AQI

Sign In

Subscribe Whatsapp Channel

LATEST NEWS महाराष्ट्र मुंबई पुणे क्रीडा सिनेमा Reels Videos फोटो गॅलरी राजकारण क्राईम राष्ट्रीय आंतरराष्ट्रीय बिझनेस हेल्थ लाईफस्टाईल राशीभविष्य अध्यात्म वेब स्टोरीज Topics

GK : भारतात नोटा छापायचा नियम काय? RBI मनाला वाटेल तेवढ्या नोटा का छापू शकत नाही?

आरबीआयला नोटा छापण्याचा अधिकार असतो. परंतु हा अधिकार असूनही आरबीआय मनाला वाटले तेवढ्या नोटा छापू शकत नाही. त्यामागचे नेमके कारण अनेकांना माहिती नाही.

Prajwal Dhage | Updated on: Jan 05, 2026 | 7:57 PM

जेव्हा महागाई वाढते तेव्हा नोकऱ्या कमी होतात. सोबतच सामान्य लोकांच्या खिशाला जास्त झळ बसते. त्यामुळेच अशा स्थितीत भारताची रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया पैसे छापून लोकांच्या हातात पैसे का देत नाही? असा प्रश्न विचारला जातो. सोबतच आरबीआयकडे नोटा छापण्याचा अधिकार असेल तर भरपूर साऱ्य नोटा छापून आरबीआय देशावर असलेले कर्ज का कमी करत नाही? हादेखील प्रश्न उपस्थित केला जातो. त्यामुळेच आता आरबीआय आणि नोटा छापण्याचा अधिकार याविषयी जाणून घेऊ या... — जेव्हा महागाई वाढते तेव्हा नोकऱ्या कमी होतात. सोबतच सामान्य लोकांच्या खिशाला जास्त झळ बसते. त्यामुळेच अशा स्थितीत भारताची रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया पैसे छापून लोकांच्या हातात पैसे का देत नाही? असा प्रश्न विचारला जातो. सोबतच आरबीआयकडे नोटा छापण्याचा अधिकार असेल तर भरपूर साऱ्य नोटा छापून आरबीआय देशावर असलेले कर्ज का कमी करत नाही? हादेखील प्रश्न उपस्थित केला जातो. त्यामुळेच आता आरबीआय आणि नोटा छापण्याचा अधिकार याविषयी जाणून घेऊ या...
1 / 5

किती नोटा छापायच्या याचा अधिकारी आरबीआयकडे असतो. परंतु नोटा छापायचा अधिकार असला तरीही आरबीआय नोटा मनाला वाटेल तेवढ्या नोटा छापू शकत नही. नोटा छापण्यासाठी विशेष परवानगी लागते. सोबतच सर्व नियमांचे पालून करूनच नोटा छापाव्या लागतात. — किती नोटा छापायच्या याचा अधिकारी आरबीआयकडे असतो. परंतु नोटा छापायचा अधिकार असला तरीही आरबीआय नोटा मनाला वाटेल तेवढ्या नोटा छापू शकत नही. नोटा छापण्यासाठी विशेष परवानगी लागते. सोबतच सर्व नियमांचे पालून करूनच नोटा छापाव्या लागतात.
2 / 5

भारतात नोटा छापण्याच्या प्रक्रियेला मिनिमम रिझर्व्ह सिस्टिम म्हटले जाते. या प्रक्रियेअंतर्गत परदेशी गंगाजळी आणि सोन्याचा साठा लक्षात घेऊन आरबीआय नोटा छापते. म्हणजेच आरबीआयने एखादी नोट चापल्यास त्या नोटाचे मूल्य आहे तेवढेच राहावे. — भारतात नोटा छापण्याच्या प्रक्रियेला मिनिमम रिझर्व्ह सिस्टिम म्हटले जाते. या प्रक्रियेअंतर्गत परदेशी गंगाजळी आणि सोन्याचा साठा लक्षात घेऊन आरबीआय नोटा छापते. म्हणजेच आरबीआयने एखादी नोट चापल्यास त्या नोटाचे मूल्य आहे तेवढेच राहावे.
3 / 5

नोटाचे मूल्य कमी होऊ नये, हा विचार केंद्रस्थानी ठेवूनच आरबीआयला नोटा छापाव्या लागतात. नोटा छापण्याचा निर्णय आरबीआय एकट्याने घेऊ शकत नाही. या प्रक्रियेत केंद्र सरकारचीही भूमिका फार महत्त्वाची असते. सरकार आणि आरबीआय एकत्र मिळून नोटा छापायच्या की नाही, हे ठरवतात. — नोटाचे मूल्य कमी होऊ नये, हा विचार केंद्रस्थानी ठेवूनच आरबीआयला नोटा छापाव्या लागतात. नोटा छापण्याचा निर्णय आरबीआय एकट्याने घेऊ शकत नाही. या प्रक्रियेत केंद्र सरकारचीही भूमिका फार महत्त्वाची असते. सरकार आणि आरबीआय एकत्र मिळून नोटा छापायच्या की नाही, हे ठरवतात.
4 / 5

बाजारात नोटांची मागणी, जुन्या किती नोटा खराब झालेल्या आहेत, महागाईचा दर, आर्थिक स्थिती लक्षात घेऊनच नोटा छापायच्या की नाही, हे आरबीआय ठरवते. आरबीआयने नव्या नोटा छापल्या की महागाई वाढते. बाजारात नोटा जास्त झाल्या की महागाई वाढते. त्याचा परिणाम नोटांवर पडतो. लोकांचा चलनावरील विश्वास उडतो. असे झाल्यास देश संकटात सापडू शकतो. अर्थव्यवस्था खिळखिळी होऊ शकते. त्यामुळेच गरजेच्या असतील तेवढ्याच नोटा छापण्याचा निर्णय आरबीआय घेते. — बाजारात नोटांची मागणी, जुन्या किती नोटा खराब झालेल्या आहेत, महागाईचा दर, आर्थिक स्थिती लक्षात घेऊनच नोटा छापायच्या की नाही, हे आरबीआय ठरवते. आरबीआयने नव्या नोटा छापल्या की महागाई वाढते. बाजारात नोटा जास्त झाल्या की महागाई वाढते. त्याचा परिणाम नोटांवर पडतो. लोकांचा चलनावरील विश्वास उडतो. असे झाल्यास देश संकटात सापडू शकतो. अर्थव्यवस्था खिळखिळी होऊ शकते. त्यामुळेच गरजेच्या असतील तेवढ्याच नोटा छापण्याचा निर्णय आरबीआय घेते.
5 / 5

Follow Us

LIVETV

Related Photo Gallery

इराण-अमेरिका युद्धाची झळ येवल्यातील पैठणीपर्यंत; का महागल्या साड्या?.

तीन राशींचं नशीब चमकणार, सूर्यदेवाच्या गोचरमुळे घडणार मोठे बदल!.

GK : जगातील सर्वात कोरडं ठिकाण, इथे 400 वर्षांपासून पाऊसच पडला नाही.

GK : महाराष्ट्राचा राज्य वृक्ष कोणता? 99 टक्के लोकांना माहितीच नाही.

कोणत्या शहराला जगाची गोल्ड कॅपिटल म्हटले जाते ?.

मुख्यमंत्र्यांच्या बंगल्यात निघाला साप, कर्मचाऱ्यांची पळापळ; काय घडलं?.

एकाच दिवसात सोनं प्रचंड वाढलं, 10 ग्रॅमचा भाव पोहोचला थेट....

शेतकऱ्यांना या दिवशी मिळणार 2000 रुपये, थेट बँक खात्यात पैसे येणार!.

कंडोम कंपनीच्या शेअरचा धुमाकूळ; किंमत अजूनही 100 रुपयांपेक्षा कमी.

उन्हाळ्यात करा या घटकाचा दररोजच्या आहारात समावेश, थेट हे मोठे फायदे....

Visual Stories View more

जगातील गोल्ड कॅपिटल म्हणून कोणते शहर ओळखले जाते?

गुढीपाडव्याला गुढीला कोणत्या रंगाची साडी नेसवावी?

कोणत्या भाज्या ब्लड शुगर कमी करण्यास मदत करतात

जान्हवी कपूर हीने तिरुपतीच्या 3,550 पायऱ्या चढल्या, असा साजरा केला वाढदिवस

या गोष्टींमुळे अंगदुखी वाढते

डोळ्यांचे आरोग्य चांगले राखतात हे अन्नपदार्थ

Most Read Stories

गॅस सिलेंडरच्या मुद्द्यावरून विरोधक आक्रमक.

कुणालाच वाटलं नव्हतं अशी वेळ येईल... मुंबईच्या वेशीवरच संकट.

राज्यात ग्राहक 'गॅस'वर, भर उन्हात लांबच लांब रांगा, उपाय काय?.

आजचा LPG आणि पेट्रोल-डिझेलचा रेट काय? चेक करा तुमच्या शहरातील दर.

Latest Articles View more

कुणालाच वाटलं नव्हतं अशी वेळ येईल... मुंबईच्या वेशीवरच संकट.

राज्यात ग्राहक 'गॅस'वर, भर उन्हात लांबच लांब रांगा, उपाय काय?.

आजचा LPG आणि पेट्रोल-डिझेलचा रेट काय? चेक करा तुमच्या शहरातील दर.

इराण-अमेरिका युद्धाची झळ येवल्यातील पैठणीपर्यंत; का महागल्या साड्या?.

गॅस टंचाई :हॉटेल व्यावसायिक चिंतेत,मेस बंद झाल्यास नोकरदारांचेही वांदे.

व्हिडीओ View more

मिठी नदीच्या नाल्यातून गॅस निर्मितीचा प्रकल्प उभारा, उद्घाटनाला....

मध्यपूर्वेतील युद्धाचा इंधन पुरवठ्यावर परिणाम; ESMA कायदा लागू.

ठाकरेंना विधानपरिषद हवी असेल तर...नरेश म्हस्केंच्या त्या विधानाने....

महाराष्ट्राचे नवे राज्यपाल जिष्णू देव वर्मा यांचा शपथविधी.

आखाती युद्धाचा भारतावर परिणाम; देशात ESMA कायदा लागू.

मुंबईनंतर आता ठाण्यातही इलेक्ट्रिक डबल डेकर बस धावणार.

पुण्यातील हॉटेलमध्ये सिलेंडरचा तुटवडा, चुलीवर स्वयंपाक करण्याची वेळ.

उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा पवार यांचे विधानसभेत महिला दिनानिमित्त निवेदन.

मुंबईत घरी परतल्यावर सूर्यकुमार यादवचं जल्लोषात स्वागत.

अन् अरे संसार संसार म्हणताना सुनेत्रा पवारांचा आवाज झाला जड.

मेन्यू

रिल्स

व्हिडीओ

फोटोगॅलरी