Maldives: बापरे! मालदीव पाण्याखाली जाणार? काय आहे नेमकं कारण? वाचा
मालदीव, तुवालू, किरिबाती आणि मार्शल आयलंड्स ही बेटे धोक्यात आहेत. समुद्र पातळी वाढल्याने मालदीवची राजधानी माले 2024 मध्ये जलमय झाली होती. भविष्यात येथील लोकांचे स्थलांतर होण्याची शक्यता आहे.
मालदीव (Maldives) हे हनिमूनसाठी आणि डायव्हिंगच्या शौकीनांसाठी सर्वोत्तम ठिकाण आहे. ज्या कपलला किंवा ज्या लोकांना निळाक्षार समुद्र, शांतता आवडते त्यांचे मालदीवला जाण्याचे स्वप्न असते. येथील समुद्रकिनारे एखाद्या पोस्टकार्डवरील चित्राप्रमाणे किंवा कॅलेंडरसारखे सुंदर आहे. पण या चकचकीत सौंदर्यामागे एक भयावह सत्य लपले आहे. मालदीव लवकरच जलमय होणार असल्याचे म्हटले जात आहे. त्यामागे नेमकं कारण काय? असा प्रश्न सर्वांना पडला आहे. चला जाणून घेऊया...
1 / 6
भारतीय महासागरातील या बेटसमूहाच्या किनाऱ्यांवर समुद्राच्या वाढत्या लाटा उसळत आहेत. त्यामुळे येथील 1200 कोरल बेटांचा पूर्णपणे नाश होण्याचा धोका दिवसेंदिवस वाढत आहे. फक्त मालदीवच नाही, तर तुवालू, किरिबाती आणि मार्शल आयलंड्ससारख्या छोट्या बेट देशांच्या अस्तित्वावरही संकट आहे. ही सर्व ठिकाणे जलवायू बदलांमुळे पाण्याखाली जाण्याची शक्यता आहे. समुद्राचे वाढते तापमान, तीव्र वादळे आणि गोड्या पाण्याची कमतरता यामुळे ही बेटे नष्ट होण्याच्या मार्गावर आहेत.
2 / 6
मालदीवची 80 टक्के जमीन समुद्र पातळीपासून एक मीटरपेक्षा कमी उंचीवर आहे. यामुळे मालदीवला केवळ किनाऱ्याच्या झीजेचा सामना करावा लागत नाही, तर त्याचे अस्तित्वच धोक्यात आहे. जसजसे जलवायू बदल तीव्र होत आहेत, तसतसे मालदीव, तुवालू, किरिबाती आणि मार्शल आयलंड्ससारखे छोटे बेट देश याच्या अग्रभागी आहेत. पण मालदीव खरोखरच बुडत आहे का? आणि जर जमीन नाहीशी झाली तर या देशाचे, तिथल्या लोकांचे आणि जगातील त्याच्या स्थानाचे काय होईल?
3 / 6
मालदीव खरोखरच बुडत नाही, पण वाढत्या समुद्रामुळे ते धोक्याच्या छायेत आहे. 1900 नंतर जागतिक समुद्र पातळी सुमारे 20 सेंटीमीटरने वाढली आहे. हिमनद्या वितळणे आणि गरम पाण्याचा विस्तार यामुळे ही वाढ आता दरवर्षी 4 मिलिमीटरपर्यंत झाली आहे. मालदीवसाठी, जिथे सर्वोच्च बिंदू 2.4 मीटर आहे, याचा अर्थ अगदी थोडीशी वाढही आपत्तीजनक ठरू शकते. अंदाजानुसार, 2050 पर्यंत 30-50 सेंटीमीटर वाढ होऊ शकते. म्हणजेच, सर्वात वाईट परिस्थितीत, 2100 पर्यंत समुद्र 77 टक्के जमीन जलमग्न करू शकतो.
4 / 6
वादळेही तीव्र होत आहेत. चक्रीवादळे आणि तीव्र भरतीमुळे किनारे नष्ट होत आहेत आणि गोड्या पाण्याचे स्रोत खाऱ्या पाण्याने दूषित होत आहेत. पायाभूत सुविधांचेही नुकसान होत आहे. 2024 मध्ये तीव्र लाटांनी मालदीवची राजधानी माले जलमग्न केली होती, ज्यामुळे हजारो लोक विस्थापित झाले आणि लाखोंचे नुकसान झाले. मातीच्या खारटपणामुळे (salinization) शेती प्रभावित होत आहे. त्यामुळे पर्यटन, जे एकूण देशांतर्गत उत्पादनाच्या 28 टक्के आहे, किनाऱ्यांचे नुकसान झाल्याने देशाची आर्थिक जीवनरेखा बनले आहे. जर परिस्थिती अशीच राहिली तर भविष्यात यावरही संकट येऊ शकते.
5 / 6
छोटे बेट या विनाशाची वाट पाहत बसलेले नाहीत. मालदीव बेटांना उंच करण्यासाठी वाळू पंप वापरत आहे, समुद्री भिंती उभारत आहे आणि तरंगणाऱ्या शहरांचा प्रयोग करत आहे.
