AQI

Sign In

Subscribe Whatsapp Channel

LATEST NEWS IPL 2026 महाराष्ट्र मुंबई पुणे क्रीडा सिनेमा Reels Videos फोटो गॅलरी राजकारण क्राईम राष्ट्रीय आंतरराष्ट्रीय बिझनेस हेल्थ लाईफस्टाईल राशीभविष्य अध्यात्म वेब स्टोरीज Topics

एका वर्षात 12 महिनेच का असतात? कोणत्या राजाच्या निर्णयाने बदललं जगाचं कॅलेंडर; वाचून तुम्हीही व्हाल थक्क!

वर्षात १२ महिनेच का असतात आणि फेब्रुवारीमध्ये २८ दिवस का? जाणून घ्या १० महिन्यांच्या जुन्या रोमन कॅलेंडरचा रंजक इतिहास आणि यामागचे खगोलीय कारण.

Namrata Patil | Updated on: Dec 28, 2025 | 3:30 PM

नवीन वर्ष आता अवघ्या काही दिवसांवर येऊन ठेपले आहे. वर्षाचा पहिला महिना जानेवारी आणि शेवटचा महिना डिसेंबर हे गणित आता आपल्या सर्वांच्याच अंगवळणी पडले आहे. — नवीन वर्ष आता अवघ्या काही दिवसांवर येऊन ठेपले आहे. वर्षाचा पहिला महिना जानेवारी आणि शेवटचा महिना डिसेंबर हे गणित आता आपल्या सर्वांच्याच अंगवळणी पडले आहे.
1 / 8

पण तुम्हाला हे जाणून आश्चर्य वाटेल की, मानवी इतिहासात सुरुवातीला वर्षात १२ महिने नव्हते, तर फक्त १० महिने होते. मग हे बदल कसे झाले आणि फेब्रुवारीमध्येच कमी दिवस का असतात? यामागचे रंजक शास्त्र आणि इतिहास समजून घेऊया. — पण तुम्हाला हे जाणून आश्चर्य वाटेल की, मानवी इतिहासात सुरुवातीला वर्षात १२ महिने नव्हते, तर फक्त १० महिने होते. मग हे बदल कसे झाले आणि फेब्रुवारीमध्येच कमी दिवस का असतात? यामागचे रंजक शास्त्र आणि इतिहास समजून घेऊया.
2 / 8

प्राचीन रोमन कॅलेंडरमध्ये सुरुवातीला मार्च ते डिसेंबर असे केवळ १० महिने असायचे. यामुळे ऋतू आणि कापणीच्या वेळेचे गणित चुकू लागले. साधारण ६९० ईसापूर्व काळात रोमन राजा नुमा पोम्पिलियस याने कॅलेंडरमध्ये सुधारणा करण्याचे ठरवले. — प्राचीन रोमन कॅलेंडरमध्ये सुरुवातीला मार्च ते डिसेंबर असे केवळ १० महिने असायचे. यामुळे ऋतू आणि कापणीच्या वेळेचे गणित चुकू लागले. साधारण ६९० ईसापूर्व काळात रोमन राजा नुमा पोम्पिलियस याने कॅलेंडरमध्ये सुधारणा करण्याचे ठरवले.
3 / 8

त्याने वर्षातील ३६५ दिवसांचे योग्य नियोजन करण्यासाठी जानेवारी आणि फेब्रुवारी हे दोन नवीन महिने जोडले. सौर वर्षाचे ३६५ दिवस पूर्ण करण्यासाठी कॅलेंडरमध्ये फेरबदल करण्यात आले. — त्याने वर्षातील ३६५ दिवसांचे योग्य नियोजन करण्यासाठी जानेवारी आणि फेब्रुवारी हे दोन नवीन महिने जोडले. सौर वर्षाचे ३६५ दिवस पूर्ण करण्यासाठी कॅलेंडरमध्ये फेरबदल करण्यात आले.
4 / 8

जानेवारीला वर्षाचा पहिला महिना मानले गेले, तर फेब्रुवारी हा महिना सर्वात शेवटी जोडला गेला होता. उरलेले दिवस फेब्रुवारीच्या वाट्याला आल्यामुळे या महिन्यात २८ किंवा २९ दिवस असतात. — जानेवारीला वर्षाचा पहिला महिना मानले गेले, तर फेब्रुवारी हा महिना सर्वात शेवटी जोडला गेला होता. उरलेले दिवस फेब्रुवारीच्या वाट्याला आल्यामुळे या महिन्यात २८ किंवा २९ दिवस असतात.
5 / 8

वर्षात १२ महिने असण्यामागे मुख्य कारण म्हणजे चंद्र चक्र (Lunar Cycle). चंद्राला स्वतःच्या सर्व कला पूर्ण करण्यासाठी (पौर्णिमेपासून अमावास्येपर्यंत) सुमारे २९.५ दिवस लागतात. पृथ्वी जेव्हा सूर्याभोवती आपली एक प्रदक्षिणा पूर्ण करते. तोपर्यंत चंद्राची साधारण १२ चक्रे पूर्ण झालेली असतात. — वर्षात १२ महिने असण्यामागे मुख्य कारण म्हणजे चंद्र चक्र (Lunar Cycle). चंद्राला स्वतःच्या सर्व कला पूर्ण करण्यासाठी (पौर्णिमेपासून अमावास्येपर्यंत) सुमारे २९.५ दिवस लागतात. पृथ्वी जेव्हा सूर्याभोवती आपली एक प्रदक्षिणा पूर्ण करते. तोपर्यंत चंद्राची साधारण १२ चक्रे पूर्ण झालेली असतात.
6 / 8

याच खगोलीय घटनेचा आधार घेऊन सुमेरियन आणि बॅबिलोनियन संस्कृतींनी १२ महिन्यांचे कॅलेंडर तयार केले. १२ ही संख्या गणितीदृष्ट्या अत्यंत सोयीस्कर मानली जाते. १२ या संख्येला २, ३, ४ आणि ६ ने सहज भाग जातो. — याच खगोलीय घटनेचा आधार घेऊन सुमेरियन आणि बॅबिलोनियन संस्कृतींनी १२ महिन्यांचे कॅलेंडर तयार केले. १२ ही संख्या गणितीदृष्ट्या अत्यंत सोयीस्कर मानली जाते. १२ या संख्येला २, ३, ४ आणि ६ ने सहज भाग जातो.
7 / 8

यामुळे वर्षाचे तिमाही (Quarterly) किंवा सहामाही भागात विभाजन करणे प्रशासकीय आणि व्यावसायिक कामांसाठी सोपे झाले. थोडक्यात सांगायचे तर, पृथ्वीला सूर्याभोवती फिरण्यास लागणारा वेळ (३६५ दिवस) आणि चंद्राच्या हालचाली यांचा मेळ घालण्यासाठी १२ महिन्यांची ही पद्धत जगभरात स्वीकारली गेली. — यामुळे वर्षाचे तिमाही (Quarterly) किंवा सहामाही भागात विभाजन करणे प्रशासकीय आणि व्यावसायिक कामांसाठी सोपे झाले. थोडक्यात सांगायचे तर, पृथ्वीला सूर्याभोवती फिरण्यास लागणारा वेळ (३६५ दिवस) आणि चंद्राच्या हालचाली यांचा मेळ घालण्यासाठी १२ महिन्यांची ही पद्धत जगभरात स्वीकारली गेली.
8 / 8

Follow Us

LIVETV

Related Photo Gallery

पुन्हा लॉकडाऊनचे दिवस, आता IPL चे सगळे सामने प्रेक्षकांविना?.

IPL: वैभव सूर्यवंशीचा हाहाकार..! षटकारांनी दोन वर्षे जुना विक्रम मोडला.

या रांगड्या क्रिकेटरवर अभिनेत्री श्रीलीला भाळली? डेटिंगची तुफान चर्चा!.

60 दिवस साखर सोडली तर काय होईल? वाचल्यानंतर आजपासूनच गोड सोडाल.

IPL 2026: आरसीबीविरुद्ध श्रेयस अय्यरची पोलखोल! सलग पाचव्यांदा झालं असं.

अन् 2 दिवसांनी फाझिला जबीनचा मृतदेह बाहेर काढला, व्हिडीओ समोर येताच....

पोलार्ड-वॉर्नरसाठी अशक्य ते सुनील नारायण याने करुन दाखवलं.

रिचार्ज संपल्यानंतर Jio नंबर किती दिवस सुरू राहतो?.

डावीकडे की उजवीकडे, रेल्वे रुळ कसा बदलते? अपघात का होत नाही?.

कधी येणार शेतकऱ्यांच्या खात्यावर 2000 रुपये? सरकार थेट...मोठी अपडेट!.

Visual Stories View more

एका महिन्यात TMKOC मधून किती कमावतात बबीताजी

Jio चा 48 रुपयांचा रिचार्ज, मिळतील खूप सारे गेम आणि डेटा...

रात्री डास झोपू देत नाहीत? हे उपाय करा

महाराष्ट्राची नवीन नॅशनल क्रश, अभिनेत्रीचं सौंदर्य पाहूनच सर्व घायाळ

आई गं..किती सुंदर, सिल्वरसाडीमधील ही अभिनेत्री कोण?

स्वर्गाहून सुंदर आहेत कर्नाटकातील ही 5 सुंदर हिल स्टेशन

Most Read Stories

NEET चा निकाल जाहीर होण्यापूर्वीच पैकीच्या पैकी गुण मिळाल्याची जाहिरात.

पुन्हा लॉकडाऊनचे दिवस, आता IPL चे सगळे सामने प्रेक्षकांविना?.

IPL: वैभव सूर्यवंशीचा हाहाकार..! षटकारांनी दोन वर्षे जुना विक्रम मोडला.

पंजाब सलग 6 पराभवानंतर स्पर्धेतून आऊट? जाणून घ्या प्लेऑफचं समीकरण.

Latest Articles View more

NEET चा निकाल जाहीर होण्यापूर्वीच पैकीच्या पैकी गुण मिळाल्याची जाहिरात.

पुन्हा लॉकडाऊनचे दिवस, आता IPL चे सगळे सामने प्रेक्षकांविना?.

IPL: वैभव सूर्यवंशीचा हाहाकार..! षटकारांनी दोन वर्षे जुना विक्रम मोडला.

रशियावर भीषण हल्ला! प्रचंड नुकसान, एका भारतीयासह तिघांचा मृत्यू.

पुण्यात 9 वर्षीय चिमुकलीवर पाशवी अत्याचार, आजोबानेच टाकला हात!.

व्हिडीओ View more

पार्थ पवारांनी भेट घेताच फडणवीसांनी दिली मोठी माहिती; म्हणाले, आम्ही...

शरद पवार- प्रफुल्ल पटेल भेटीची इनसाईड स्टोरी, खरंच पार्थ पवारांविषयी...

अंगावर काटा आणणारा अपघात, कार थेट 35 फूट खोल विहिरीत; ब्रेक फेल अन्....

अभिनेत्री उषा चव्हाणांनी जीवनगौरव पुरस्कार केला परत, नेमकं कारण काय?.

चांदीच्या आयातीवर निर्बंध, आता सराफा बाजारात चिंता वाढली, भविष्यात.....

कल्याण हादरलं! रेल्वे स्थानकात 14 वर्षांच्या मुलीवर अत्याचार.

अजित पवार गटात फुटीचे संकेत? तुटलेली मनं जुळणार नाहीत.....

भोर तालुक्यात निसर्गाचा रुद्रावतार; नागरिकांमध्ये भीतीचं वातावरण.

फक्त तटकरेच नाही, प्रफुल्ल पटेलही शरद पवारांच्या भेटीला; राजकारणात....

ऐटीत चालणाऱ्या वाघाने वेधलं लक्ष; बोर व्याघ्र प्रकल्पातील VIDEO चर्चेत.

मेन्यू

रिल्स

व्हिडीओ

फोटोगॅलरी