बदलत्या ऋतूमध्ये कानाचं इंफेक्शन होऊ नये म्हणून नेमकं काय करावे?

जेव्हा हवामान बदलते तेव्हा तापमान आणि हवेतील आर्द्रतेत बदल होतो. यावेळी, कानात बॅक्टेरिया आणि विषाणू त्वरीत वाढतात आणि संसर्गाचा धोका वाढतो. जेव्हा सर्दी, खोकला, फ्लू किंवा अनुनासिक अडथळा येतो तेव्हा कानाच्या आतील दाब बदलतो, ज्यामुळे कान जड होणे किंवा वेदना यासारख्या समस्या उद्भवू शकतात. सुरुवातीच्या लक्षणांमध्ये कान दुखणे, किंचित भुणभुणणे, ऐकण्याची थोडीशी समस्या आणि कधीकधी सौम्य पाणचट स्त्राव यांचा समावेश असू शकतो. ही समस्या लहान मुले, वृद्ध आणि प्रतिकारशक्ती कमी असणाऱ्यांमध्ये जास्त दिसून येते. जर कानात तीव्र वेदना, चक्कर येणे किंवा खूप जडपणा असेल तर डॉक्टरांना भेटणे आवश्यक आहे, अन्यथा समस्या वाढू शकते.

ऋतू बदलताना केवळ कानातच नव्हे तर कानातही संसर्ग होणे, कान बंद होणे, दाब बदलणे आणि आवाज येणे अशा समस्या उद्भवू शकतात. अनेक वेळा मोठ्याने आवाज ऐकून अस्वस्थ होते . यावेळी, सायनस आणि घशाचा संसर्ग देखील वाढतो, ज्याचा कानावर परिणाम होऊ शकतो. त्याच वेळी, जेव्हा थंड हवा थेट कानात आदळते तेव्हा चिडचिड लवकर वाढते, विशेषत: दुचाकी चालवताना. जर काळजी घेतली नाही तर कानाची समस्या वाढू शकते आणि संसर्ग लवकर पसरू शकतो.

कापसाची कळी जास्त खोलवर घालू नका

तज्ञांच्या मते, तापमानात अचानक होणाऱ्या बदलांपासून कानाचे संरक्षण करणे ही सर्वात महत्त्वाची गोष्ट आहे. थंड हवा थेट कानावर येऊ नये, दुचाकी चालवताना कान झाकून घ्या. सर्दी-खोकला हलक्यात घेऊ नये, कारण यामुळे अनेकदा कानात संसर्ग वाढतो. कान जास्त स्वच्छ करण्याचा प्रयत्न करू नका आणि कापसाची कळी जास्त खोलवर घालू नका, यामुळे चिडचिड वाढू शकते. जर आपल्या डॉक्टरांनी कानात थेंब किंवा औषधे लिहून दिली असतील तर संपूर्ण कोर्स करा. आंघोळ करताना कानात पाणी जाणे टाळावे.

जर वेदना जास्त असेल तर हलके उबदार कॉम्प्रेस, पुरेसे पाणी पिणे आणि विश्रांती घेणे मदत करते. कान ओढणे, अस्वस्थता येणे किंवा मुलांमध्ये वारंवार रडणे हे संसर्गाचे लक्षण असू शकते, त्याकडे दुर्लक्ष करू नका. जर आपल्याला 1-2 दिवसात सुधारणा दिसत नसेल किंवा चक्कर येत असेल तर डॉक्टरांना वेळेवर भेटणे महत्वाचे आहे.उपाय म्हणून, कान कोरडे आणि स्वच्छ ठेवणे महत्त्वाचे आहे. सर्दी किंवा घसा दुखत असल्यास त्वरित उपचार घ्यावेत, जेणेकरून इन्फेक्शन कानापर्यंत पसरू नये. वेदना, खाज, पाणी येणे किंवा ऐकण्यात अडचण जाणवल्यास लगेच डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा. स्वतःहून औषधे किंवा थेंब वापरणे टाळावे.

बदलत्या ऋतूत, विशेषतः पावसाळा आणि हिवाळ्याच्या काळात, कानात इन्फेक्शन होण्याचा धोका वाढतो. याचे मुख्य कारण म्हणजे हवामानातील आर्द्रता, थंडी आणि तापमानातील अचानक बदल. या काळात शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती थोडी कमी होते, त्यामुळे बॅक्टेरिया आणि विषाणू सहजपणे कानात प्रवेश करू शकतात. तसेच, सर्दी, घसा खवखवणे किंवा सायनस इन्फेक्शन झाल्यास कानाच्या आतील मार्गात सूज येते आणि द्रव साचतो, ज्यामुळे संसर्ग होण्याची शक्यता वाढते. कान स्वच्छ करताना कापसाच्या काड्या (cotton buds) वापरणे टाळावे, कारण त्या कानातील नैसर्गिक मेण (earwax) अधिक आत ढकलतात आणि इन्फेक्शनची शक्यता वाढवतात. आंघोळ करताना किंवा पोहताना कानात पाणी जाण्यापासून बचाव करावा. कानात ओलावा राहिल्यास बुरशीजन्य संसर्ग (fungal infection) होऊ शकतो.

या गोष्टी नक्की लक्षात ठेवा….

• कानात धारदार वस्तू टाकू नये .
• दीर्घ काळासाठी इयरफोनचा वापर मर्यादित करा.
• ऍलर्जी नियंत्रणात ठेवा.
• रोग प्रतिकारशक्ती मजबूत ठेवा.