AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

केळी नेहमी वाकडीच का असतात? आजवर कोणीही तुम्हाला सांगितले नसेल कारण

केळी नेहमी वाकडी का असतात? यामागील 'नकारात्मक प्रकाशानुवर्तन' हे रंजक वैज्ञानिक कारण आणि सूर्यप्रकाश मिळवण्यासाठी केळ्याची होणारी वाढ याबद्दलची सविस्तर माहिती.

| Updated on: May 14, 2026 | 3:22 PM
Share
केळी हे जगातील लोकप्रिय फळांपैकी एक आहे. आपण रोजच्या आहारात नेहमी केळी खातो. सफरचंद, संत्री किंवा टरबूज यांसारखी फळे गोल असतात, मात्र केळ्यालाच विशिष्ट बाक असतो.

केळी हे जगातील लोकप्रिय फळांपैकी एक आहे. आपण रोजच्या आहारात नेहमी केळी खातो. सफरचंद, संत्री किंवा टरबूज यांसारखी फळे गोल असतात, मात्र केळ्यालाच विशिष्ट बाक असतो.

1 / 6
पण तुम्ही कधी विचार केला आहे का की केळी नेहमी वाकडीच का असतात? या प्रश्नाचे उत्तर कोणत्याही योगायोगात नसून एका रंजक वैज्ञानिक प्रक्रियेत दडलेले आहे.

पण तुम्ही कधी विचार केला आहे का की केळी नेहमी वाकडीच का असतात? या प्रश्नाचे उत्तर कोणत्याही योगायोगात नसून एका रंजक वैज्ञानिक प्रक्रियेत दडलेले आहे.

2 / 6
केळी जेव्हा झाडावर उगवायला सुरुवात होते, तेव्हा ती लहान आणि सरळ असतात. मात्र, जसजशी त्यांची वाढ होते, तसतसा त्यांचा आकार बदलू लागतो. केळी एका मोठ्या घडाला जोडलेली असतात. गुरुत्वाकर्षणामुळे तो घड खालच्या दिशेने झुकलेला असतो.

केळी जेव्हा झाडावर उगवायला सुरुवात होते, तेव्हा ती लहान आणि सरळ असतात. मात्र, जसजशी त्यांची वाढ होते, तसतसा त्यांचा आकार बदलू लागतो. केळी एका मोठ्या घडाला जोडलेली असतात. गुरुत्वाकर्षणामुळे तो घड खालच्या दिशेने झुकलेला असतो.

3 / 6
केळ्याच्या फळाला वाढीसाठी भरपूर सूर्यप्रकाशाची गरज असते. विज्ञानाच्या भाषेत या प्रक्रियेला 'नेगेटिव्ह जिओट्रॉपिझम' (Negative Geotropism) किंवा 'नकारात्मक प्रकाशानुवर्तन' असे म्हणतात. याचा अर्थ असा की, हे फळ जमिनीच्या गुरुत्वाकर्षणाविरुद्ध आणि सूर्यप्रकाशाच्या दिशेने वाढण्याचा प्रयत्न करते.

केळ्याच्या फळाला वाढीसाठी भरपूर सूर्यप्रकाशाची गरज असते. विज्ञानाच्या भाषेत या प्रक्रियेला 'नेगेटिव्ह जिओट्रॉपिझम' (Negative Geotropism) किंवा 'नकारात्मक प्रकाशानुवर्तन' असे म्हणतात. याचा अर्थ असा की, हे फळ जमिनीच्या गुरुत्वाकर्षणाविरुद्ध आणि सूर्यप्रकाशाच्या दिशेने वाढण्याचा प्रयत्न करते.

4 / 6
जेव्हा केळी जास्तीत जास्त सूर्यप्रकाश मिळवण्यासाठी वरच्या दिशेने वळतात, तेव्हा त्यांच्या मूळ संरचनेत बाक निर्माण होतो. खालून गुरुत्वाकर्षण आणि वरून सूर्यप्रकाशाची ओढ या दोन शक्तींच्या प्रभावामुळे केळ्याला हा वक्र आकार प्राप्त होतो.

जेव्हा केळी जास्तीत जास्त सूर्यप्रकाश मिळवण्यासाठी वरच्या दिशेने वळतात, तेव्हा त्यांच्या मूळ संरचनेत बाक निर्माण होतो. खालून गुरुत्वाकर्षण आणि वरून सूर्यप्रकाशाची ओढ या दोन शक्तींच्या प्रभावामुळे केळ्याला हा वक्र आकार प्राप्त होतो.

5 / 6
त्यामुळे आता पुढच्या वेळी जेव्हा तुम्ही केळे खाल, तेव्हा लक्षात ठेवा की केळ्याचा हा वाकडा आकार म्हणजे सूर्यापर्यंत पोहोचण्यासाठी त्या फळाने केलेली धडपड असते. निसर्गाच्या या अनोख्या प्रक्रियेमुळेच आपल्याला केळी नेहमी वक्र स्वरूपात पाहायला मिळतात.

त्यामुळे आता पुढच्या वेळी जेव्हा तुम्ही केळे खाल, तेव्हा लक्षात ठेवा की केळ्याचा हा वाकडा आकार म्हणजे सूर्यापर्यंत पोहोचण्यासाठी त्या फळाने केलेली धडपड असते. निसर्गाच्या या अनोख्या प्रक्रियेमुळेच आपल्याला केळी नेहमी वक्र स्वरूपात पाहायला मिळतात.

6 / 6
Follow Us
भाऊबीजेला उद्धव आणि राज ठाकरे एकत्र, कौटुंबिक फोटोंनी लक्ष वेधलं!
भाऊबीजेला उद्धव आणि राज ठाकरे एकत्र, कौटुंबिक फोटोंनी लक्ष वेधलं!
पंकजा मुंडेंच्या रामटेक बंगल्यावर धनंजय मुंडेंची भाऊबीज; पाहा खास क्षण
Dhananjay Munde : पंकजा मुंडे यांच्या रामटेक बंगल्यावर धनंजय मुंडेंची भाऊबीज; पाहा खास क्षण
ठाकरे बंधूंचा कौटुंबिक स्नेह! भाऊबीजेच्या निमित्ताने ठाकरे बंधू एकत्र
Thackeray Brothers : ठाकरे बंधूंचा कौटुंबिक स्नेह! भाऊबीजेच्या निमित्ताने ठाकरे बंधू पुन्हा एकत्र
दोन्ही NCP विलिनीकरणाबाबत राऊतांचं मोठं वक्तव्य; बावनकुळे काय म्हणाले?
Chandrashekhar Bawankule : दोन्ही NCP विलिनीकरणाबाबत राऊतांचं मोठं वक्तव्य; बावनकुळे काय म्हणाले?
अजितदादांचा अपघात की घातपात? उमेश पाटलांच्या विधानाने महाराष्ट्र...
अजितदादांचा अपघात की घातपात? उमेश पाटलांच्या विधानाने महाराष्ट्राच्या राजकारणात खळबळ!
रोहित पवारांकडून सोनिया गांधींच्या आत्मचरित्राचं भरभरून कौतुक; म्हणाले
रोहित पवारांकडून सोनिया गांधींच्या आत्मचरित्राचं भरभरून कौतुक; म्हणाले, जीवनप्रवास प्रेरणादायी!
राजकारणापलीकडचं बहीण-भावाचं नातं! प्रसाद लाड आणि चित्रा वाघ यांनी...
राजकारणापलीकडचं बहीण-भावाचं नातं! प्रसाद लाड आणि चित्रा वाघ यांनी साजरी केली भाऊबीज
विलीनीकरणाबाबत सुनेत्रा पवारांची एका वाक्यात प्रतिक्रिया; नेमकं काय...
Sunetra Pawar : विलीनीकरणाबाबत सुनेत्रा पवारांची एका वाक्यात प्रतिक्रिया; नेमकं काय म्हणाल्या?
अमित शाह रविवारी पुणे दौऱ्यावर; तीन कार्यक्रमांसह राजकीय बैठकांकडे...
अमित शाह रविवारी पुणे दौऱ्यावर; तीन कार्यक्रमांसह राजकीय बैठकांकडे सर्वांचे लक्ष!
नागपुरात दिवाळीत आगीच्या 40 हून अधिक घटना; आता 106 फायर हायड्रंट्स उभा
Nagpur : नागपुरात दिवाळीत आगीच्या 40 हून अधिक घटना; आता 106 फायर हायड्रंट्स उभारणार!