BAPS चे स्वामी भद्रेशदासजी यांच्या ‘प्रस्थान चतुष्टय ब्रह्मघोष’ ग्रंथाला साहित्य अकादमी पुरस्कार जाहीर

भारत सरकारतर्फे साहित्य क्षेत्रात दिला जाणारा प्रतिष्ठित साहित्य अकादमी पुरस्कार 2025 जाहीर करण्यात आला आहे. यावर्षी संस्कृत भाषेसाठी हा सन्मान महान विद्वान महामहोपाध्याय स्वामी भद्रेशदासजी यांना त्यांच्या “प्रस्थानचतुष्टये ब्रह्मघोष” या ग्रंथासाठी प्रदान करण्यात आला आहे. भारतातील सर्वोत्तम संस्कृत कृत्यांपैकी एक म्हणून निवडलेल्या या ग्रंथामध्ये हिंदू धर्मातील प्रमुख शास्त्रे — उपनिषद, भगवद्गीता आणि ब्रह्मसूत्र — यांसोबतच भगवान स्वामिनारायण यांनी दिलेल्या वचनामृताच्या आधारावर ब्रह्मतत्त्वाचे व्यापक विवेचन करण्यात आले आहे.

सूत्रात्मक (सूत्र शैलीतील) आणि काव्यात्मक रूपात रचलेला हा ग्रंथ विद्वानांकडून दार्शनिक काव्याची उत्कृष्ट कृती म्हणून मान्यता प्राप्त करत आहे. त्याच्या साहित्यिक वैशिष्ट्ये आणि गहन तत्त्वज्ञान लक्षात घेऊन निवड समितीने याची 2025 सालातील सर्वोत्तम संस्कृत रचना म्हणून निवड केली आहे.

हा ग्रंथ भगवान स्वामिनारायण यांनी प्रतिपादित केलेल्या तत्त्वज्ञानाचे साहित्यिक स्वरूपात सादरीकरण करतो. 2018 साली प्रकाशित झालेल्या या कृतिचे लेखन स्वामी भद्रेशदासजी यांनी परम पूज्य महंत स्वामी महाराज यांच्या मार्गदर्शनाखाली आणि आज्ञेने केले होते.

या पुरस्काराच्या घोषणेनंतर विद्वान आणि साहित्यप्रेमींमध्ये आनंद आणि अभिमानाचे वातावरण निर्माण झाले आहे।

1. तपशील:

नवी दिल्ली — साहित्य अकादमीने वर्ष 2025 साठीचे आपले प्रतिष्ठित वार्षिक पुरस्कार जाहीर करताना महामहोपाध्याय स्वामी भद्रेशदासजी यांना संस्कृत भाषेच्या श्रेणीत विजेता घोषित केले आहे. त्यांना त्यांच्या “प्रस्थानचतुष्टये ब्रह्मघोष” या उत्कृष्ट कृत्यासाठी गौरविण्यात आले आहे.

दर्शन आणि काव्याचा अद्वितीय संगम:

हा ग्रंथ ब्रह्मतत्त्वाचा सखोल अभ्यास मांडतो आणि उपनिषद, भगवद्गीता, ब्रह्मसूत्र तसेच वचनामृत यांचा समन्वय साधतो. सूत्रात्मक आणि काव्यात्मक शैलीत लिहिलेल्या या कृतिला निवड समितीने “दार्शनिक काव्याची उत्कृष्ट महाकृती” असे गौरविले आहे.

मुख्य वैशिष्ट्ये:

* साहित्यिक उत्कृष्टता — छंदबद्ध रचना आणि उच्च दर्जाची साहित्यिक मांडणी

* दार्शनिक महत्त्व — अक्षर-पुरुषोत्तम दर्शनाचे सुसूत्र आणि सखोल निरूपण

* परंपरा — 2018 मध्ये महंत स्वामी महाराज यांच्या मार्गदर्शनाखाली रचना

शैक्षणिक प्रतिसाद:

या घोषणेमुळे देशभरातील विद्वान आणि साहित्यविश्वात उत्साहाची लहर पसरली आहे. हा सन्मान संस्कृत भाषेची आजही टिकून असलेली प्रासंगिकता अधोरेखित करतो.

साहित्य अकादमी पुरस्कार:

हा भारतातील एक प्रतिष्ठित साहित्यिक सन्मान आहे, जो 24 भारतीय भाषांमधील उत्कृष्ट साहित्यकृतींना प्रदान केला जातो.