मावळ विधानसभा निवडणूक निकाल 2024

मावळ विधानसभा मतदारसंघ महाराष्ट्राच्या राजकारणात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावत आहे. या क्षेत्राचा ऐतिहासिक महत्त्व देखील आहे, कारण हा भाग छत्रपति शिवाजी महाराजांच्या मराठा साम्राज्याच्या संस्थापकाचा पहिला निवासस्थान होता. मावळ क्षेत्रातील स्थानिक लोक 'मावळे' म्हणून ओळखले जात होते, आणि याच कारणाने या क्षेत्राला मावळ असे नाव प्राप्त झाले.

सध्याच्या महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीत सर्व समीकरणे बदललेली आहेत. विविध मोठ्या राजकीय पक्षांनी दोन प्रमुख आघाड्यांमध्ये एकत्र येऊन निवडणुका लढविण्याचे ठरवले आहे. एक आघाडी म्हणजे महायुती आहे ज्यात भारतीय जनता पार्टी (भा.ज.पा.) आहे, तर दुसरी आघाडी महा विकास आघाडी (एम.व्ही.ए.) आहे ज्यात काँग्रेस, शिवसेना (उद्धव ठाकरे गट) आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस पार्टी (एन.सी.पी.) समाविष्ट आहे.

महाराष्ट्रातील २८८ विधानसभा मतदारसंघांमध्ये २० नोव्हेंबर रोजी मतदान होईल, आणि २३ नोव्हेंबरला मतमोजणी होईल. या निवडणुकीत सर्व राजकीय समीकरणे बदललेली आहेत. पूर्वी काँग्रेसचे विरोधक असलेल्या शिवसेनेमध्ये सध्या दोन गट झाले आहेत. एक गट भाजपाच्या बाजूने आहे, तर दुसरा गट काँग्रेससोबत निवडणुका लढवित आहे. तसेच, एनसीपी देखील दोन गटांमध्ये विभक्त झाली आहे. त्यामुळे मावळ विधानसभा मतदारसंघात महायुती आणि महा विकास आघाडी यामध्ये रोचक लढत होईल, असे अनुमान आहे.

मावळ विधानसभा क्षेत्राची राजकीय पार्श्वभूमी:

राजकीय दृष्टिकोनातून मावल विधानसभा क्षेत्रात सुरुवातीला भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचा प्रभाव अधिक होता. १९६२ मध्ये येथे काँग्रेसचे उमेदवार नामदेव मोहल यांनी विजय मिळवला, आणि १९६७ मध्ये रघुनाथ सतकर देखील काँग्रेसच्या तिकिटावर निवडून आले. परंतु १९७२ मध्ये या क्षेत्राच्या राजकारणात बदल झाला, आणि भारतीय जनसंघाचे उमेदवार कृष्णराव भेगडे यांनी विजय मिळवला. त्यानंतर १९७८ मध्ये काँग्रेसने पुन्हा आपला प्रभाव वाढवला आणि कृष्णराव भेगडे यांनी काँग्रेसच्या तिकिटावरच निवडणुकीत विजय मिळवला.

१९८० मध्ये बी. एस. गडे पाटील काँग्रेसचे उमेदवार म्हणून विजयी झाले, आणि त्यानंतर १९८५ व १९९० मध्ये मदनलाल बाफना यांनी काँग्रेसच्या तिकिटावर सलग दोन वेळा निवडणूक जिंकली.

भाजपचा प्रवेश:

१९९५ च्या निवडणुकीने मावल विधानसभा क्षेत्राच्या राजकारणात मोठा बदल घडवला, जेव्हा भाजपाचे उमेदवार रुपलेखा धोर यांनी काँग्रेसचा गड सर केला आणि मावळ सीट भाजपाच्या खात्यात जमा केली. यानंतर भाजपाचा प्रभाव या क्षेत्रात वाढत गेला. १९९९ आणि २००४ मध्ये भाजपाचे उमेदवार दिगंबर भेगडे यांनी विजय मिळवला. त्यानंतर २००९ आणि २०१४ मध्ये भाजपाचे बाळा भेगडे यांनी सलग दोन वेळा निवडणूक जिंकून भाजपाची पकड आणखी मजबूत केली.

२०१९ मध्ये मावळ विधानसभा क्षेत्रात एक मोठा टर्निंग पॉइंट पाहायला मिळाला. यावेळी एनसीपीचे उमेदवार सुनील शेलके यांनी भाजपाचे बाळा भेगडे यांना पराभूत करून ही सीट एनसीपीच्या नावावर केली. यामुळे एनसीपीने या क्षेत्रात आपली उपस्थिती नोंदवली.