पार्कर सोलर प्रोब सूर्याच्या उष्णतेपासून कसा बचाव करतो? जाणून घ्या
Parker solar probe heat shield: ‘नासा’च्या पार्कर सोलर प्रोबने मंगळवारी सूर्याच्या सर्वात जवळ जाण्याचा नवा विक्रम प्रस्थापित केला. ‘नासा’च्या म्हणण्यानुसार, सूर्याजवळून जाताना पार्करचे तापमान 1800 फॅरेनहाइट म्हणजेच सुमारे 982 अंश सेल्सिअस होते. एवढं तापमान काहीही जळून खाक होण्यासाठी पुरेसं असतं, तरीही उन्हाच्या अशा उष्णतेत पार्करने काहीच केलं नाही, कारण कार्बन कंपोझिटची ढाल त्याचं रक्षण करत होती.
—————————— Parker solar probe heat shield: ‘नासा’च्या पार्कर सोलर प्रोबने मंगळवारी सूर्याच्या सर्वात जवळ जाण्याचा नवा विक्रम प्रस्थापित केला. हे अंतराळयान सूर्यापासून 61 दशलक्ष किमी अंतरावरून गेले. याआधी सूर्यापासून 4.3 दशलक्ष किमी अंतरावरून जाणारे हेलिओस-2 हे जगातील सर्वात जवळचे अंतराळयान होते.
‘नासा’ने दिलेल्या माहितीनुसार, पार्कर सूर्याजवळून गेला तेव्हा त्याचे तापमान 1800 फॅरेनहाइट (982 अंश सेल्सिअस) होते. एवढं तापमान काहीही जळून खाक होण्यासाठी पुरेसं आहे, तरीही पार्कर स्पेसक्राफ्ट सूर्याच्या अगदी जवळून तर गेलंच, पण पूर्णपणे सुरक्षितही होतं.
कार्बन कम्पोझिट शील्डमुळे हे शक्य झाले. गेली 6 वर्षे ही ढाल त्याचे रक्षण करीत आहे आणि उर्वरित मोहिमेसाठी त्याची ताकद राहील.
कार्बन कंपोझिट ग्रेडिएंट म्हणजे काय?
पार्कर स्पेसक्राफ्ट कार्बन कंपोझिटपासून बनलेले आहे, एक संमिश्र सामग्री जी अनेक प्रकारे वापरली जाते. हे कार्बन फायबर आणि प्लास्टिक किंवा पॉलिमर मिसळून बनवले जाते. सोप्या भाषेत सांगायचे तर कार्बन फायबर हा असा मजबूत धागा आहे जो कार्बन अणूंनी बनलेला आहे.
योग्य प्रकारे विणले गेले तर ते स्टूपेक्षा मजबूत असू शकते. यात राळ देखील असते, एक पदार्थ जो कार्बन फायबर घन आणि टिकाऊ बनवतो. हे उच्च तापमान सहन करण्यास सक्षम आहे. हे हलके आणि मजबूत सामग्रीपासून बनलेले एक संरक्षण कवच आहे, जे प्रामुख्याने अंतराळयान, विमाने आणि वाहनांमध्ये वापरले जाते.
विशेष म्हणजे त्याचे वजन पोलाद किंवा इतर धातूंपेक्षा कमी असते, त्यांना गंज लागत नाही आणि तो प्रचंड दाब व उष्णता सहन करू शकतो. याचा उपयोग अंतराळयानांना उष्णतेपासून वाचवण्यासाठी किंवा हलक्या आणि मजबूत संरचना तयार करण्यासाठी केला जातो.
पार्कर 1377 अंश तापमान सहन करण्यास सक्षम
पार्कर अंतराळयानाची रचना अशा प्रकारे करण्यात आली आहे की, ते 2500 डिग्री फॅरेनहाइट म्हणजेच 1377 अंश सेल्सिअसपर्यंत तापमान सहन करण्यास सक्षम आहे. नासाची ही मोहीम सूर्याविषयीच्या आपल्या आकलनात क्रांती घडवून आणण्याचे मोठे माध्यम ठरू शकते.
‘नासा’च्या म्हणण्यानुसार, हे यान सौर वाऱ्याची उत्पत्ती आणि उत्क्रांतीबद्दल सांगेल आणि पृथ्वीवरील जीवन आणि तंत्रज्ञानावर परिणाम करू शकणाऱ्या अंतराळ वातावरणातील बदलांचा ही अंदाज घेईल. आता भविष्यात याविषयीची काय अपडेट येते, याकडे सर्वांचं लक्ष असेल.
