हिन्दी News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు বাংলা ગુજરાતી ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
LATEST NEWS महाराष्ट्र मुंबई पुणे क्रीडा सिनेमा Reels Videos फोटो गॅलरी राजकारण क्राईम राष्ट्रीय आंतरराष्ट्रीय बिझनेस हेल्थ लाईफस्टाईल राशीभविष्य अध्यात्म वेब स्टोरीज Topics

मेडिकल बंद, पण डॉक्टर खरंच संप करु शकतात का? कायदा काय सांगतो?

देशभरात मेडिकल दुकानदारांचा संप सुरू असताना, भारतात डॉक्टर किंवा वैद्यकीय कर्मचारी संप करू शकतात का? 'एस्मा' कायदा आणि रुग्णांच्या हक्कांबद्दल काय सांगतो नियम, जाणून घ्या सविस्तर.

| Updated on: May 20, 2026 | 3:52 PM
Share
सध्या देशभरातील मेडिकल दुकानांनी एकदिवसीय संप पुकारला आहे. ऑनलाईन औषध विक्रीचे (E-Pharmacies) वाढते जाळे, मोठ्या कॉर्पोरेट कंपन्यांकडून ग्राहकांना दिल्या जाणाऱ्या अव्यावसायिक सवलती आणि बनावट औषध विक्रीमुळे धोक्यात आलेला किरकोळ औषध व्यवसाय वाचवण्यासाठी हा संप पुकारण्यात आला आहे. या हाकेला प्रतिसाद देत राज्यातील लाखो मेडिकल दुकानदारांनी आपली दुकाने बंद ठेवण्याचा निर्णय घेतला आहे.

सध्या देशभरातील मेडिकल दुकानांनी एकदिवसीय संप पुकारला आहे. ऑनलाईन औषध विक्रीचे (E-Pharmacies) वाढते जाळे, मोठ्या कॉर्पोरेट कंपन्यांकडून ग्राहकांना दिल्या जाणाऱ्या अव्यावसायिक सवलती आणि बनावट औषध विक्रीमुळे धोक्यात आलेला किरकोळ औषध व्यवसाय वाचवण्यासाठी हा संप पुकारण्यात आला आहे. या हाकेला प्रतिसाद देत राज्यातील लाखो मेडिकल दुकानदारांनी आपली दुकाने बंद ठेवण्याचा निर्णय घेतला आहे.

1 / 6
मुंबई, पुणे, ठाणे, नाशिक, आणि नागपूर यांसारख्या प्रमुख शहरांमध्ये या संपाला १०० टक्के प्रतिसाद मिळत आहे. मात्र भारतात डॉक्टर, नर्सेस किंवा रुग्णालयातील इतर कर्मचारी संप करू शकतात का? आणि यावर कायदा काय सांगतो, ते अगदी सोप्या शब्दात समजून घेऊया.

मुंबई, पुणे, ठाणे, नाशिक, आणि नागपूर यांसारख्या प्रमुख शहरांमध्ये या संपाला १०० टक्के प्रतिसाद मिळत आहे. मात्र भारतात डॉक्टर, नर्सेस किंवा रुग्णालयातील इतर कर्मचारी संप करू शकतात का? आणि यावर कायदा काय सांगतो, ते अगदी सोप्या शब्दात समजून घेऊया.

2 / 6
भारतात संप करणे हा नागरिकांचा मूलभूत अधिकार मानला जात नाही. त्यातही वैद्यकीय सेवा ही लोकांच्या जीवनाशी जोडलेली अत्यावश्यक सेवा आहे. त्यामुळे, डॉक्टर कोणत्याही परिस्थितीत रुग्णालयाचे काम पूर्णपणे बंद पाडून संप करू शकत नाहीत, असे न्यायालयाने स्पष्ट केले आहे.

भारतात संप करणे हा नागरिकांचा मूलभूत अधिकार मानला जात नाही. त्यातही वैद्यकीय सेवा ही लोकांच्या जीवनाशी जोडलेली अत्यावश्यक सेवा आहे. त्यामुळे, डॉक्टर कोणत्याही परिस्थितीत रुग्णालयाचे काम पूर्णपणे बंद पाडून संप करू शकत नाहीत, असे न्यायालयाने स्पष्ट केले आहे.

3 / 6
रुग्णांचे हाल होऊ नयेत म्हणून सरकार रुग्णालयांमध्ये एस्मा (अत्यावश्यक सेवा कायदा) लागू करू शकते. एकदा का हा कायदा लागू झाला, की डॉक्टरांना संप करता येत नाही. तरीही संप सुरू ठेवल्यास, संबंधित कर्मचाऱ्याला नोकरीवरून काढून टाकणे किंवा अटक करणे यासारखी कडक कारवाई होऊ शकते.

रुग्णांचे हाल होऊ नयेत म्हणून सरकार रुग्णालयांमध्ये एस्मा (अत्यावश्यक सेवा कायदा) लागू करू शकते. एकदा का हा कायदा लागू झाला, की डॉक्टरांना संप करता येत नाही. तरीही संप सुरू ठेवल्यास, संबंधित कर्मचाऱ्याला नोकरीवरून काढून टाकणे किंवा अटक करणे यासारखी कडक कारवाई होऊ शकते.

4 / 6
काही वेळा सुरक्षेचा मुद्दा, पगार किंवा डॉक्टरांवर झालेल्या हल्ल्यांच्या निषेधार्थ संप केले जातात. अशा वेळी ओपीडी (OPD) दवाखान्यातील बाह्यरुग्ण विभाग (जिथे नेहमीप्रमाणे तपासणी होते) सहसा बंद ठेवला जातो. पण इमर्जन्सी म्हणजे आपत्कालीन सेवा, अपघात विभाग आणि अतिदक्षता विभाग (ICU) मात्र नेहमी प्रमाणे सुरू ठेवले जातात, जेणेकरून गंभीर रुग्णांना वेळेत उपचार मिळावेत.

काही वेळा सुरक्षेचा मुद्दा, पगार किंवा डॉक्टरांवर झालेल्या हल्ल्यांच्या निषेधार्थ संप केले जातात. अशा वेळी ओपीडी (OPD) दवाखान्यातील बाह्यरुग्ण विभाग (जिथे नेहमीप्रमाणे तपासणी होते) सहसा बंद ठेवला जातो. पण इमर्जन्सी म्हणजे आपत्कालीन सेवा, अपघात विभाग आणि अतिदक्षता विभाग (ICU) मात्र नेहमी प्रमाणे सुरू ठेवले जातात, जेणेकरून गंभीर रुग्णांना वेळेत उपचार मिळावेत.

5 / 6
संपाच्या काळात वेळेवर उपचार न मिळाल्यामुळे जर एखाद्या रुग्णाचा मृत्यू झाला किंवा त्याचा आजार बळावला, तर त्याचे कुटुंब डॉक्टर किंवा रुग्णालयाविरोधात वैद्यकीय निष्काळजीपणाचा (Medical Negligence) खटला दाखल करू शकते.

संपाच्या काळात वेळेवर उपचार न मिळाल्यामुळे जर एखाद्या रुग्णाचा मृत्यू झाला किंवा त्याचा आजार बळावला, तर त्याचे कुटुंब डॉक्टर किंवा रुग्णालयाविरोधात वैद्यकीय निष्काळजीपणाचा (Medical Negligence) खटला दाखल करू शकते.

6 / 6
Follow Us
LIVETV
Visual Stories View more
श्वेता शिंदेचं गुलाबी साडीमधील सौंदर्य पाहून चाहते घायाळ, होतोय कमेंट्सचा वर्षाव
श्वेता शिंदेचं गुलाबी साडीमधील सौंदर्य पाहून चाहते घायाळ, होतोय कमेंट्सचा वर्षाव
डिपनेक गाउनमध्ये मराठमोळ्या अभिनेत्रीच्या दिलखेत अदांवर खिळल्या चाहत्यांच्या नदरा
डिपनेक गाउनमध्ये मराठमोळ्या अभिनेत्रीच्या दिलखेत अदांवर खिळल्या चाहत्यांच्या नदरा
याला म्हणतात अस्सल मराठमोळं सौंदर्य, फोटोमधील ही सौंदर्य क्वीन कोण?
याला म्हणतात अस्सल मराठमोळं सौंदर्य, फोटोमधील ही सौंदर्य क्वीन कोण?
दिवसाला 500 कॅलरी बर्न करायची आहे, हे 9 विविध प्रकार पाहा
दिवसाला 500 कॅलरी बर्न करायची आहे, हे 9 विविध प्रकार पाहा
स्वर्गातील सुंदर अप्सरा, साडीमधील ही मराठी अभिनेत्री कोण? सौंदर्याने लावलं सर्वांना वेड
स्वर्गातील सुंदर अप्सरा, साडीमधील ही मराठी अभिनेत्री कोण? सौंदर्याने लावलं सर्वांना वेड
Vada pav day 2026 : मुंबई ते जगभरात पोहचलेल्या वडापावच्या 5 इंटरेस्टिंग फॅक्ट
Vada pav day 2026 : मुंबई ते जगभरात पोहचलेल्या वडापावच्या 5 इंटरेस्टिंग फॅक्ट
व्हिडीओ View more
आठ दिवसांत कांदा दुपटीने महागला, लसूणही २०० रुपये किलोपर्यंत पोहोचला
आठ दिवसांत कांदा दुपटीने महागला, लसूणही २०० रुपये किलोपर्यंत पोहोचला
साखरेच्या दरात मोठी वाढ; सणासुदीत सर्वसामान्यांच्या खिशाला फटका
साखरेच्या दरात मोठी वाढ; सणासुदीत सर्वसामान्यांच्या खिशाला फटका
मराठा आरक्षणासाठी जरांगे पाटील ठाम; 29 ऑगस्टचे आंदोलन निर्णायक होणार
मराठा आरक्षणासाठी जरांगे पाटील ठाम; 29 ऑगस्टचे आंदोलन निर्णायक होणार...
आगामी निवडणुका एकत्र लढण्यावर शिक्कामोर्तब
Chandrashekhar Bawankule : आगामी निवडणुका एकत्र लढण्यावर शिक्कामोर्तब, बावनकुळेंनी दिली महायुती बैठकीची माहिती
विद्यार्थ्यांच्या उपोषणावरून राहुल गांधींचं फडणवीसांना उद्देशून ट्विट
'विद्यार्थी भीक नाही हक्क मागतायत', पुण्यातील आदिवासी विद्यार्थ्यांच्या उपोषणावरून राहुल गांधींचं फडणवीसांना उद्देशून ट्विट
धाराशिवमध्ये ठाकरेंना धक्का; 4 नगरसेवक भाजपमध्ये प्रवेश करणार
Dharashiv | धाराशिवमध्ये ठाकरेंना धक्का; 4 नगरसेवक भाजपमध्ये प्रवेश करणार
निधीवरुन मतभेद झाल्यास आयुक्तांमार्फत तोडगा काढला जाणार
महायुतीच्या समन्वय समितीची बैठक: निधीवरून मतभेद झाल्यास आयुक्तांमार्फत तोडगा, फडणवीस-शिंदेंकडे अंतिम निर्णय
पुण्यात राहुल गांधींसमोर विद्यार्थिनीने मांडले आदिवासींचे प्रश्न
Rahul Gandhi : राहुल गांधींसमोर विद्यार्थीनीनं आदिवासींच्या समस्यांचा पाढा वाचला
नवी इलेक्ट्रिक बुलेटप्रूफ कार ताफ्यात दाखल
देवेंद्र फडणवीस यांच्यासाठी नवी इलेक्ट्रिक बुलेटप्रूफ कार ताफ्यात दाखल
खान्देशात कानबाई विसर्जन २०२४; उत्साही सोहळा
खान्देशात कानबाई मातेचं विसर्जन: लोकसंस्कृतीचा उत्साही सोहळा