Sleeping Disorder : झोपेच्या कमतरतेमुळे होऊ शकतात अनेक आजार; अशा पद्धतीने करा तुमच्या झोपेचे चक्र दुरुस्त!

झोप हा आपल्या जीवनाचा एक महत्त्वाचा भाग आहे. ज्याचा आपल्या शरीरावर खूप प्रभाव पडतो. ज्या लोकांना झोपेचे विकार (Sleep disorders) आहेत त्यांना आरोग्याशी संबंधित अनेक समस्यांना सामोरे जावे लागते. झोपेचे विकार भारतीयांमध्ये खूप दिसतात. 2020 मध्ये झालेल्या एका सर्वेक्षणात असे सांगण्यात आले होते की, भारतीयांमध्ये झोपेचे विकार 93 टक्के होते. झोपेच्या सामान्य विकारांमध्ये निद्रानाश, अडथळा आणणारा स्लीप एपनिया, हायपरसोम्निया, रेस्टलेस लेग सिंड्रोम आणि शिफ्ट वर्क डिसऑर्डर यांचा समावेश होतो. नॅशनल लायब्ररी ऑफ मेडिसिनमध्ये प्रकाशित झालेल्या एका अभ्यासात, एखाद्या व्यक्तीच्या झोपेची गुणवत्ता आणि भूक (Quality and appetite) यावर उच्च-तापमानाच्या हवामानाच्या परिणामांचा अभ्यास केला गेला. ज्यामध्ये असे आढळले की, वास्तविक झोपेची वेळ, एकूण झोपेची वेळ, हलकी झोप, सरासरी हृदय गती आणि सरासरी श्वासोच्छवासाची गती (Breathing speed) तापमानामुळे प्रभावित होते.

झोपेचे चक्र करा दुरूस्त

फोर्टिस हॉस्पिटल, नोएडा येथील पल्मोनोलॉजी आणि क्रिटिकल केअर विभागाच्या एचओडी, डॉ. मृणाल सरकार यांनी T9 ला सांगितले की, कोणत्याही दोन लोकांची झोपेची पद्धत सारखी असू शकत नाही. दरम्यान, प्रत्येकाने त्यांच्या विहित झोपण्याच्या पद्धतीला चिकटून राहणे महत्वाचे आहे जे त्यांच्यासाठी अनुकूल आहे.

डॉ. सरकार म्हणाले, “एखादी व्यक्ती रात्री ९ वाजता, दुसऱ्या दिवशी पहाटे ३ वाजता आणि दुसऱ्या दिवशी पहाटे ५ वाजता झोपते, असे होऊ नये. झोपण्याची एक निश्चित वेळ असावी. जर एखादी व्यक्ती दररोज मध्यरात्री झोपत असेल तर त्याने दररोज त्याच वेळी झोपण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे. जेव्हा एखादी व्यक्ती एकाच वेळी झोपते आणि जरी त्याला दररोज आठ तासांऐवजी केवळ सात तासांची झोप घेता आली, तरीही ती त्याला पुरेशी असते.

चांगली झोप कशी घ्यावी?

1. झोपेच्या वेळापत्रकात रहा: निरोगी प्रौढ व्यक्तीला किमान 7 तासांची झोप आवश्यक असते.
2. तुम्ही काय खाता-पिता याकडे लक्ष द्या: उपाशीपोटी झोपू नका किंवा जेवल्यानंतर लगेच झोपू नका. झोपण्यापूर्वी जड जेवण टाळा.
3. आरामदायी वातावरण तयार करा: झोपेची रूम थंड, गडद आणि शांत असल्याची खात्री करा. प्रकाशामुळे झोप येणे कठीण होऊ शकते.
4. दिवसा झोप कमी करा: जे लोक दुपारी जास्त झोपतात त्यांना रात्री झोपणे कठीण होऊ शकते. जर तुम्हाला दुपारी झोपण्याची सवय असेल तर ती एक किंवा दोन तासांपर्यंत मर्यादित ठेवा.

बेडरूमचे तापमान खूप रोल आहे

स्लीप फाऊंडेशनला असे आढळून आले की, झोपण्याच्या गुणवत्तेत बेडरूमचे तापमान देखील महत्त्वाची भूमिका बजावू शकते. झोपण्यासाठी सर्वोत्तम बेडरूमचे तापमान 18.3 अंश सेल्सिअस आहे. हे प्रत्येक व्यक्तीनुसार काही अंशांनी बदलू शकते, परंतु बहुतेक डॉक्टर सर्वात शांत झोपेसाठी थर्मोस्टॅट 15.6 आणि 19.4 अंश सेल्सिअस दरम्यान सेट करण्याची शिफारस करतात.