भारत-पाकिस्तान युद्धात ‘कराची हलव्या’ची चर्चा का होतेय? जाणून घ्या

भारत आणि पाकिस्तानमध्ये तणाव निर्माण झाल्यास शेजारी देशाशी संबंधित अनेक गोष्टींवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले जात आहे. अशातच भारतातील एका अतिशय प्रसिद्ध मिठाईचीही चर्चा सुरू झाली आहे, त्याचे नाव आहे ‘कराची हलवा’. मात्र याला अनेक ठिकाणी ‘बॉम्बे हलवा’ असेही म्हणतात. आता याला कराची हलवा असे नाव का पडले आणि त्याच्याशी काय संबंध, असा प्रश्न निर्माण झाला आहे.

आज हलव्याशिवाय भारतीय अन्नाची कल्पना करणे अवघड आहे, परंतु जेव्हा त्याच्या उत्पत्ती आणि इतिहासाचा विचार केला जातो तेव्हा तो प्रत्यक्षात भारतीय पदार्थ नाही. हलव्यासारखा गोड पदार्थ खरंतर भारतीय वंशाचा नसतो. ते तुर्की वंशाचे तर आहेतच, पण तेराव्या शतकानंतर मध्य आशिया मार्गे ते भारतातही आले.

दिल्ली सल्तनतच्या काळात प्रकाशित झालेल्या साहित्यातही याच्या खुणा सापडल्या आहेत. काही शतकांनंतर हलव्याने भारतीय रूप धारण केले. भारतीय मिठाई निर्मात्यांनी अनेक घटकांचे प्रयोग केले आणि हलव्याचे अनेक प्रकार आणले. रवा, मूगडाळ किंवा गाजर असो, बहुतेक हलव्यांमध्ये प्रेज पोत असतो, जो जास्त तूप घातल्यामुळे जास्त मखमली आणि चमकदार होतो, परंतु तो इतका मऊ असतो की आपण चमच्याने तो खाऊ शकता.

दुसरीकडे कराचीचा हलवा जेलीच्या तुकड्यासारखा दिसतो आणि चमच्याने त्याचा तुकडा कापला की तो गोड, चवदार कँडीसारखा वाटतो आणि जेव्हा आपण त्याचा वास घेण्यासाठी जवळ जाताता तेव्हा तो सर्वात चवदार देसी बर्फीलाही कडवी टक्कर देऊ शकतो.

कराची हलवा कराची हलवा ही आधुनिक इतिहासातील सर्वात यशस्वी सीमेपलीकडील आयात आहे. गडद तपकिरी किंवा केशरी रंगाचा आणि शेंगदाण्यांनी भरलेला कराची हलवा अनेकांना बॉम्बे हलवा म्हणूनही ओळखला जातो. फाळणीनंतर हा हलवा कराचीहून मुंबईत आणण्यात आला होता, असे म्हटले जाते.

कराची हलवा

चंदू हलवाई कराचीवाला हे आज मुंबईतील एक नामांकित मिठाईचे दुकान आहे. मात्र, त्याची स्थापना कराची येथे 1896 साली झाली. भारताच्या फाळणीनंतर इतर मिष्ठान्नविक्रेत्यांप्रमाणेच त्याचे मालकही कराचीहून मुंबईला स्थलांतरित झाले. मग इथे हा अनोखा हलवा बनवायला सुरुवात केली. अशा तऱ्हेने कराचीच्या या नव्या रेसिपीला कराची हलवा असे नाव देण्यात आले. त्याचा फटका सीमेच्या या बाजूच्या लोकांनाही बसला.

कारण कराचीतील या मिठाई विक्रेत्यांनी आपल्या घराचा काही भाग या पारंपारिक मिठाईच्या स्वरूपात येथे आणला होता. काळाच्या ओघात कराची हलव्याने स्वप्नांच्या शहरात वाढत्या लोकप्रियतेमुळे कराची हलवा हे नाव धारण केले. पुढे तो बॉम्बे हलवा या नावानेही प्रसिद्ध झाला. चंदू हलवाई यांचे अन्न छावण्यांमध्ये आश्रय घेणाऱ्या निर्वासितांनाही पाठविण्यात आला आणि मालकाने त्यासाठी कोणतेही पैसे घेण्यास नकार दिल्याचे सांगितले जाते.