AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

GK: रेल्वेच्या एका चाकाचं वजन किती असतं? किंमत वाचून धक्काच बसेल

GK: तुम्ही कधी विचार केला आहे का की रेल्वेच्या एका चाकाचे वजन किती असेल आणि त्याची किंमत किती असेल? चला जाणून घेऊया...

| Updated on: Feb 02, 2026 | 5:07 PM
Share
रेल्वेच्या एका चाकाचे वजन किती असते हे ऐकल्यावर तुम्हाला खरंच धक्का बसू शकतो! भारतीय रेल्वे आणि ट्रेनबद्दल अनेक रोचक गोष्टी आहेत, ज्या सामान्य लोकांना माहीत नसतात. ट्रेनच्या एका चाकाचे वजन इतके असते की, ५-१० मजबूत माणसे मिळूनही ते सहज हाताने उचलू शकत नाहीत. स्टील अथॉरिटी ऑफ इंडिया (SAIL) आणि रेल्वे विभागाच्या माहितीनुसार, ट्रेनच्या इंजिन आणि डब्यांमध्ये वेगवेगळ्या प्रकारची आणि वजनाची चाके वापरली जातात.

रेल्वेच्या एका चाकाचे वजन किती असते हे ऐकल्यावर तुम्हाला खरंच धक्का बसू शकतो! भारतीय रेल्वे आणि ट्रेनबद्दल अनेक रोचक गोष्टी आहेत, ज्या सामान्य लोकांना माहीत नसतात. ट्रेनच्या एका चाकाचे वजन इतके असते की, ५-१० मजबूत माणसे मिळूनही ते सहज हाताने उचलू शकत नाहीत. स्टील अथॉरिटी ऑफ इंडिया (SAIL) आणि रेल्वे विभागाच्या माहितीनुसार, ट्रेनच्या इंजिन आणि डब्यांमध्ये वेगवेगळ्या प्रकारची आणि वजनाची चाके वापरली जातात.

1 / 5
सर्वात जड चाके सामान्यतः EMU/मेमू किंवा लोकल ट्रेनच्या डब्यांमध्ये आढळतात, ज्याचे वजन अंदाजे ४२३ किलो असते. सामान्य ब्रॉड गेज ट्रेनच्या डब्यात (कोच) बसवलेल्या एका चाकाचे वजन ३८४ ते ३९४ किलो पर्यंत असते. आधुनिक लाल रंगाच्या LHB कोचमध्ये (ज्या आता बहुतेक नव्या ट्रेनांमध्ये वापरल्या जातात) एका चाकाचे वजन सुमारे ३२६ किलो असते.

सर्वात जड चाके सामान्यतः EMU/मेमू किंवा लोकल ट्रेनच्या डब्यांमध्ये आढळतात, ज्याचे वजन अंदाजे ४२३ किलो असते. सामान्य ब्रॉड गेज ट्रेनच्या डब्यात (कोच) बसवलेल्या एका चाकाचे वजन ३८४ ते ३९४ किलो पर्यंत असते. आधुनिक लाल रंगाच्या LHB कोचमध्ये (ज्या आता बहुतेक नव्या ट्रेनांमध्ये वापरल्या जातात) एका चाकाचे वजन सुमारे ३२६ किलो असते.

2 / 5
इंजिनच्या चाकांबद्दल बोलायचे तर ते डब्यांच्या चाकांपेक्षा जास्त जड आणि मजबूत असतात, कारण त्यांना संपूर्ण ट्रेन ओढण्याची जबाबदारी असते. डिझेल इंजिनच्या एका चाकाचे वजन सुमारे ५२८ किलो असते, तर इलेक्ट्रिक इंजिन (जसे WAP-5 किंवा WAG-9) च्या चाकाचे वजन ५५४ किलोपर्यंत पोहोचते. नॅरो गेज ट्रेनच्या इंजिनमध्ये मात्र चाके तुलनेने हलकी असतात, ज्यांचे वजन कमीत कमी १४४ किलो असते.

इंजिनच्या चाकांबद्दल बोलायचे तर ते डब्यांच्या चाकांपेक्षा जास्त जड आणि मजबूत असतात, कारण त्यांना संपूर्ण ट्रेन ओढण्याची जबाबदारी असते. डिझेल इंजिनच्या एका चाकाचे वजन सुमारे ५२८ किलो असते, तर इलेक्ट्रिक इंजिन (जसे WAP-5 किंवा WAG-9) च्या चाकाचे वजन ५५४ किलोपर्यंत पोहोचते. नॅरो गेज ट्रेनच्या इंजिनमध्ये मात्र चाके तुलनेने हलकी असतात, ज्यांचे वजन कमीत कमी १४४ किलो असते.

3 / 5
आता येणारे आणखी एक आश्चर्यजनक तथ्य म्हणजे ट्रेनच्या एका चाकाची किंमत! रेल्वे मंत्रालयाच्या अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार आणि काही रिपोर्ट्समध्ये सांगितले जाते की, भारतीय रेल्वे अनेक चाके आयात करते आणि एका चाकाची किंमत सुमारे ७०,००० रुपये असते. हे ऐकून तुम्हाला आश्चर्य वाटेल की, एका चाकाची किंमत सामान्य बाइकपेक्षा जास्त आहे!

आता येणारे आणखी एक आश्चर्यजनक तथ्य म्हणजे ट्रेनच्या एका चाकाची किंमत! रेल्वे मंत्रालयाच्या अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार आणि काही रिपोर्ट्समध्ये सांगितले जाते की, भारतीय रेल्वे अनेक चाके आयात करते आणि एका चाकाची किंमत सुमारे ७०,००० रुपये असते. हे ऐकून तुम्हाला आश्चर्य वाटेल की, एका चाकाची किंमत सामान्य बाइकपेक्षा जास्त आहे!

4 / 5
एक सामान्य कोचमध्ये ८ चाके असतात (४ बोगी, प्रत्येक बोगीमध्ये ४ चाके). एका ट्रेनमध्ये इंजिनसह २०-२५ कोच असू शकतात. म्हणजे फक्त चाकांवरच लाखो-कोटी रुपयांचा खर्च येतो. ही चाके विशेष स्टीलपासून बनवलेली असतात, ज्यांना जास्त टिकाऊपणा, भार सहन करण्याची क्षमता आणि रेल्वे ट्रॅकवर सुरक्षित धावण्यासाठी खास डिझाइन असते.

एक सामान्य कोचमध्ये ८ चाके असतात (४ बोगी, प्रत्येक बोगीमध्ये ४ चाके). एका ट्रेनमध्ये इंजिनसह २०-२५ कोच असू शकतात. म्हणजे फक्त चाकांवरच लाखो-कोटी रुपयांचा खर्च येतो. ही चाके विशेष स्टीलपासून बनवलेली असतात, ज्यांना जास्त टिकाऊपणा, भार सहन करण्याची क्षमता आणि रेल्वे ट्रॅकवर सुरक्षित धावण्यासाठी खास डिझाइन असते.

5 / 5
Follow Us
शरद पवार पुन्हा रुग्णालयात दाखल; ब्रीच कँडी रुग्णालयात वैद्यकीय....
Sharad Pawar Health Update : शरद पवार पुन्हा रुग्णालयात दाखल; ब्रीच कँडी रुग्णालयात वैद्यकीय तपासण्या सुरू
शिवसेना पक्ष आणि धनुष्यबाण चिन्हाचा फैसला लांबणीवर; पुढील सुनावणी कधी?
Shiv Sena Symbol Row : शिवसेना पक्ष आणि धनुष्यबाण चिन्हाचा फैसला लांबणीवर; पुढील सुनावणी कधी?
पायल झांबरे प्रकरणाच्या सुनावणीत नेमकं काय घडलं? जाणून घ्या सविस्तर
Payal Zambare Case : पायल झांबरे प्रकरणाच्या सुनावणीत नेमकं काय घडलं? जाणून घ्या सविस्तर
आधी कर्जत-जामखेडमधून निवडून येणार का ते सांगा; उमेश पाटलांचा रोहित....
Umesh Patil On Rohit Pawar : आधी कर्जत-जामखेडमधून निवडून येणार का ते सांगा; उमेश पाटलांचा रोहित पवारांना थेट सवाल
राष्ट्रवादीच्या आमदारांची सुनेत्रा पवारांसमोर नाराजी; शिंदेंच्या....
NCP Meeting Update : राष्ट्रवादीच्या आमदारांची सुनेत्रा पवारांसमोर नाराजी; शिंदेंच्या खात्यांबाबत उपस्थित केले प्रश्न
गोकुळच्या सत्तासंघर्षात सतेज पाटलांना मोठा धक्का; चार शासननियुक्त...
Gokul : गोकुळच्या सत्तासंघर्षात सतेज पाटलांना मोठा धक्का; चार शासननियुक्त संचालकांमुळे सत्तेचं गणितच बदललं
समृद्धी महामार्गावर दरोडेखोरांचा धुमाकूळ; सहा महिन्यांत 8 वेळा दगडफेक
Samruddhi Highway : समृद्धी महामार्गावर दरोडेखोरांचा धुमाकूळ; सहा महिन्यांत 8 वेळा दगडफेक, 5 वेळा लुटमार; प्रवाशांमध्ये भीती
शिवसेना सुनावणीत अपात्रतेचा पेच पुन्हा ऐरणीवर; पुढील सुनावणीकडे....
Shivsena Hearing Case : शिवसेना सुनावणीत अपात्रतेचा पेच पुन्हा ऐरणीवर; पुढील सुनावणीकडे राज्याचं लक्ष 
शिंदे गटाचे वकील मेहतांनी मांडला व्हीपचा महत्त्वाचा मुद्दा, म्हणाले...
Shivsena : शिवसेना पक्षचिन्हाच्या सुनावणीत नवा ट्विस्ट; शिंदे गटाचे वकील ध्रुव मेहतांनी मांडला व्हीपचा महत्त्वाचा मुद्दा, म्हणाले...
आमदार-खासदार विकत घ्यायला खोक्यांचे पैसे, शेतकऱ्यांना मदत करताना शेकडो
Aaditya Thackeray : आमदार-खासदार विकत घ्यायला खोके भरून पैसे, शेतकऱ्यांना मदत करताना शेकडो अटी; आदित्य ठाकरेंचा सरकारवर हल्लाबोल