आंब्याच्या 11 जाती : एकदा लागवड अन् दरवर्षी लाखोंची कमाई

आंब्याच्या पारंपारिक जातींवर संशोधन करुन शास्त्रज्ञांनी अनेक उत्तम जाती दिल्या आहेत. त्यामुळे शेतकरीही गरजेनुसार शेती पद्धतीत बदल करत आहेत. आंब्याच्या लागवडीतून आता कमाई देखील मोठ्या प्रमाणात होऊ लागली आहे. त्यामुळे खाण्यापुरते आंबे हे चित्र आता बदलू लागले असून त्याला व्यावसायिक दृष्टिकोनातून पाहिले जात आहे.

संग्रहीत छायाचित्र

TV9 मराठी डिजीटल टीम | Edited By: राजेंद्र खराडे | Updated on: Sep 16, 2021 | 6:01 PM

मुंबई : काळाच्या ओघात शेती व्यवसयात अमुलाग्र बदल होत आहे. या बदलामध्ये शास्त्रज्ञांचाही मोठा वाटा आहे. आंब्याच्या पारंपारिक जातींवर संशोधन करुन शास्त्रज्ञांनी अनेक उत्तम जाती दिल्या आहेत. त्यामुळे शेतकरीही गरजेनुसार शेती पद्धतीत बदल करत आहेत. आंब्याच्या लागवडीतून आता कमाई देखील मोठ्या प्रमाणात होऊ लागली आहे. त्यामुळे खाण्यापुरते आंबे हे चित्र आता बदलू लागले असून त्याला व्यावसायिक दृष्टिकोनातून पाहिले जात आहे.

यामुळे शेतकऱ्यांची आर्थिक स्थिती मोठ्या प्रमाणात सुधारली आहे. सध्या संकरित जातींच्या आंब्याच्या बागा लागवडीसाठी हा योग्य हंगाम आहे. त्यामुळे आंब्याची नवीन झाडे लावण्याचा सल्ला केंद्रीय कृषी विश्व विद्यालयाचे ज्येष्ठ फळ शास्त्रज्ञ डॉ.राजेंद्र प्रसाद, डॉ.एस.के यांनी दिला आहे.

1) आम्रपाली : ही एक संकर दशाहरी आणि नीलम यांच्या संकरातील वाण आहे. एक वामन, नियमित फळ आणि उशीरा पिकणारी याची विविधता आहे. हे एक वेगवेगळे गुण असलेले वाण उच्च घनतेच्या लागवडीसाठी योग्य आहे. सुमारे 1600 वनस्पती त्याही एका हेक्टरमध्ये लावता येतात. त्याचे उत्पन्न हेक्टरी सरासरी 16 टन येते.

2. मल्लिका : ती नीलम आणि दशाहरीचे संकरीत आहे. त्याचे फळ आकाराने मोठे आणि आकारात आयताकृती, अंडाकृती असते. रंगात पिवळे असते. फळ आणि फळाची गुणवत्ता ही चांगली आहे. याच्या मध्यावर्ती हंगामाची ही विविधता आहे.

3. अर्का अरुणा : बंगनपल्ली आणि अल्फोन्सो यांचे हे संकरीत आहे. हे नियमित फळ असून आकाराने मोठी असतात. त्याच्या लाल साली आणि स्पंजी ऊतींपासून आकर्षक त्वचेचा रंग मुक्त असतो. हे वाण उच्च घनतेच्या लागवडीसाठी योग्य आहे.

4. अर्का पुनीत : अल्फोन्सो आणि बांगनपल्ली यांच्यातील हा संकर आहे. याला नियमित फळे असून हे मध्यम आकाराचे असते. लाल सालींसह याचा आकर्षक त्वचेचा रंग आणि उत्कृष्ट ठेवण्याची गुणवत्ता असते.

5. अर्का मौल्यवान: हा संकर अल्फोन्सो आणि जनार्दन यांचे संकरण आहे. हे नियमितपणे फलदायी आणि चांगले उत्पन्न देणारे आहे. या फळांचा आकार मध्यम असून त्याच पिवळ्या सालीचा रंग असतो. हे एक उत्कृष्ट गुणवत्तापूर्ण फळ आहे.

6. अर्का निलगिरी: अल्फोन्सो आणि सफायर यांच्यातील हे संकर आहे. ही एक नियमित पण उशीरा येणारी फळे याचे वैशिष्ट आहे. याला मध्यम आकाराची फळे आकर्षक लालसर असतात.

7. रत्ने : हे संकरित नीलम आणि अल्फोन्सोच्या क्रॉसपासून आहे. ही झाडे मध्यम तेजोपूर्ण आणि अवेळी येतात. फळांचा आकार हा मध्यम असतो. रंगात आकर्षक असतात.

8. सिंधू : हे एक नियमित फळ आहे. याला मध्यम आकाराची फळे असतात.

9. अंबिका : हा संकर आम्रपाली ते जनार्दन यांच्यातील संकर आहे. याची फळे मध्यम आकाराची असतात ज्यामध्ये सालीचा रंग लाल असतो. याला मात्र उशीरा फळे येतात.

10. औ रुमानी : हे रुमानी आणि मुलगोवाचे संकरीत आहे. हा पिवळा कॅडमियम मोठ्या त्वचेच्या रंगाच्या फळांनी जड आहे आणि दरवर्षी याचे उत्पन्न हे मिळतेच.

11. मंजिरा : हा संकर जुगामी आणि नीलम यांच्या संकरातून तयार होतो. हे तंतुमय पल्प आणि नियमित येणारे फळ आहे. 11 varieties of mangoes: Once cultivated and earning lakhs every year