हिन्दी News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు বাংলা ગુજરાતી ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
LATEST NEWS महाराष्ट्र मुंबई पुणे क्रीडा सिनेमा Reels Videos फोटो गॅलरी राजकारण क्राईम राष्ट्रीय आंतरराष्ट्रीय बिझनेस हेल्थ लाईफस्टाईल राशीभविष्य अध्यात्म वेब स्टोरीज Topics

Onions : कांदा चिरताना डोळ्यातून पाणी का येतं ? यामागचं कारण माहित्ये का ?

कांदा हा आपल्या स्वयंपाकघरातील सर्वात महत्त्वाच्या भाज्यांपैकी एक आहे. अनेक पदार्थांना कांद्याशिवाय हवी तशी चवच येत नाही. मात्र, कांदा चिरायला घेतला की डोळ्यांतून पाणी येण्याचा अनुभव जवळपास प्रत्येकालाच आला असेल. पण असं नेमकं का होतं? यामागे कोणतं वैज्ञानिक कारण आहे, हे तुम्हाला माहीत आहे का?

| Updated on: Oct 05, 2026 | 4:31 PM
Share
कांदा... किचनमध्ये असणाऱ्या महत्त्वाच्या भाज्यांपैकी हीदेखील एक आहे. मात्र, कांदा कापताना आपल्या डोळ्यांतून पाणी येतं. कांदा कापताना त्याच्या पेशींना इजा होते. कांद्याच्या पेशींमध्ये सल्फरयुक्त संयुगे आणि काही विशिष्ट एन्झाइम्स असतात. कांदा अखंड असताना हे घटक वेगवेगळे राहतात. पण आपण चाकूने कांदा चिरतो तेव्हा पेशी फुटतात आणि हे घटक एकमेकांच्या संपर्कात येतात.

कांदा... किचनमध्ये असणाऱ्या महत्त्वाच्या भाज्यांपैकी हीदेखील एक आहे. मात्र, कांदा कापताना आपल्या डोळ्यांतून पाणी येतं. कांदा कापताना त्याच्या पेशींना इजा होते. कांद्याच्या पेशींमध्ये सल्फरयुक्त संयुगे आणि काही विशिष्ट एन्झाइम्स असतात. कांदा अखंड असताना हे घटक वेगवेगळे राहतात. पण आपण चाकूने कांदा चिरतो तेव्हा पेशी फुटतात आणि हे घटक एकमेकांच्या संपर्कात येतात.

1 / 5
यातून एका तीव्र रसायनाची निर्मिती होते, ज्याला लॅक्रिमेटरी फॅक्टर म्हणतात. हा पदार्थ हवेत मिसळून आपल्या डोळ्यांपर्यंत पोहोचतो. डोळ्यांच्या संपर्कात येताच जळजळ आणि चुरचुर सुरू होते. आपले डोळे अतिशय संवेदनशील असल्यामुळे ते या रसायनाला त्रासदायक पदार्थ म्हणून ओळखतात. त्यानंतर डोळ्यांतील अश्रूग्रंथी सक्रिय होतात आणि मोठ्या प्रमाणात अश्रू तयार करतात. हे अश्रू डोळ्यांपासून त्रासदायक रसायन दूर करण्याचं काम करतात. त्यामुळेच कांदा चिरताना आपल्या डोळ्यांतून पाणी येतं.

यातून एका तीव्र रसायनाची निर्मिती होते, ज्याला लॅक्रिमेटरी फॅक्टर म्हणतात. हा पदार्थ हवेत मिसळून आपल्या डोळ्यांपर्यंत पोहोचतो. डोळ्यांच्या संपर्कात येताच जळजळ आणि चुरचुर सुरू होते. आपले डोळे अतिशय संवेदनशील असल्यामुळे ते या रसायनाला त्रासदायक पदार्थ म्हणून ओळखतात. त्यानंतर डोळ्यांतील अश्रूग्रंथी सक्रिय होतात आणि मोठ्या प्रमाणात अश्रू तयार करतात. हे अश्रू डोळ्यांपासून त्रासदायक रसायन दूर करण्याचं काम करतात. त्यामुळेच कांदा चिरताना आपल्या डोळ्यांतून पाणी येतं.

2 / 5
विशेष म्हणजे, ही प्रक्रिया कांद्याच्या नैसर्गिक संरक्षण यंत्रणेचा एक भाग असल्याचं वैज्ञानिक मानतात. कांदा कीटक आणि इतर जीवांपासून स्वतःचं संरक्षण करण्यासाठी अशा रसायनांची निर्मिती करतो. त्यामुळे कांद्याला नुकसान करणाऱ्या जीवांना त्यापासून दूर ठेवण्यास मदत होते.

विशेष म्हणजे, ही प्रक्रिया कांद्याच्या नैसर्गिक संरक्षण यंत्रणेचा एक भाग असल्याचं वैज्ञानिक मानतात. कांदा कीटक आणि इतर जीवांपासून स्वतःचं संरक्षण करण्यासाठी अशा रसायनांची निर्मिती करतो. त्यामुळे कांद्याला नुकसान करणाऱ्या जीवांना त्यापासून दूर ठेवण्यास मदत होते.

3 / 5
मात्र, कांदा कापताना काही टिप्स वापरल्या तर डोळ्यांतून येणारे अश्रू काही प्रमाणात कमी करता येऊ शकतात. यासाठी कांदा कापण्याच्या 10 ते 15 मिनिटे आधी तो फ्रिजमध्ये ठेवा. त्यानंतर कांदा बाहेर काढून कापा. कांदा थंड असताना त्यातून निर्माण होणाऱ्या वायूचे प्रमाण कमी होते.

मात्र, कांदा कापताना काही टिप्स वापरल्या तर डोळ्यांतून येणारे अश्रू काही प्रमाणात कमी करता येऊ शकतात. यासाठी कांदा कापण्याच्या 10 ते 15 मिनिटे आधी तो फ्रिजमध्ये ठेवा. त्यानंतर कांदा बाहेर काढून कापा. कांदा थंड असताना त्यातून निर्माण होणाऱ्या वायूचे प्रमाण कमी होते.

4 / 5
आणखी एक उपाय म्हणजे कांदा पाण्यात भिजवून मग तो चिरणे. कांद्यातून बाहेर पडणारा वायू पाण्यात विरघळल्यामुळे त्याचा डोळ्यांवर होणारा परिणाम काही प्रमाणात कमी होतो. म्हणूनच, पुढच्या वेळी कांदा कापताना डोळ्यांतून पाणी आलं, तर फक्त कांद्याला दोष देऊ नका ! त्यामागे हे रंजक वैज्ञानिक कारण आहे, हे लक्षात ठेवा.

आणखी एक उपाय म्हणजे कांदा पाण्यात भिजवून मग तो चिरणे. कांद्यातून बाहेर पडणारा वायू पाण्यात विरघळल्यामुळे त्याचा डोळ्यांवर होणारा परिणाम काही प्रमाणात कमी होतो. म्हणूनच, पुढच्या वेळी कांदा कापताना डोळ्यांतून पाणी आलं, तर फक्त कांद्याला दोष देऊ नका ! त्यामागे हे रंजक वैज्ञानिक कारण आहे, हे लक्षात ठेवा.

5 / 5
Follow Us
LIVETV
Visual Stories View more
आरारा खतरनाक, गुलाबी साडीत ही मराठी अप्सरा कोण? सौंदर्य पाहून...
आरारा खतरनाक, गुलाबी साडीत ही मराठी अप्सरा कोण? सौंदर्य पाहून...
पांढऱ्या ड्रेसमध्ये करीनाच्या क्लासी अदा, चाहत्यांच्या नजरा हटेना
पांढऱ्या ड्रेसमध्ये करीनाच्या क्लासी अदा, चाहत्यांच्या नजरा हटेना
ChatGPT ला चुकूनही विचारू नका ‘हे’ प्रश्न, अन्यथा होईल थेट अटक
ChatGPT ला चुकूनही विचारू नका ‘हे’ प्रश्न, अन्यथा होईल थेट अटक
नाचणीचे 5 अद्भूत फायदे माहिती आहेत काय ?
नाचणीचे 5 अद्भूत फायदे माहिती आहेत काय ?
Airtel चा 199 रुपयांचा प्लान, मिळतील भन्नाट फायदे...
Airtel चा 199 रुपयांचा प्लान, मिळतील भन्नाट फायदे...
छत्रपती शिवाजी महाराजांचे हे 5 किल्ले सर करणं आजही ट्रेकर्ससाठी आहे मोठं आव्हान
छत्रपती शिवाजी महाराजांचे हे 5 किल्ले सर करणं आजही ट्रेकर्ससाठी आहे मोठं आव्हान
व्हिडीओ View more
फुटीरवादी नेत्यांमुळे आंबेडकरी चळवळीचं नुकसान; सचिन खरातांचा....
Sachin Kharat On Abhijeet Dipake : फुटीरवादी नेत्यांमुळे आंबेडकरी चळवळीचं नुकसान; सचिन खरातांचा अभिजीत दिपकेंवर थेट निशाणा, पण खरात असं का म्हणाले?
कोल्हापूर अंबाबाई मंदिरात आज दिवसभर देवीच्या मूर्तीचे दर्शन बंद
कोल्हापूर अंबाबाई मंदिरात आज दिवसभर देवीच्या मूर्तीचे दर्शन बंद
जिल्हा बँक निवडणुकीत राम शिंदेंचा मोठा निर्णय; म्हणाले, पदाची निष्पक्ष
Ahilyanagar Election : जिल्हा बँक निवडणुकीत राम शिंदेंचा मोठा निर्णय; म्हणाले, पदाची निष्पक्षता जपण्यासाठी...
राणेंचा उद्धव ठाकरेंवर हल्ला; आदित्य यांच्या पासपोर्ट जप्तीची मागणी
राणेंचा उद्धव ठाकरेंवर हल्ला; आदित्य यांच्या पासपोर्ट जप्तीची मागणी
'राऊतांना मोदींवर टीका करण्याचा अधिकार नाही', परिणय फुकेंचं वक्तव्य
Video :
मंगेश चिवटेंच्या उमेदवारीवर शहाजी बापू पाटलांचा यू-टर्न
मंगेश चिवटेंच्या उमेदवारीवर शहाजी बापू पाटलांचा यू-टर्न, विरोध मागे घेऊन प्रचारात सक्रिय
Video: ट्रिपल इंजिन सरकार विरोधात टोळीयुद्ध सुरू - हर्षवर्धन सपकाळ
Video: ट्रिपल इंजिन सरकार विरोधात टोळीयुद्ध सुरू - हर्षवर्धन सपकाळ
8 तास ड्युटी, अन्...; पोलिसांच्या कामाच्या तासांवर राऊतांच फडणवीसांना
Sanjay Raut : 8 तास ड्युटी, अन् 16 तास...; पोलिसांच्या कामाच्या तासांवर संजय राऊतांचं थेट मुख्यमंत्री फडणवीसांना पत्र
वर्धा पदवीधर मतदार संघात मविआला मोठा झटका; त्या नेत्याची बंडखोरी करत..
MVA : वर्धा पदवीधर मतदार संघात मविआला मोठा झटका; त्या नेत्याची बंडखोरी करत थेट मैदानात एंट्री
10 बाटल्या भरल्या अन् खळबळ उडाली; विहिरीतून पेट्रोलसदृश ज्वलनशील....
Sangli : 10 बाटल्या भरल्या अन् खळबळ उडाली; विहिरीतून पेट्रोलसदृश ज्वलनशील पदार्थ, व्हिडिओ बघाच