GST 2.0 मुळे विमा करमुक्त, औषधे, खाद्यपदार्थ आणि इलेक्ट्रॉनिक्सवर 5 टक्के स्वस्त
आजपासून विविध वस्तूंवकरी कर कमी झाले आहेत. आता विमा करमुक्त, औषधे, खाद्यपदार्थ, यावर GST आहे का, चला तर मग याविषयीची माहिती जाणून घेऊया.
GST 2.0 लागू करण्यात आला आहे. देशात 22 सप्टेंबर 2025 पासून GST 2.0 लागू करण्यात आला आहे. विमा पॉलिसींपासून ते औषधे, खाद्यपदार्थ आणि इलेक्ट्रॉनिक उत्पादनांपर्यंत, नवीन दरांचा थेट परिणाम तुमच्या खिशावर होईल. चला तर मग याविषयीची माहिती पुढे जाणून घेऊया.
GST 2.0 देशभरात लागू झाले आहेत. सरकारचा दावा आहे की, यावेळी कररचना सुलभ करण्यासाठी आणि सर्वसामान्यांचे ओझे हलके करण्यासाठी विशेष लक्ष देण्यात आले आहे. दैनंदिन वापरातील अनेक वस्तू आता पूर्वीपेक्षा स्वस्त झाल्या आहेत, तर काही सेवांवरील कराचा बोजा कमी झाला आहे. चला तर मग जाणून घेऊया, नव्या दरानंतर तुमच्यात काय बदल झाला आहे.
जीवन आणि आरोग्य विम्यावर सूट
आता जीवन विमा आणि आरोग्य विमा पॉलिसींवर GST लागणार नाही. आधी प्रीमियमवर 18 टक्क्यांपर्यंत कर भरावा लागायचा, जो आता पूर्णपणे रद्द करण्यात आला आहे. याचा थेट फायदा म्हणजे लोकांच्या खिशातून कमी पैसे जातील आणि जास्तीत जास्त लोकांना विमा घेण्यास प्रोत्साहित केले जाईल.
औषधांवर 5 टक्के GST
सरकारने औषधांना पूर्ण सूट दिली नाही, परंतु त्यांना 5% कर स्लॅबमध्ये ठेवले आहे. यापूर्वी अनेक औषधांवर 12 टक्क्यांपर्यंत GST आकारला जात होता. आता हा भार कमी होईल आणि औषधे स्वस्त होतील. मंत्रालयाचे म्हणणे आहे की, संपूर्ण सूट दिल्यास उत्पादक त्यांच्या इनपुट टॅक्स क्रेडिटचा (आयटीसी) लाभ घेऊ शकत नाहीत, म्हणून 5% स्लॅब हा सर्वोत्तम पर्याय आहे.
दूध
डेअरी दुधाला (यूएचटी मिल्क) GST मधून पूर्णपणे सूट देण्यात आली आहे. परंतु सोया, बदाम किंवा ओट दुधासारख्या वनस्पती-आधारित दुधावर आता 5% कर आकारला जाईल. याचा अर्थ असा की घरात वापरले जाणारे सामान्य दूध स्वस्त असेल, परंतु जे वनस्पती-आधारित दूध खरेदी करतात त्यांना त्यांचे खिसे थोडे सैल करावे लागेल.
पर्सनल केअर प्रॉडक्ट्स स्वस्त होणार
फेस पावडर, शॅम्पू, हेअर ऑईल, साबण, टूथपेस्ट यासारखी दैनंदिन वापराची उत्पादने आता केवळ 5 टक्के GST स्लॅबमध्ये आली आहेत. यापूर्वी त्यांच्यावर 18 टक्क्यांपर्यंत कर आकारला जात होता. याचा थेट परिणाम तुमच्या मासिक खर्चावर होईल.
सामान भाड्याने घेण्याचे नियम
जर तुम्ही एखादी वस्तू भाड्याने घेतली असेल (ड्रायव्हर किंवा ऑपरेटरशिवाय), तर त्यावर त्याच्या विक्रीवर जितका कर आकारला जाईल तितकाच कर आकारला जाईल. जर कार विक्रीवर 18 टक्के GST असेल तर त्याच कारवर भाड्याने घेतल्यास 18 टक्के कर भरावा लागेल.
आयातीवरील नवीन दर
आता हे नवे दर आयातीवरही लागू होणार आहेत. यासाठी आयजीएसटी (इंटिग्रेटेड जीएसटी) चा वापर केला जाणार आहे. जोपर्यंत विशिष्ट सूट अधिसूचित केली जात नाही, तोपर्यंत आयातीवर तेच नवीन दर आकारले जातील.
प्रवास सेवांवर परिणाम
बस किंवा रस्त्याने प्रवास करण्यावर 5 टक्के कर पूर्वीप्रमाणेच कायम राहील. हवाई प्रवासात इकॉनॉमी क्लासच्या तिकिटांवर 5 टक्के आणि बिझनेस क्लासच्या तिकिटांवर 18 टक्के कर आकारला जाईल. सर्वसामान्य प्रवाशांना दिलासा मिळत राहील, परंतु प्रीमियम सेवांवर कराचा बोजा पडेल.
वैद्यकीय उपकरणे स्वस्त
डायग्नोस्टिक किट आणि इतर वैद्यकीय उपकरणांवरील कर कमी करून केवळ 5 टक्के करण्यात आला आहे. यामुळे लोकांना आरोग्य सुविधा अधिक सुलभ होतील.
कार आणि दुचाकी वाहने
छोट्या कार आणि दुचाकींवरील GST आता 28 टक्क्यांवरून 18 टक्क्यांवर आला आहे. यामुळे किंमती कमी करणाऱ्या कंपन्या आणि वाहन क्षेत्राला चालना मिळेल.
अन्न आणि पेय आणि इलेक्ट्रॉनिक्स
तूप, पनीर, बटर, नमकीन, ड्रायफ्रूट्स, आईस्क्रीम यासारख्या गोष्टी आता स्वस्त होणार आहेत. टीव्ही, वॉशिंग मशीन, रेफ्रिजरेटर, एसी आणि डिशवॉशर यासारख्या इलेक्ट्रॉनिक वस्तूंवरही कर कमी करण्यात आला आहे. सिमेंटच्या बाबतीतही मोठा बदल झाला आहे, जो 28% वरून 18% वर आला आहे. यामुळे रिअल इस्टेट आणि घर बांधणाऱ्यांना दिलासा मिळेल.
जिम आणि पार्लर
सलून, ब्युटी पार्लर, जिम, योगा सेंटर, हेल्थ क्लबवर आता केवळ 5 टक्के GST आकारला जाणार आहे.
