इंटरनेटची निर्मिती कुठे होते आणि कशी होते? इंटरनेटचा मालक कोण आहे? जाणून घ्या याबाबत सर्वकाही

नवी दिल्ली : ‘कर लो दुनिया मुट्ठी में’… तुम्हाला ही घोषणा आठवते का? धीरुभाई अंबानी(Dhirubhai Ambani), ज्यांना भारताचा दुसरा सर्वोच्च नागरी सन्मान पद्मविभूषण मिळाला आणि रिलायन्स इंडस्ट्रीज(Reliance Industries)ची स्थापना केली, त्यांनी याच घोषवाक्याने 2002 साली दूरसंचार क्षेत्रात प्रवेश केला. मग फक्त 600 रुपयात मोबाईल लाँच करून त्यांनी सामान्य माणसाच्या हातात फोन ठेवला आणि आता लोकांच्या हातात स्मार्टफोन(SmartPhone) आहे. त्यात इंटरनेट आहे आणि या इंटरनेट(Internet)मध्ये संपूर्ण जग आहे. (Where and how was the Internet created, Who owns the Internet, know everything about it)

आज जग खरोखर आपल्या हातात आहे. आपल्यापासून हजारो -लाखो किलोमीटर दूर जगात काय चालले आहे, ते आपण आपल्या मोबाईलमध्ये पाहू शकतो. आणि हे सर्व इंटरनेटद्वारे शक्य झाले आहे. पण तुम्ही कधी विचार केला आहे की हे इंटरनेट म्हणजे काय? तो कुठे निर्माण होतो, कसा बनवला जातो? आणि तुम्हाला माहीत आहे का त्याचा मालक कोण आहे?

इंटरनेट म्हणजे काय, त्याची निर्मिती कशी झाली?

इंटरनेटचा शाब्दिक अर्थ आहे – अंतर्जाल. पण यावरून त्याचा अर्थ स्पष्ट होणार नाही. यावरुन आपल्याला कळेल की हे एक प्रकारचे जागतिक नेटवर्क आहे, जे अनेक संगणक किंवा प्रणालींना एकत्र जोडते. तुम्ही त्याला अनेक संगणकांचे नेटवर्क म्हणू शकता, जे राउटर आणि सर्व्हरद्वारे एकमेकांशी जोडलेले आहेत. हे जगातील सर्वात मोठे नेटवर्क आहे, ज्यामध्ये माहिती आणि डेटाच्या देवाणघेवाणीसाठी हस्तांतरण प्रोटोकॉल वापरला जातो.

वर्ष 1969 मध्ये या दिवशी काही संगणकांना जोडून एक नेटवर्क तयार केले गेले. युद्धादरम्यान संदेश पाठवण्यासाठी, अमेरिकेच्या लष्कर विभागाने मॅसॅच्युसेट्स इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी(Massachusetts Institute of Technology)च्या सहकार्याने अॅडव्हान्स रिसर्च प्रोजेक्ट एजन्सी नेटवर्क(Advance Research Project Agency Network) या नावाने विकसित केले.

1970 मध्ये, रॉबर्ट ई कान(Robert E Kahn) आणि विंट सेर्फ यांनी इंटरनेट प्रोटोकॉल सूट(Vint Cerf ने Internet Protocol Suite) (TCP/IP) विकसित केले, जे ARPANET मध्ये डेटा आणि फाइल हस्तांतरणासाठी आवश्यक मानक इंटरनेट प्रोटोकॉल बनले. म्हणूनच रॉबर्ट ई कान(Robert E Kahn) आणि विंट सेर्फ(Vint Cerf) यांना इंटरनेटचे जनक म्हटले जाते. तथापि, कालांतराने इंटरनेट विकसित केले गेले आणि आज 5G तंत्रज्ञान आले आहे.

इंटरनेट कुठे आणि कसे बनवले जाते?

इंटरनेट हे जगभरातील डेटाचे जाळे आहे. आपण इंटरनेटवर शोधत असलेली सर्व माहिती कुठेतरी साठवली जाते. ते सर्व्हरद्वारे आमच्यापर्यंत पोहोचते. जगभरातून ही माहिती मिळवून, इंटरनेट सर्व्हरच्या कनेक्शनद्वारे तयार होते. जिथे माहिती साठवली जाते, त्याला सर्व्हर म्हणतात, ती 24 x7 ऑन असते. वेब होस्टिंग कंपन्या सर्व्हर सुविधा पुरवतात. जगभरातील सर्व्हर फायबर ऑप्टिक्स केबल्सद्वारे जोडलेले आहेत. केसांपेक्षा पातळ असलेल्या या केबल्समध्ये प्रचंड वेगाने डेटा ट्रान्सफर करण्याची क्षमता असते.

इंटरनेटचा जास्तीत जास्त भाग समुद्रामध्ये पसरलेल्या या केबल्समध्ये (Optical Fiber Cable) आहे. त्या तुलनेत सॅटेलाइटचे योगदान नगण्य आहे. यापूर्वी केवळ केबलद्वारे नेट कनेक्शन दिले जात होते, मात्र आता दूरसंचार कंपन्यांनी सॅटेलाइटद्वारे नेट सुविधा देणे सुरू केले आहे. हेच कारण आहे की पूर्वी इंटरनेट सुविधा फक्त टेलिफोन लाईनद्वारे प्रदान केली जात असे परंतु आज दूरसंचार कंपन्या लोकांना स्मार्टफोनमध्ये वापरण्यासाठी सॅटेलाइटद्वारे नेट वापरण्याची परवानगी देतात.

इंटरनेटचा मालक कोण आहे?

हा एक अतिशय मनोरंजक प्रश्न आहे. जर तुम्ही बाजारातून कोणताही माल घेतला तर त्याची किंमत देतो. त्या वस्तूचा मालक कोणती ना कोणती कंपनी असते. हीच गोष्ट कोणत्याही सेवेला लागू होते. पण तुम्ही कधी विचार केला आहे की तुम्ही तुमच्या मोबाईल, लॅपटॉप किंवा कॉम्प्युटरमध्ये वापरत असलेल्या इंटरनेटचा मालक कोण आहे?

BSNL, Airtel, Jio, Vodafone (BSNL, Jio, Airtel, Vodafone) हे सेवा देणारे आहेत, ज्यांना तुम्ही नेट पॅकसाठी पैसे देता. ते इंटरनेटचे खरे मालक नाहीत. सरकारसुद्धा इंटरनेटचे मालक नाही. खरं तर, ती कोणत्याही एका व्यक्तीची, कंपनीची, संस्थेची किंवा सरकारी एजन्सीची मालमत्ता नाही, किंवा ते थेट त्यावर नियंत्रण ठेवत नाहीत.

इंटरनेट कोणत्याही एका संस्थेचे किंवा संघटनेचे नियंत्रण आणि मालकीचे नसून ती एक सामूहिक मालमत्ता आहे. इंटरनेट हे एक विशाल आणि स्वतंत्र को-ऑपरेशन आहे, म्हणजेच एकत्र काम करणारा समूह. कोणतीही कंपनी, संस्था किंवा सरकार त्याचे नेटवर्क मेंटेन करण्यासाठी जबाबदार आहे.

काही एजन्सीज सल्लागार जारी करून, त्याचे स्टँडर्ड सेट करून चालू ठेवण्यास मदत करतात. आपण W3C अर्थात वर्ल्ड वाइड वेब कन्सोर्टियम(World Wide Web Consortium)चा उल्लेख ऐकला असेल. हे इंटरनेटच्या विविध क्षेत्रांसाठी मार्गदर्शक तत्त्वे, स्टँडर्ड आणि संशोधनांचा एक समूह आहे. अशा प्रकारे, इंटरनेटचा कोणीही मालक नाही. (Where and how was the Internet created, Who owns the Internet, know everything about it)

पत्नीसोबत भांडण, जातपंचायतीचा नवऱ्यावर बहिष्कार टाकण्याचा आदेश, नंतर पतीकडे दोन लाखांची मागणीhttps://t.co/786NgtiIU3#Solapur #SolapurCrime #Crime

— TV9 Marathi (@TV9Marathi) August 4, 2021

इतर बातम्या

Eng vs Ind VIDEO : हाच तो व्हिडीओ, पहिल्याच ओव्हरमध्ये बुमराहची धडाकेबाज सुरुवात

पैसे नसल्यावर उपचार कसे घ्यायचे? गरिबानं कुठं जायचं? महिलेचा रोहित पवारांना सवाल, पुढे काय झालं, तुम्हीच पाहा