद्द करण्यात आला.

न्यायालयाने म्हटले की, हा संबंध आता गुन्हा नसून वैयक्तिक निवडीचा विषय आहे जुन्या कायद्यात स्त्रीला तिच्या पतीची मालमत्ता मानले जात होते. हा कायदा समानतेच्या अधिकाराचे उल्लंघन करणारा होता. तसेच महिलांच्या सन्मानाला धक्का पोहोचवत होता. त्यामुळे तो रद्द करण्यात आला.

6 / 8
मात्र व्यभिचार हा आता फौजदारी गुन्हा नसला तरी, त्याचे गंभीर सामाजिक आणि कायदेशीर परिणाम होऊ शकतात. व्यभिचार हा घटस्फोटासाठी एक मजबूत कायदेशीर आधार ठरु शकतो. ज्या आधारे पती किंवा पत्नी न्यायालयात घटस्फोटासाठी अर्ज करू शकतात. कायदा आता याला गुन्हा मानत नसला तरी हे भारतीय संस्कृती ही एक अत्यंत गंभीर समस्या नक्कीच आहे.

मात्र व्यभिचार हा आता फौजदारी गुन्हा नसला तरी, त्याचे गंभीर सामाजिक आणि कायदेशीर परिणाम होऊ शकतात. व्यभिचार हा घटस्फोटासाठी एक मजबूत कायदेशीर आधार ठरु शकतो. ज्या आधारे पती किंवा पत्नी न्यायालयात घटस्फोटासाठी अर्ज करू शकतात. कायदा आता याला गुन्हा मानत नसला तरी हे भारतीय संस्कृती ही एक अत्यंत गंभीर समस्या नक्कीच आहे.

7 / 8
(डिस्क्लेमर : ही माहिती केवळ सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्णयांवर आधारित आहे. तुमच्या विशिष्ट केससाठी किंवा कायदेशीर सल्ल्यासाठी, कृपया कायदेशीर तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे योग्य राहील.)

(डिस्क्लेमर : ही माहिती केवळ सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्णयांवर आधारित आहे. तुमच्या विशिष्ट केससाठी किंवा कायदेशीर सल्ल्यासाठी, कृपया कायदेशीर तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे योग्य राहील.)

8 / 8
Follow Us
चादर धुतली अन् सापडलं Made in Pakistan! व्हायरल व्हिडिओने उडवली खळबळ
मोठी बातमी! चादर धुतली अन् सापडलं Made in Pakistan! चिंचवडच्या यात्रेतील व्हायरल व्हिडिओने उडवली खळबळ
पुणे-नाशिक महामार्गावर भीषण अपघात; भरधाव कारची दुचाकीला धडक
Pune -Nashik | पुणे-नाशिक महामार्गावर भीषण अपघात; भरधाव कारची दुचाकीला धडक, अंगावर काटा आणणारा व्हिडीओ समोर
स्वारगेटमध्ये मनसेचा आक्रमक पवित्रा; एसीएफ स्टडी सेंटरवर धाड
Pune | स्वारगेटमध्ये मनसेचा आक्रमक पवित्रा; एसीएफ स्टडी सेंटरवर धाड, विद्यार्थ्यांची फसवणूक होत असल्याचा आरोप
म्हणून अनिकेत तटकरे यांना उमेदवारी मिळाली, रोहित पवारा यांचा मोठा दावा
.....म्हणून अनिकेत तटकरे यांना उमेदवारी मिळाली, रोहित पवारा यांचा मोठा दावा
उमेदवारी मागे घेताच काँग्रेसचा दणका! दोन उमेदवारांची थेट हकालपट्टी
मोठी घडामोड! उमेदवारी मागे घेताच काँग्रेसचा दणका! दोन उमेदवारांची थेट हकालपट्टी, राजकीय वर्तुळात खळबळ
सरकारचा मोठा निर्णय! मराठा आंदोलनातील 34 कुटुंबांना 3.40 कोटींची मदत
Maratha Reservation | मनोज जरांगेंच्या उपोषणानंतर सरकारचा मोठा निर्णय! मराठा आंदोलनातील 34 कुटुंबांना 3.40 कोटींची मदत मंजूर
बंडखोरी मिटवण्यासाठी महायुतीचे प्रयत्न; गोकुळ गीते पाठिंबा देतील?
Uday Samant | बंडखोरी मिटवण्यासाठी महायुतीचे प्रयत्न; गोकुळ गीते पाठिंबा देतील, उदय सामंतांचा विश्वास
तलवारींचा धाक, कारची तोडफोड; राजगड परिसरात दहशत निर्माण करण्याचा प्रयत
Pune | तलवारींचा धाक, कारची तोडफोड; राजगड परिसरात दहशत निर्माण करण्याचा प्रयत्न
दुर्बीण घेऊन स्वतःचं अस्तित्व शोधा! तटकरेंचा विनायक राऊतांवर घणाघात
Sunil Tatkare | दुर्बीण घेऊन स्वतःचं अस्तित्व शोधा! तटकरेंचा विनायक राऊतांवर घणाघात
महायुतीकडून पैशांचं वाटप केल्याच्या आरोपांना देसाईंचं प्रत्युत्तर
Shambhuraj Desai | विधान परिषद निवडणूक: महायुतीकडून पैशांचं वाटप केल्याच्या आरोपांना शंभूराज देसाईंचं प्रत्युत्तर, हवेतल्या गप्पा नको....