लोणचे प्लास्टिकच्या डब्यात ठेवावे की काचेच्या बरणीत? जाणून घ्या
आजकाल लोकं प्लास्टिकच्या कंटेनरमध्ये किंवा डब्यात लोणचे साठवतात. बाजारातही लोणचे फक्त प्लास्टिकच्या डब्यात विकले जाते. डॉक्टरांनी ह्याचे तोटे सांगितले आहेत. जाणून घेऊया.
तुम्ही लोणचे काचेच्या बरणीत ठेवता की प्लास्टिकच्या डब्यात? कशात ठेवणे योग्य? याविषयी तज्ज्ञांचा नेमका काय सल्ला आहे, हे पुढे वाचा. आपल्या आजीच्या हाताने बनवलेली चविष्ट लोणची आपल्याला आठवत असेल, जी त्यांनी प्रेमाने एका मोठ्या चिनी मातीच्या भांड्यात ठेवली होती. या भांड्यांना बरणी म्हणतात. तथापि, आजकाल लोक सोयीसाठी प्लास्टिकच्या डब्यांमध्ये लोणचे ठेवणे पसंत करतात, परंतु ही एक मोठी चूक असल्याचे सिद्ध होऊ शकते, जे आपल्या आरोग्यासाठी धोकादायक आहे.
प्लास्टिकच्या कंटेनरमध्ये लोणचे साठवल्यास कर्करोगाचा धोका वाढू शकतो. तज्ज्ञांनी इंस्टाग्रामवर एक व्हिडिओ शेअर केला आहे आणि प्लास्टिकच्या कार्टनमध्ये लोणचे साठवण्याच्या तोट्यांविषयी इशारा दिला आहे. त्यांच्या मते, लोणच्यात असलेले तेल, मीठ आणि मसाले प्लास्टिकच्या संपर्कात आल्यास त्यातून हानिकारक रसायने बाहेर पडून लोणच्यात जाऊ शकतात, ज्यामुळे हळूहळू शरीराचे नुकसान होते.
डॉ. तरंग कृष्णा (संदर्भ) यांचा हा इशारा लोकांसाठी एक मोठा धडा आहे की सोयीच्या नावाखाली आपण आपल्या आरोग्याशी तडजोड करू नये. जर तुम्हाला तुमच्या घरातील लोणचे केवळ चवदारच नव्हे तर आरोग्यदायी देखील हवे असेल तर प्लास्टिकऐवजी काच, चिकणमाती किंवा स्टीलची भांडी वापरणे हा सर्वोत्तम पर्याय आहे.
View this post on Instagram
प्लास्टिकच्या भांड्यात लोणचे ठेवण्याचे तोटे
डॉक्टरांच्या मते, लोणच्यात असलेले मीठ, तेल आणि मसाले प्लास्टिकच्या संपर्कात आल्यावर त्यातून बीपीए आणि थॅलेट्स सारखी हानिकारक रसायने वेगाने खेचतात. हे विष लोणच्यामध्ये विरघळतात आणि आपल्या शरीरात जातात आणि अंतःस्रावी व्यत्यय आणणाऱ्या लोकांसारखे कार्य करून आपल्या संप्रेरक प्रणालीत व्यत्यय आणू शकतात. त्यामुळे आपले लोणचेंही प्लास्टिकच्या खोक्यात साठवले असेल तर ते ताबडतोब काढून काचेच्या किंवा सिरॅमिकच्या बरणीत साठवावे, कारण ही आपल्या आरोग्यासाठी धोक्याची घंटा आहे.
लोणचे प्लास्टिकच्या डब्यात का टाकू नये?
लोणच्याला प्लास्टिकच्या कंटेनरमध्ये ठेवल्याने विषारी संयोजन तयार होते, कारण लोणच्यात मीठ, तेल आणि मसाले जास्त प्रमाणात असतात. जेव्हा हे सर्व घटक प्लास्टिकच्या संपर्कात येतात तेव्हा बीपीए आणि थॅलेट्स सारखी धोकादायक रसायने कंटेनरमधून बाहेर पडू लागतात. या रसायनांना ‘एंडोक्राइन डिसरप्टर्स’ म्हणतात, ज्यांचे कार्य शरीराच्या हार्मोनल सिस्टममध्ये व्यत्यय आणणे आहे. या रसायनांचे दीर्घकाळ सेवन केल्याने शरीरातील हार्मोनल असंतुलन, थायरॉईडची समस्या आणि कर्करोगासारख्या गंभीर आजारांचा धोका वाढू शकतो.
तेल आणि मीठाची प्लास्टिकवर प्रतिक्रिया
मॅरिनेडमधील तेल आणि क्षार प्लास्टिकमधून हानिकारक घटक काढून टाकण्याच्या आणि शोषून घेण्याच्या प्रक्रियेस गती देतात. यामुळे, प्लास्टिकमधून बाहेर पडणारी विषारी रसायने हळूहळू मॅरिनेडमध्ये विरघळतात आणि नंतर थेट आपल्या शरीरात प्रवेश करतात. याचा अर्थ असा आहे की जर लोणचे चुकीच्या बॉक्समध्ये ठेवले तर ते केवळ चवच देत नाही तर ही हानिकारक रसायने आपल्या आरोग्यास गंभीर हानी देखील पोहोचवू शकतात.
लोणचे साठवण्याची योग्य पद्धत कोणती?
जर आपल्याला आपले लोणचे जास्त काळ चवदार आणि निरोगी रहावे अशी इच्छा असेल तर ते साठवण्याचा उत्तम मार्ग म्हणजे ते सिरेमिक, ग्लास किंवा चिकणमातीच्या भांड्यात साठवणे. हे पारंपारिक कंटेनर लोणच्याची नैसर्गिक चव आणि पोषक द्रव्ये टिकवून ठेवतात, तसेच प्लास्टिकसारख्या कोणत्याही हानिकारक रासायनिक प्रतिक्रियांचा धोका टाळतात.
जुन्या पद्धती आजही प्रभावी
जुन्या काळात आजी नेहमी आरोग्यासाठी योग्य निवड करत असत आणि त्यांची शतकानुशतके जुनी शिकवणही आज विज्ञानाने सिद्ध केली आहे की लोणचे नेहमी सिरॅमिक किंवा काचेच्या भांड्यात ठेवले पाहिजे.
लोणचे कसे साठवायचे ?
पुढच्या वेळी जेव्हा तुम्ही लोणचे खावाल, तेव्हा ते कोणत्या भांड्यात ठेवले आहे हे तपासण्याची खात्री करा. चव तसेच आपल्या आरोग्यासाठी, प्लास्टिक सोडून पारंपरिक जार घेणे शहाणपणाचे आहे. यामध्ये, आपले लोणचे वर्षानुवर्ष खाण्यास सुरक्षित असेल आणि लवकर खराब होणार नाही.
(डिस्क्लेमर: या आर्टिकलमध्ये देण्यात आलेली माहिती व उपाय हे सामान्य ज्ञानावर आधारित आहेत. आमचा याला दुजोरा नाही. ते अवलंबण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला जरूर घ्यावा.)
