हिवाळ्यात त्वचेला तूप लावल्यामुळे नेमकं काय होते? जाणून घ्या आयुर्वेदिक नुस्का
चेहऱ्यावर तूप लावल्याने त्वचेला नैसर्गिक पोषण आणि खोलवर ओलावा मिळतो. तुपामध्ये व्हिटॅमिन A, D, E आणि अँटिऑक्सिडंट्स असतात, जे त्वचा मऊ, कोमल आणि तेजस्वी ठेवण्यास मदत करतात. कोरडी व निस्तेज त्वचा असलेल्या लोकांसाठी तूप विशेष फायदेशीर ठरते. तूप त्वचेतील ओलावा टिकवून ठेवते आणि सुरकुत्या कमी होण्यास मदत करते. तसेच तूप लावल्याने त्वचेवरील जळजळ, खाज आणि लालसरपणा कमी होतो. नियमित व मर्यादित वापर केल्यास चेहऱ्यावर नैसर्गिक चमक आणि निरोगीपणा येतो.
हिवाळ्यात त्वचा खराब होण्यामागे हवामानातील बदल हे मुख्य कारण असते. या ऋतूमध्ये हवेतली आर्द्रता खूप कमी होते, त्यामुळे त्वचेतील नैसर्गिक ओलावा झपाट्याने कमी होतो आणि त्वचा कोरडी, खरबरीत व निस्तेज दिसू लागते. थंड वारे आणि कमी तापमानामुळे त्वचेतील रक्ताभिसरण मंदावते, ज्यामुळे त्वचेला आवश्यक पोषण कमी प्रमाणात मिळते. याशिवाय हिवाळ्यात गरम पाण्याने अंघोळ करण्याची सवय वाढते, ज्यामुळे त्वचेवरील नैसर्गिक तेल निघून जाते आणि कोरडेपणा अधिक वाढतो. घरातील हीटर किंवा गरम हवा देणारी उपकरणे वातावरण आणखी कोरडे करतात, याचा थेट परिणाम त्वचेवर होतो. पुरेसे पाणी न पिणे, फळे व हिरव्या भाज्यांचे सेवन कमी होणे आणि जीवनसत्त्व A, E व ओमेगा-३ फॅटी अॅसिडची कमतरता यामुळे त्वचा कमकुवत होते.
साबण, फेसवॉश किंवा सौंदर्यप्रसाधनांमधील कडक रसायने त्वचेची नैसर्गिक संरक्षण क्षमता कमी करतात, त्यामुळे त्वचेवर खाज, लालसरपणा, भेगा पडणे आणि पिंपल्ससारख्या समस्या वाढतात. योग्य काळजी न घेतल्यास हिवाळ्यात त्वचा लवकर खराब होते, म्हणून या काळात नियमित मॉइश्चरायझरचा वापर, कोमट पाण्याने अंघोळ आणि संतुलित आहार घेणे अत्यंत आवश्यक ठरते. थंडीच्या ऋतूत त्वचेची काळजी घेणे खूप गरजेचे असते. थंडीत त्वचा कोरडी, निर्जीव आणि खाज सुटते, कारण थंड हवा आणि उष्णतेमुळे ओलावा कमी होतो, म्हणून त्वचेला योग्य प्रकारे मॉइश्चराइझ करणे खूप महत्वाचे आहे.
तथापि, त्वचेसाठी जुने घरगुती उपचार आजच्या महागड्या स्किनकेअर उत्पादनांपेक्षा अधिक प्रभावी असल्याचे सिद्ध होते. खरं तर, खरा हिवाळी त्वचेचा सुपरहिरो आमच्या स्वयंपाकघरात शांतपणे आहे, जो शुद्ध देसी गाईचे तूप आहे. आयुर्वेदाचा असा विश्वास आहे की जे शरीराचे आतून पोषण करते ते बाहेरून वापरल्यास देखील फायदेशीर ठरते. जेव्हा थंड, कोरड्या हवेमुळे त्वचेचा नैसर्गिक ओलावा कमी होऊ लागतो, तेव्हा तूप आराम करण्याचे, भरण्याचे आणि त्वचेवर चमक परत आणण्याचे कार्य करते. शतधौत घृत (100 वेळा धुतलेले तूप) वरील 2025 च्या पुनरावलोकन अभ्यासानुसार असे सूचित केले गेले आहे की यामुळे हायड्रेशन वाढते, टीईडब्ल्यूएल (ट्रान्सएपिडर्मल वॉटर लॉस) कमी होते आणि एक्जिमा आणि सोरायसिससारख्या समस्यांमध्ये आराम मिळू शकतो.
हेल्थलाइनच्या अहवालानुसार, तुपाचा विशिष्ट वापर पारंपारिकपणे कोरड्या, क्रॅक, संवेदनशील त्वचेसाठी सुरक्षित मानला गेला आहे, जरी वैज्ञानिक डेटा मर्यादित आहे. त्याचे गुणधर्म लिप बाम, कोरडे ठिपके आणि हिवाळ्यातील त्वचेसाठी खूप प्रभावी बनवतात. 2025 च्या अहवालात (नेकोल बिची) असे म्हटले आहे की तूप पोतमध्ये खूप समृद्ध आणि तेलकट आहे, म्हणून मुरुम-प्रवण त्वचेवर छिद्र अवरोधित होण्याची शक्यता वाढू शकते. तूप वृद्धत्व विरोधी आणि मुक्त-मूलीक संरक्षणात उपयोगी आहे. थंड हवा, कमी आर्द्रता, गरम पाण्यातील आंघोळ आणि रूम हीटर या सर्व गोष्टींमुळे त्वचा कोरडी आणि तणावपूर्ण होते, ज्यामुळे ताणणे, फडफडणे, निस्तेज होणे आणि कधीकधी चिडचिड होते. तथापि, बाजारात उपलब्ध असलेले बरेच मॉइश्चरायझर्स केवळ वरचा थर मऊ करतात, परंतु तूप त्वचेचा अडथळा थर मजबूत करते.
तुपात आढळणारी जीवनसत्त्वे अ, डी, ई आणि के तसेच नैसर्गिक फॅटी ऍसिड त्वचेचे सखोल पोषण करतात. हेच कारण आहे की तुपाचा वापर पिढ्यानपिढ्या टाच फाटणे, फाटलेले ओठ, मुलांचा मसाज आणि आजारपणानंतर त्वचेच्या पुनर्प्राप्तीसाठी केला जात आहे. त्वचेवर तूप लावल्याने ते खोलवर मॉइश्चराइझ होते, ओलावा टिकवून ठेवते आणि कोरडी त्वचा मऊ होते, ज्यामुळे त्वचा हायड्रेटेड आणि चमकदार होते. त्याचे जीवनसत्त्वे आणि अँटिऑक्सिडंट्स सुरकुत्या, बारीक रेषा आणि डाग कमी करण्यास, जळजळ शांत करण्यास आणि त्वचेची दुरुस्ती करण्यास मदत करतात, ज्यामुळे त्वचा निरोगी आणि तरुण दिसते. हे एक नैसर्गिक मॉइश्चरायझर आणि अँटी-एजिंग एजंट म्हणून कार्य करते, विशेषत: हिवाळ्यात किंवा कोरड्या त्वचेसाठी खूप फायदेशीर आहे.
