AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Vande Bharat Sleeper Train : इंजिन कुठेच दिसत नाही, मग ट्रेन धावते कशी? वंदे भारतचं भन्नाट तंत्रज्ञान जाणून घ्या

वंदे भारत स्लीपर ट्रेनला पारंपरिक रेल्वेप्रमाणे स्वतंत्र इंजिन जोडलेले नसते. मग ही ट्रेन वेग कसा पकडते? असा प्रश्न तुम्हाला पण पडला असेल तर जाणून घ्या वंदे भारत स्लीपर ट्रेनच्या या आधुनिक तंत्रज्ञानामागचं रहस्य.

| Updated on: Nov 06, 2026 | 6:32 PM
Share
देशात वंदे भारत स्लीपर ट्रेन उपलब्ध होत आहेत. आतापर्यंत या ट्रेनच्या तीन स्लीपर आवृत्त्या सुरू करण्यात आल्या आहेत. वंदे भारत स्लीपर ट्रेन हावडा-गुवाहाटी, नवी दिल्ली-वाराणसी आणि मुंबई-बंगळूरू दरम्यान धावत आहेत. रेल्वे लवकरच टप्प्याटप्प्याने त्यांचा अधिक प्रदेशांमध्ये विस्तार करण्याची योजना आखत आहे. नियमित वंदे भारत ट्रेनच्या तुलनेत, या स्लीपर ट्रेनमध्ये अनेक प्रकारच्या सुविधा उपलब्ध असतील. यामध्ये विमानासारख्या आलिशान सुविधा असतील. यामध्ये उत्तम कुशनिंग, बायो टॉयलेट्स आणि आधुनिक स्वयंपाकघरे असतील.

देशात वंदे भारत स्लीपर ट्रेन उपलब्ध होत आहेत. आतापर्यंत या ट्रेनच्या तीन स्लीपर आवृत्त्या सुरू करण्यात आल्या आहेत. वंदे भारत स्लीपर ट्रेन हावडा-गुवाहाटी, नवी दिल्ली-वाराणसी आणि मुंबई-बंगळूरू दरम्यान धावत आहेत. रेल्वे लवकरच टप्प्याटप्प्याने त्यांचा अधिक प्रदेशांमध्ये विस्तार करण्याची योजना आखत आहे. नियमित वंदे भारत ट्रेनच्या तुलनेत, या स्लीपर ट्रेनमध्ये अनेक प्रकारच्या सुविधा उपलब्ध असतील. यामध्ये विमानासारख्या आलिशान सुविधा असतील. यामध्ये उत्तम कुशनिंग, बायो टॉयलेट्स आणि आधुनिक स्वयंपाकघरे असतील.

1 / 5
पण वंदे भारत स्लीपर ट्रेनची खासियत ही आहे की, या ट्रेनना इंजिन नसते. साधारणपणे, ट्रेनला पुढे आणि मागे इंजिन असतात. डिझेल आणि इलेक्ट्रिक इंजिन असतात. या इंजिनमधून निर्माण होणाऱ्या ऊर्जेवर ट्रेन धावतात. पण वंदे भारत स्लीपर ट्रेनला इंजिन नसते. त्यात फक्त लोको पायलट्ससाठी केबिन असतात. आणि इंजिनशिवाय या ट्रेन कशा धावतील, याबद्दल सर्वांनाच शंका आहे.

पण वंदे भारत स्लीपर ट्रेनची खासियत ही आहे की, या ट्रेनना इंजिन नसते. साधारणपणे, ट्रेनला पुढे आणि मागे इंजिन असतात. डिझेल आणि इलेक्ट्रिक इंजिन असतात. या इंजिनमधून निर्माण होणाऱ्या ऊर्जेवर ट्रेन धावतात. पण वंदे भारत स्लीपर ट्रेनला इंजिन नसते. त्यात फक्त लोको पायलट्ससाठी केबिन असतात. आणि इंजिनशिवाय या ट्रेन कशा धावतील, याबद्दल सर्वांनाच शंका आहे.

2 / 5
वंदे भारत स्लीपर ट्रेनमध्ये इंजिनऐवजी मोटर्स असतात. ह्या ट्रेनच्या डब्यांमध्ये बसवलेल्या असतात. या मोटर्समधून निर्माण होणाऱ्या शक्तीवर ट्रेन चालते. प्रत्येक दुसऱ्या डब्याखाली एक मोटर बसवलेली असते. उदाहरणार्थ, जर १६ डबे असतील, तर ८ डब्यांखाली मोटर्स बसवलेल्या असतात. एकूण ३२ मोटर्स बसवलेल्या आहेत, प्रत्येक डब्याखाली ४ मोटर्स आहेत. ह्या सर्व मोटर्स मिळून १२,८७० हॉर्सपॉवर शक्ती निर्माण करतात.

वंदे भारत स्लीपर ट्रेनमध्ये इंजिनऐवजी मोटर्स असतात. ह्या ट्रेनच्या डब्यांमध्ये बसवलेल्या असतात. या मोटर्समधून निर्माण होणाऱ्या शक्तीवर ट्रेन चालते. प्रत्येक दुसऱ्या डब्याखाली एक मोटर बसवलेली असते. उदाहरणार्थ, जर १६ डबे असतील, तर ८ डब्यांखाली मोटर्स बसवलेल्या असतात. एकूण ३२ मोटर्स बसवलेल्या आहेत, प्रत्येक डब्याखाली ४ मोटर्स आहेत. ह्या सर्व मोटर्स मिळून १२,८७० हॉर्सपॉवर शक्ती निर्माण करतात.

3 / 5
ट्रेनला वीजपुरवठा करण्यासाठी चालकाच्या केबिनमध्ये एक पॅन्टोग्राफ बसवलेला असतो. तो २५,००० व्होल्टचा विद्युत प्रवाह स्वीकारतो आणि डब्याखाली असलेल्या ट्रान्सफॉर्मरकडे पाठवतो. कन्व्हर्टर्स या विद्युत प्रवाहाचे डीसी विजेमध्ये रूपांतर करतात आणि डब्यातील मोटर्सना कमी व्होल्टेजची वीज पुरवतात. चाकांमधील कपलिंग आणि गिअर बॉक्सेसद्वारे ट्रेनला एकाच वेळी अनेक व्हील मोटर्सकडून वीज मिळते. या विजेच्या जोरावर ट्रेन धावते.

ट्रेनला वीजपुरवठा करण्यासाठी चालकाच्या केबिनमध्ये एक पॅन्टोग्राफ बसवलेला असतो. तो २५,००० व्होल्टचा विद्युत प्रवाह स्वीकारतो आणि डब्याखाली असलेल्या ट्रान्सफॉर्मरकडे पाठवतो. कन्व्हर्टर्स या विद्युत प्रवाहाचे डीसी विजेमध्ये रूपांतर करतात आणि डब्यातील मोटर्सना कमी व्होल्टेजची वीज पुरवतात. चाकांमधील कपलिंग आणि गिअर बॉक्सेसद्वारे ट्रेनला एकाच वेळी अनेक व्हील मोटर्सकडून वीज मिळते. या विजेच्या जोरावर ट्रेन धावते.

4 / 5
ट्रेन जास्त वेगाने धावत असतानाही, आतील धक्के टाळण्यासाठी डब्यांच्या खाली स्टीलचे स्प्रिंग आणि डॅम्पर्स असतात. सर्व डबे हवेने भरलेल्या स्प्रिंगवर असतात. हे खाली प्लॅटफॉर्मवर बसवलेले असतात. यामुळे, ट्रेन कितीही वेगवान असली तरी, आतील लोकांना कोणतेही धक्के जाणवत नाहीत. जेव्हा ब्रेक लावले जातात, तेव्हा खाली असलेले मोटर्स ट्रान्सफॉर्मरप्रमाणे काम करतात आणि वीज निर्माण करून पाठवतात.

ट्रेन जास्त वेगाने धावत असतानाही, आतील धक्के टाळण्यासाठी डब्यांच्या खाली स्टीलचे स्प्रिंग आणि डॅम्पर्स असतात. सर्व डबे हवेने भरलेल्या स्प्रिंगवर असतात. हे खाली प्लॅटफॉर्मवर बसवलेले असतात. यामुळे, ट्रेन कितीही वेगवान असली तरी, आतील लोकांना कोणतेही धक्के जाणवत नाहीत. जेव्हा ब्रेक लावले जातात, तेव्हा खाली असलेले मोटर्स ट्रान्सफॉर्मरप्रमाणे काम करतात आणि वीज निर्माण करून पाठवतात.

5 / 5
Follow Us
गोकुळमध्ये रडीचा डाव खेळणं बंद करा; भाजपवर ठाकरेंचा जोरदार हल्लाबोल
Raj Thackeray On Gokul : गोकुळमध्ये रडीचा डाव खेळणं बंद करा; भाजपवर राज ठाकरेंचा जोरदार हल्लाबोल
अजित पवारांच्या राष्ट्रवादीत उलथापालथ होण्याची शक्यता...
NCP : अजित पवारांच्या राष्ट्रवादीत उलथापालथ होण्याची शक्यता; त्या बड्या नेत्याच्या दाव्याने राजकीय वर्तुळात खळबळ
अजितदादा असते तर दोन्ही राष्ट्रवादी...; सुनील तटकरे यांचं मोठं विधान
Sunil Tatkare : अजितदादा असते तर दोन्ही राष्ट्रवादी...; सुनील तटकरे यांचं  मोठं विधान
दोन्ही राष्ट्रवादी एकत्र येणार? शरद पवार-प्रफुल्ल पटेल भेटीनंतर राजकीय
NCP Merger : दोन्ही राष्ट्रवादी एकत्र येणार? शरद पवार-प्रफुल्ल पटेल भेटीनंतर राजकीय वर्तुळात चर्चांना उधाण
मुख्यमंत्री फडणवीसांचा सुप्रिया सुळेंना फोन; शरद पवारांच्या.....
Devendra Fadnavis Calls Supriya Sule : मुख्यमंत्री फडणवीसांचा सुप्रिया सुळेंना फोन; शरद पवारांच्या प्रकृतीची घेतली सविस्तर माहिती
अजितदादा हयात असते तर 12 फेब्रुवारीलाच दोन्ही राष्ट्रवादी एकत्र...
अजितदादा हयात असते तर 12 फेब्रुवारीलाच दोन्ही राष्ट्रवादी एकत्र आल्या असत्या; सुनील तटकरेंचा मोठा खुलासा!
शरद पवारांच्या भेटीगाठींवरून रोहित पवारांचा भाजपला सूचक इशारा; पार्थ..
शरद पवारांच्या भेटीगाठींवरून रोहित पवारांचा भाजपला सूचक इशारा; पार्थ आणि सुनेत्रा पवारांबाबत काय म्हणाले?
मोठी बातमी! मृत्यूपूर्वी वैभव चव्हाण यांची कथित ऑडिओ क्लिप व्हायरल...
मोठी बातमी! मृत्यूपूर्वी वैभव चव्हाण यांची कथित ऑडिओ क्लिप व्हायरल; क्रीडा घोटाळ्याचा पर्दाफाश केल्याचा दावा
महाराष्ट्र राज्याला मिळणार राष्ट्रीय पुरस्कार! नवीकरणीय ऊर्जा...
महाराष्ट्र राज्याला मिळणार राष्ट्रीय पुरस्कार! नवीकरणीय ऊर्जा क्षेत्रातील कामगिरीचा गौरव
गोकुळमध्ये भाजपचे 5 संचालक नेमलेच कसे? राज ठाकरेंचा थेट सवाल!
Raj Thackeray : गोकुळमध्ये भाजपचे 5 संचालक नेमलेच कसे? राज ठाकरेंचा थेट सवाल!