AQI

Sign In

Subscribe Whatsapp Channel

LATEST NEWS महाराष्ट्र BUDGET मुंबई पुणे क्रीडा सिनेमा Reels Videos फोटो गॅलरी राजकारण क्राईम राष्ट्रीय आंतरराष्ट्रीय बिझनेस हेल्थ लाईफस्टाईल राशीभविष्य अध्यात्म वेब स्टोरीज Topics

GK : रेल्वेच्या रुळाखाली दगड का टाकले जातात? लॉजिक वाचून थक्कच व्हाल!

रेल्वे रुळाच्या खाली छोटे छोटे दगड टाकले जातात. हे दगड टाकण्यामागे नेमके कारण काय असते? याची अनेकांना कल्पना नसते. हेच कारण जाणून घेऊ या...

Prajwal Dhage | Updated on: Jan 01, 2026 | 10:52 PM

भारतातील रेल्वेचा प्रवास हा इतर प्रवासाच्या साधनांच्या तुलनेत सर्वात सुरक्षित मानला जातो. रोज लाखो लोक रेल्वेने प्रवास करतात. परंतु रेल्वे ज्या रुळावरून धावते, तो रेल्वेरुळ तुम्ही कधी निरखून पाहिला आहे का? या रेल्वेरुळाच्या मध्ये छोटे-छोटे दगड टाकलेले असतात. हे दगड का टाकलेले असतात यामागचे कारण आज जाणून घेऊ या.... — भारतातील रेल्वेचा प्रवास हा इतर प्रवासाच्या साधनांच्या तुलनेत सर्वात सुरक्षित मानला जातो. रोज लाखो लोक रेल्वेने प्रवास करतात. परंतु रेल्वे ज्या रुळावरून धावते, तो रेल्वेरुळ तुम्ही कधी निरखून पाहिला आहे का? या रेल्वेरुळाच्या मध्ये छोटे-छोटे दगड टाकलेले असतात. हे दगड का टाकलेले असतात यामागचे कारण आज जाणून घेऊ या....
1 / 5

अभियांत्रिकीच्या भाषेत या छोट्या-छोट्या दगडांना बॅलास्ट असे म्हणतात. या बॅलास्टच्या मदतीने रेल्वे रुळावरून सुरक्षितपणे धावते. रेल्वेचा अपघात होत नाही. रेल्वे रुळावर असणारे हे छोटे दगड कठोर असतात. ते गुळगुळीत नसतात. — अभियांत्रिकीच्या भाषेत या छोट्या-छोट्या दगडांना बॅलास्ट असे म्हणतात. या बॅलास्टच्या मदतीने रेल्वे रुळावरून सुरक्षितपणे धावते. रेल्वेचा अपघात होत नाही. रेल्वे रुळावर असणारे हे छोटे दगड कठोर असतात. ते गुळगुळीत नसतात.
2 / 5

लाकडी किंवा सिमेंटच्या ब्लॉकवर रेल्वे रुळ अंथरला जातो. हेच ब्लॉक घट्ट राहावेत. त्यांची जागा बदलू नये म्हणून रुळाच्या खाली बॅलास्ट टाकले जातात. जेव्हा हजारो टन वजन असलेली रेल्वे या रुळावरून जाते तेव्हा बॅलास्टमुळेच ब्लॉक त्यांच्या जागेवर स्थिर राहतात. — लाकडी किंवा सिमेंटच्या ब्लॉकवर रेल्वे रुळ अंथरला जातो. हेच ब्लॉक घट्ट राहावेत. त्यांची जागा बदलू नये म्हणून रुळाच्या खाली बॅलास्ट टाकले जातात. जेव्हा हजारो टन वजन असलेली रेल्वे या रुळावरून जाते तेव्हा बॅलास्टमुळेच ब्लॉक त्यांच्या जागेवर स्थिर राहतात.
3 / 5

रेल्वे वेगाने जाते तेव्हा ब्लॉकवर बल आणि वजन दोन्हीही ब्लॉकवर पडते. अशा स्थितीत ब्लॉकचे नुकसान होऊ नये म्हणूनही बॅलास्ट खूप मदतीला येतात. पावसाचे पाणी रेल्वे रुळाचा सर्वात मोठा शत्रू आहे. या पाण्याचा जमिनीत लवकरात लवकर निचरा व्हावा यासाठीदेखील हे बॅलास्ट फार उपयोगी पडतात. — रेल्वे वेगाने जाते तेव्हा ब्लॉकवर बल आणि वजन दोन्हीही ब्लॉकवर पडते. अशा स्थितीत ब्लॉकचे नुकसान होऊ नये म्हणूनही बॅलास्ट खूप मदतीला येतात. पावसाचे पाणी रेल्वे रुळाचा सर्वात मोठा शत्रू आहे. या पाण्याचा जमिनीत लवकरात लवकर निचरा व्हावा यासाठीदेखील हे बॅलास्ट फार उपयोगी पडतात.
4 / 5

बॅलास्ट फार उपयोगी असल्याने त्यांची देखभाल करणे गरचेचे असते. रेल्वेच्या वजनामुळे हे बॅलास्ट तुटतात. त्यांचा चुरा होतो. त्यामुळे वेळोवेळी ते बदलले जातात. डीप स्क्रिनिंग आणि टॅपिंग हे तंत्र वापरून जुने बॅलास्ट बदलून नवे बॅलास्ट अंथरले जातात. — बॅलास्ट फार उपयोगी असल्याने त्यांची देखभाल करणे गरचेचे असते. रेल्वेच्या वजनामुळे हे बॅलास्ट तुटतात. त्यांचा चुरा होतो. त्यामुळे वेळोवेळी ते बदलले जातात. डीप स्क्रिनिंग आणि टॅपिंग हे तंत्र वापरून जुने बॅलास्ट बदलून नवे बॅलास्ट अंथरले जातात.
5 / 5

Related Photo Gallery

गर्भवती महिलेने पॅरासिटामोल गोळी घ्यावी का? शेवटी शंका मिटली!.

या देशात आहेत सर्वात जास्त 'हँडसम' लोक, भारताचा कितवा क्रमांक?.

लवकरच क्रिकेटपटू रोहित शर्मा होणार डॉक्टर, कसं काय ते सर्व समजून घ्या.

मोराच्या पिसाऱ्यात किती पिसं? का गळतो पिसारा, कारण काय.

दरदिवशी बॉर्डर 2 फिल्मचे थिएटरमध्ये इतके हजार शोज, सिनेमा किती तासांचा.

आनंदाची बातमी! सोन्याच्या दरात चांगलीच घसरण, आजचा 10 ग्रॅमचा भाव किती?.

विद्यार्थ्यांच्या तक्रारींना कंटाळले एसटीचे कर्मचारी, सुरु केले आंदोलन.

घरात तोडफोड न करता वास्तुदोष कसा दूर करायचा? एक बदल अन् लगेच रिझल्ट.

संपत्तीच्या बाबतीत रानी मुखर्जी नवऱ्यापेक्षा 7200 कोटींनी मागे.

भारत न्यूझीलंड टी20 मालिकेसाठी बीसीसीआयने बॅट तोडल्या, कारण की....

Visual Stories View more

जीवनाची 7 आश्चर्यकारक तथ्ये जी तुम्हाला हादरवून सोडतील

फूल चार्जवर 5 दिवसांचा बॅकअप, 86 टक्के स्वस्त मिळतेय हे स्मार्टवॉच

100 रुपयात मिळेल रेल्वे स्थानकात रुम, पाहा कशी ?

तांदळाच्या आकाराचा डीव्हाईस, करेल हदयाचा आजार बरा

Urad Dal : उडदाची डाळ कोणी खाऊ नये ?

पोस्टाच्या योजनेत दररोज 333 रुपये वाचवा, आणि 17 लाख मिळवा, काय योजना?

Most Read Stories

बॅचलर मुलींच्या रुममध्ये लावलाय हा शेवटचा नियम; मुलांनी न वाचलेला बरा!.

केडीएमसी महापौरपदासाठी अनुसूचित जमातीचं आरक्षण जाहीर.

अकबर-औरंगजेबापासून सलीमपर्यंत कोणते अन्नपदार्थ खाल्ले जायचे, जाणून घ्य.

Height Growth Diet: या भाज्यांमुळे लवकर वाढते उंची, मुलांच्या आहारात...

Latest Articles View more

बॅचलर मुलींच्या रुममध्ये लावलाय हा शेवटचा नियम; मुलांनी न वाचलेला बरा!.

अकबर-औरंगजेबापासून सलीमपर्यंत कोणते अन्नपदार्थ खाल्ले जायचे, जाणून घ्य.

Height Growth Diet: या भाज्यांमुळे लवकर वाढते उंची, मुलांच्या आहारात...

गर्भवती महिलेने पॅरासिटामोल गोळी घ्यावी का? शेवटी शंका मिटली!.

एमआयएमच्या नगरसेविका सहर शेख अडचणीत, पोलिसांचा मोठा निर्णय.

व्हिडीओ View more

T20 विश्वचषक स्पर्धेतून मोठी बातमी; 'हा' संघ थेट बाहेर.

एकाच वेळी 7 घरांमध्ये चोरी; लाखोंची रक्कम लंपास.

मुंबईच्या महापौरपदाचा मान महिलेला मिळताच भाजपची पहिली प्रतिक्रिया.

महापौर आरक्षण सोडतीवरून ठाकरे गट नाराज, मिसाळ यांनी सांगितले नियम.

ST प्रवर्गाच्या चिठ्ठ्या का टाकल्या नाहीत? पेडणेकरांचा सवाल.

महापौरपदाच्या आरक्षणाने इच्छुकांच्या आशांवर पाणी; पुण्यात मोठा ट्विस्ट.

मुंबईत आवाज भाजपचाच... खुल्या प्रवर्गातील महिलांसाठी महापौरपद राखीव.

29 महापालिकांच्या महापौरपदासाठी आरक्षण सोडत निघाली आहे.

छत्रपती संभाजीनगरमध्ये भाजप–शिंदे सेनेची युती 24 तासांतच कोसळली?.

ठाकरे बंधूंच्या मनोमिलनात पहिला मीठाचा खडा, कल्याण-डोंबिवलीतच सुरुंग.

मेन्यू

रिल्स

व्हिडीओ

फोटोगॅलरी