हिन्दी News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు বাংলা ગુજરાતી ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
LATEST NEWS महाराष्ट्र मुंबई पुणे क्रीडा सिनेमा Reels Videos फोटो गॅलरी राजकारण क्राईम राष्ट्रीय आंतरराष्ट्रीय बिझनेस हेल्थ लाईफस्टाईल राशीभविष्य अध्यात्म वेब स्टोरीज Topics

रेल्वे रुळांमध्ये मुद्दाम हे अंतर का ठेवले जाते? कारण वाचून व्हाल थक्क

दररोज रेल्वेने प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांना देखील माहिती नाही रेल्वेच्या रुळांमध्ये गॅप का असतो? कारण ऐकून तुम्हाला बसेल धक्का.

| Updated on: Aug 24, 2026 | 5:13 PM
Share
रेल्वेने प्रवास करताना आपण गाडीचा वेग, डबे, स्थानके आणि रेल्वे रुळ यांसारख्या अनेक गोष्टी पाहतो. मात्र, या प्रत्येक गोष्टीमागे विशिष्ट अभियांत्रिकी आणि शास्त्रीय कारणे दडलेली असतात. रेल्वे रुळांच्या जोडांमध्ये दिसणारी छोटी फट हीदेखील त्यापैकीच एक महत्त्वाची बाब आहे.

रेल्वेने प्रवास करताना आपण गाडीचा वेग, डबे, स्थानके आणि रेल्वे रुळ यांसारख्या अनेक गोष्टी पाहतो. मात्र, या प्रत्येक गोष्टीमागे विशिष्ट अभियांत्रिकी आणि शास्त्रीय कारणे दडलेली असतात. रेल्वे रुळांच्या जोडांमध्ये दिसणारी छोटी फट हीदेखील त्यापैकीच एक महत्त्वाची बाब आहे.

1 / 5
अनेकदा दोन रेल्वे रूळ ज्या ठिकाणी जोडले जातात, तिथे त्यांच्यामध्ये थोडी जागा ठेवलेली दिसते. पहिल्यांदा पाहताना ही फट धोकादायक वाटू शकते. मात्र, रेल्वेची सुरक्षितता लक्षात घेऊनच ही जागा ठेवली जाते.

अनेकदा दोन रेल्वे रूळ ज्या ठिकाणी जोडले जातात, तिथे त्यांच्यामध्ये थोडी जागा ठेवलेली दिसते. पहिल्यांदा पाहताना ही फट धोकादायक वाटू शकते. मात्र, रेल्वेची सुरक्षितता लक्षात घेऊनच ही जागा ठेवली जाते.

2 / 5
रेल्वेचे रूळ प्रामुख्याने स्टीलचे बनलेले असतात. तापमान वाढल्यावर स्टीलचा विस्तार होतो, तर तापमान कमी झाल्यावर ते आकुंचन पावते. एखाद्या छोट्या रुळाच्या तुकड्यावर याचा परिणाम फारसा जाणवत नाही. मात्र, अनेक किलोमीटर लांबीच्या रेल्वेमार्गाचा विचार केला तर तापमानातील बदलामुळे रुळांच्या लांबीमध्ये लक्षणीय फरक पडू शकतो.

रेल्वेचे रूळ प्रामुख्याने स्टीलचे बनलेले असतात. तापमान वाढल्यावर स्टीलचा विस्तार होतो, तर तापमान कमी झाल्यावर ते आकुंचन पावते. एखाद्या छोट्या रुळाच्या तुकड्यावर याचा परिणाम फारसा जाणवत नाही. मात्र, अनेक किलोमीटर लांबीच्या रेल्वेमार्गाचा विचार केला तर तापमानातील बदलामुळे रुळांच्या लांबीमध्ये लक्षणीय फरक पडू शकतो.

3 / 5
उन्हाळ्यात तापमान वाढल्यावर रूळ प्रसरण पावतात. जर रुळांना जोडताना कोणतीही जागा ठेवली नाही, तर या प्रसरणासाठी पुरेशी जागा उपलब्ध होणार नाही. परिणामी रुळांमध्ये अतिरिक्त ताण निर्माण होऊ शकतो. अशा परिस्थितीत रुळ वाकणे किंवा त्यांची स्थिती बदलणे यांसारख्या समस्या निर्माण होऊन रेल्वे वाहतुकीच्या सुरक्षिततेवर परिणाम होऊ शकतो.

उन्हाळ्यात तापमान वाढल्यावर रूळ प्रसरण पावतात. जर रुळांना जोडताना कोणतीही जागा ठेवली नाही, तर या प्रसरणासाठी पुरेशी जागा उपलब्ध होणार नाही. परिणामी रुळांमध्ये अतिरिक्त ताण निर्माण होऊ शकतो. अशा परिस्थितीत रुळ वाकणे किंवा त्यांची स्थिती बदलणे यांसारख्या समस्या निर्माण होऊन रेल्वे वाहतुकीच्या सुरक्षिततेवर परिणाम होऊ शकतो.

4 / 5
याउलट, तापमान कमी झाल्यावर रूळ आकुंचन पावतात. त्यामुळे रुळांची रचना करताना तापमानातील या बदलांचा विचार केला जातो. रुळांमधील जोड आणि त्यांची रचना अशा पद्धतीने केली जाते की तापमानामुळे होणाऱ्या हालचाली नियंत्रित करता येतील.

याउलट, तापमान कमी झाल्यावर रूळ आकुंचन पावतात. त्यामुळे रुळांची रचना करताना तापमानातील या बदलांचा विचार केला जातो. रुळांमधील जोड आणि त्यांची रचना अशा पद्धतीने केली जाते की तापमानामुळे होणाऱ्या हालचाली नियंत्रित करता येतील.

5 / 5
Follow Us
LIVETV
Visual Stories View more
डिपनेक गाउनमध्ये मराठमोळ्या अभिनेत्रीच्या दिलखेत अदांवर खिळल्या चाहत्यांच्या नदरा
डिपनेक गाउनमध्ये मराठमोळ्या अभिनेत्रीच्या दिलखेत अदांवर खिळल्या चाहत्यांच्या नदरा
याला म्हणतात अस्सल मराठमोळं सौंदर्य, फोटोमधील ही सौंदर्य क्वीन कोण?
याला म्हणतात अस्सल मराठमोळं सौंदर्य, फोटोमधील ही सौंदर्य क्वीन कोण?
दिवसाला 500 कॅलरी बर्न करायची आहे, हे 9 विविध प्रकार पाहा
दिवसाला 500 कॅलरी बर्न करायची आहे, हे 9 विविध प्रकार पाहा
स्वर्गातील सुंदर अप्सरा, साडीमधील ही मराठी अभिनेत्री कोण? सौंदर्याने लावलं सर्वांना वेड
स्वर्गातील सुंदर अप्सरा, साडीमधील ही मराठी अभिनेत्री कोण? सौंदर्याने लावलं सर्वांना वेड
Vada pav day 2026 : मुंबई ते जगभरात पोहचलेल्या वडापावच्या 5 इंटरेस्टिंग फॅक्ट
Vada pav day 2026 : मुंबई ते जगभरात पोहचलेल्या वडापावच्या 5 इंटरेस्टिंग फॅक्ट
वयाच्या 25 व्या वर्षी पलकच्या दिलखेच अदा, चाहत्यांच्या चुकला काळजाचा ठोका
वयाच्या 25 व्या वर्षी पलकच्या दिलखेच अदा, चाहत्यांच्या चुकला काळजाचा ठोका
व्हिडीओ View more
पालिका आयुक्त अश्विनी भिडेंनी प्रकाश आंबेडकरांना भेट नाकाराली, नेमकं..
पालिका आयुक्त अश्विनी भिडेंनी प्रकाश आंबेडकरांना भेट नाकाराली, नेमकं कारण काय?
खुशखबर! कर्जमाफीची दुसरी यादी जाहीर, किती शेतकऱ्यांना लाभ, किती कोटी..
खुशखबर! कर्जमाफीची दुसरी यादी जाहीर, किती शेतकऱ्यांना लाभ, किती कोटी थेट खात्यावर पडणार?
मराठ्यांचा कुणबी प्रमाणपत्र मिळवण्याचा मार्ग मोकळा? जरांगेंसोबत चर्चा
मराठ्यांचा कुणबी प्रमाणपत्र मिळवण्याचा मार्ग मोकळा? मनोज जरांगेंसोबत सरकारच्या शिष्टमंडळाची चर्चा
आता मी जास्त वेळ... भर मंचावरून केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरींचं मोठं...
Nitin Gadkatri : आता मी जास्त वेळ... भर मंचावरून केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरींचं मोठं विधान, चक्क...
कांदिवलीतील मारहाण घटनेवर प्रताप सरनाईकांची तीव्र नाराजी; रिक्षाचालक..
कांदिवलीतील मारहाण घटनेवर प्रताप सरनाईकांची तीव्र नाराजी; रिक्षाचालकाला थेट...
मराठा आरक्षणाच्या पार्श्वभूमीवर मनोज जारांगे आक्रमक; मंत्री उदय सामंत,
मराठा आरक्षणाच्या पार्श्वभूमीवर मनोज जारांगे आक्रमक; मंत्री उदय सामंत, शंभुराज देसाई घेणार भेट
तर तुमचं राजकीय करिअर संपेल! मनोज जरांगेंचा सरकारला इशारा
Manoj Jarange : तर तुमचं राजकीय करिअर संपेल! मनोज जरांगेंचा सरकारला इशारा
माझगावमध्ये मोरया गणपती मिरवणुकीत गोंधळ, अंडी फेकल्याच्या आरोपाबाबत...
माझगावमध्ये मोरया गणपती मिरवणुकीत गोंधळ, अंडी फेकल्याच्या आरोपाबाबत मोठी अपडेट समोर
मराठी सक्तीवरून प्रकरण पेटलं! अमराठी रिक्षा चालकाकडून मराठी भाषिकाला..
मराठी सक्तीवरून प्रकरण पेटलं! अमराठी रिक्षा चालकाकडून मराठी भाषिकाला मारहाण; व्हिडीओ व्हायरल
कांदिवली लिंक रोडवर मराठी सक्तीच्या विरोधात रिक्षा चालकांचे आंदोलन,
कांदिवली लिंक रोडवर मराठी सक्तीच्या विरोधात रिक्षा चालकांचे आंदोलन, वाहतूक ठप्प