AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

GK : भारतातील सर्वात गरीब राज्य कोणते?

Poor Indian State : भारतातील सर्वात गरीब राज्य हा निष्कर्ष कोणत्या निकषांवर मोजला जातो यावर अवलंबून असतो. दरडोई उत्पन्न, बहुआयामी दारिद्र्य (MPI), शिक्षण-आरोग्य निर्देशांक यात खालील राज्य मागास आहे.

बापू गायकवाड
बापू गायकवाड | Updated on: Feb 13, 2026 | 11:17 PM
Share
गरीब राज्य : दरडोई उत्पन्न, बहुआयामी दारिद्र्य (MPI), शिक्षण-आरोग्य निर्देशांक इत्यादींच्या आधारे पाहिल्यास बिहार हे राज्य सर्वसाधारणपणे सर्वात गरीब मानले जाते.

गरीब राज्य : दरडोई उत्पन्न, बहुआयामी दारिद्र्य (MPI), शिक्षण-आरोग्य निर्देशांक इत्यादींच्या आधारे पाहिल्यास बिहार हे राज्य सर्वसाधारणपणे सर्वात गरीब मानले जाते.

1 / 5
दरडोई उत्पन्न : बिहारचे प्रतिव्यक्ती उत्पन्न देशातील सर्व राज्यांमध्ये सर्वात कमी आहे. राज्याच्या एकूण लोकसंख्येच्या तुलनेत आर्थिक उत्पादन (GSDP) कमी असल्याने प्रति व्यक्ती उत्पन्न कमी राहते. यामुळे कुटुंबांचे सरासरी मासिक उत्पन्न मर्यादित असते.

दरडोई उत्पन्न : बिहारचे प्रतिव्यक्ती उत्पन्न देशातील सर्व राज्यांमध्ये सर्वात कमी आहे. राज्याच्या एकूण लोकसंख्येच्या तुलनेत आर्थिक उत्पादन (GSDP) कमी असल्याने प्रति व्यक्ती उत्पन्न कमी राहते. यामुळे कुटुंबांचे सरासरी मासिक उत्पन्न मर्यादित असते.

2 / 5
बहुआयामी दारिद्र्य : बहुआयामी दारिद्र्य निर्देशांकानुसार (MPI) शिक्षण, आरोग्य आणि जीवनमान या तिन्ही क्षेत्रांत अनेक कुटुंबे वंचित आहेत. ग्रामीण भागात अपुऱ्या निवासव्यवस्था, स्वच्छता आणि पोषणाच्या समस्या अधिक आहेत.

बहुआयामी दारिद्र्य : बहुआयामी दारिद्र्य निर्देशांकानुसार (MPI) शिक्षण, आरोग्य आणि जीवनमान या तिन्ही क्षेत्रांत अनेक कुटुंबे वंचित आहेत. ग्रामीण भागात अपुऱ्या निवासव्यवस्था, स्वच्छता आणि पोषणाच्या समस्या अधिक आहेत.

3 / 5
अर्थव्यवस्थेची रचना : राज्याची अर्थव्यवस्था प्रामुख्याने कृषीप्रधान आहे. औद्योगिकीकरण आणि मोठ्या प्रमाणातील उत्पादन उद्योग तुलनेने कमी आहेत. पूरस्थिती (विशेषतः कोसी नदी परिसरात) आणि नैसर्गिक आपत्तीमुळे शेतीवर परिणाम होतो.

अर्थव्यवस्थेची रचना : राज्याची अर्थव्यवस्था प्रामुख्याने कृषीप्रधान आहे. औद्योगिकीकरण आणि मोठ्या प्रमाणातील उत्पादन उद्योग तुलनेने कमी आहेत. पूरस्थिती (विशेषतः कोसी नदी परिसरात) आणि नैसर्गिक आपत्तीमुळे शेतीवर परिणाम होतो.

4 / 5
बेरोजगारी आणि स्थलांतर : स्थानिक रोजगाराच्या मर्यादित संधींमुळे मोठ्या प्रमाणावर कामगार महाराष्ट्र, दिल्ली, पंजाब, गुजरात यांसारख्या राज्यांत स्थलांतर करतात. असंघटित क्षेत्रातील कामांवर अवलंबित्व जास्त आहे.

बेरोजगारी आणि स्थलांतर : स्थानिक रोजगाराच्या मर्यादित संधींमुळे मोठ्या प्रमाणावर कामगार महाराष्ट्र, दिल्ली, पंजाब, गुजरात यांसारख्या राज्यांत स्थलांतर करतात. असंघटित क्षेत्रातील कामांवर अवलंबित्व जास्त आहे.

5 / 5
Follow Us
भारताची मोठी झेप! बर्ड फ्लूला रोखण्यासाठी देशाची पहिली स्वदेशी H5N1 लस
भारताची मोठी झेप! बर्ड फ्लूला रोखण्यासाठी देशाची पहिली स्वदेशी H5N1 लस विकसित
राहुल गांधींचा अमेरिका दौरा चर्चेत; कोलंबिया विद्यापीठातील भाषणातून...
राहुल गांधींचा अमेरिका दौरा चर्चेत; कोलंबिया विद्यापीठातील भाषणातून दिले महत्त्वाचे संकेत!
प्रदिप पूर्णेकर प्रकरणी मोठी अपडेट समोर; कुटुंबियांचा लढा कायम, आता...
Pradip Purnekar Case : प्रदिप पूर्णेकर प्रकरणी मोठी अपडेट समोर; पुर्णेकर कुटुंबियांचा लढा कायम, आता थेट...
राष्ट्रवादीच्या सतीश पाटलांची जळगाव जिल्हा बँकेच्या निवडणुकीतून माघार;
NCP : राष्ट्रवादीच्या सतीश पाटलांची जळगाव जिल्हा बँकेच्या निवडणुकीतून माघार; म्हणाले, जेव्हा स्वतःच्याच पक्षाकडून फसवणूक...
साताऱ्यातील तारळी प्रकल्पाचे काम थांबवले; अदानी एनर्जीचे अधिकारी...
साताऱ्यातील तारळी प्रकल्पाचे काम थांबवले; अदानी एनर्जीचे अधिकारी मंत्रालयात...
सातारा जिल्हा बँकेच्या अध्यक्षपदाचा आज फैसला; कोण कोण आहे रिंगणात?
Satara Bank Election : सातारा जिल्हा बँकेच्या अध्यक्षपदाचा आज फैसला; कोण कोण आहे रिंगणात?
श्रद्धांजली वाहीली नाही, तर बाळासाहेबांचं महत्त्व कमी होत नाही; - राऊत
श्रद्धांजली वाहीली नाही, तर बाळासाहेबांचं महत्त्व कमी होत नाही; संजय राऊतांचा भाजपवर पटलवार
बाळासाहेबांचा वारसा हवा, पण हिंदुत्व नको? राहुल गांधींच्या मुद्द्यावरू
बाळासाहेबांचा वारसा हवा, पण हिंदुत्व नको? राहुल गांधींच्या मुद्द्यावरून नवनाथ बन यांचा ठाकरे गटाला टोला!
अमित शहा अन् एकनाथ शिंदे यांच्यात महत्त्वाची बैठक; महाराष्ट्राच्या...
अमित शहा अन् एकनाथ शिंदे यांच्यात महत्त्वाची बैठक; महाराष्ट्राच्या राजकारणात चर्चांना उधाण!
गोकुळ दूध महागणार! ग्राहकांना प्रति लिटर 4 रुपये अधिक मोजावे लागणार?
गोकुळ दूध महागणार! ग्राहकांना प्रति लिटर 4 रुपये अधिक मोजावे लागणार? शेतकऱ्यांनाही...